Umów wizytę teraz - do lekarza wykonującego biopsję cienkoigłową w naszym szpitalu

lek. Jolanta Hauer - spec. chirurg ogólny II , torakochirurg

Wybierz specjalistę

dr n.med. Łukasz Hauer - torakochirurg

Wybierz specjalistę

 

Na czym polega biopsja cienkoigłowa?

BAC to metoda pobierania materiału tkankowego o charakterze patologicznym do diagnostyki pod kątem nowotworowym. Podczas badania aspiruje się zawiesinę komórek guza wraz z płynem międzykomórkowym poprzez wkłucie cienką igłą i zaaspirowanie do jałowej strzykawki. Od pacjenta pobiera się tylko aspirat komórek, nie wycinek tkanki.

Badanie wykonuje się najczęściej w pozycji leżącej lub siedzącej w zależności od lokalizacji zmiany chorobowej. Mimo, że badanie zwykle nie wymaga znieczulenia miejscowego, czasem lekarz decyduje się na podanie miejscowo znieczulenia w postaci 1% roztworu lidokainy. Najczęściej stosuje się igły o średnicy 0,6 – 0,8 mm, a strzykawki o pojemności 5 – 20 cm³. Po przebiciu skóry i ukłuciu guza np. ślinianki, tarczycy, piersi, sutka, kilkakrotnie porusza się igłą w górę i w dół, każdorazowo zmieniając kierunek wkłucia igły. Dzięki takiemu działaniu zwiększa się prawdopodobieństwo pobrania odpowiedniej ilości komórek zmienionej chorobowo tkanki. Następnie materiał wypompowywany jest ze strzykawki na szkiełko mikroskopowe i utrwalany. Cały proces trwa ok. 15 minut.

Pobrane komórki następie zostają poddane badaniu cytologicznemu, podczas którego są specjalnie wybarwiane i oceniane pod mikroskopem. Patomorfolog ocenia wygląd komórek i ich wybarwienie różnymi barwnikami dającymi odpowiedź o rodzaju komórek aspiratu. Najczęściej biopsję wykonuje się pod kontrolą USG (biopsja aspiracyjna cienkoigłowa celowana). Kontrola USG daje możliwość precyzyjnego pobrania materiału do badań nawet z niewielkich zmian. Biopsja jest badaniem prostym, niedrogim i szybkim.

Przygotowanie pacjenta do biopsji

Przed pobraniem materiału ze zmiany chorobowej metodą biopsji cienkoigłowej nie jest wymagane specjalne przygotowanie pacjenta. Warto ubrać się wygodnie ze względu na możliwą tkliwość okolicy poddanej biopsji. Jeśli pacjent posiada należy wziąć wyniki badań USG, RTG, TK lub rezonansu magnetycznego. W przypadku biopsji tarczycy zaleca się zabranie ze sobą wyników badań krwi. Należy wziąć także dokumenty z operacji oraz innych badań histopatologicznych.

Powikłania po biopsji cienkoigłowej

Zwykle po biopsji BAC nie występują powikłania. Czasem w miejscu pobrania aspiratu pozostaje niewielki krwiak. Można stosować krem na stłuczenia w celu przyspieszenia resorpcji krwiaka.

Czy biopsja może spowodować, że zmiana chorobowa/guzek się zezłośliwi?

Z punktu widzenia onkologicznego nakłucie biopsyjne guzka jest całkowicie bezpieczne i nie powoduje zmiany guzka w złośliwego lub nie przyspiesza jego rozrostu.

Inne zastosowania biopsji cienkoigłowej

Biopsję BAC można stosować też do odbarczenia dużych zmian torbielowatych w piersiach czy tarczycy. Biopsja odbarczająca pomaga w zmniejszeniu dolegliwości bólowych. Ponad to, biopsję stosuje się też w celu diagnostyki węzłów chłonnych w przypadku podejrzenia przerzutów nowotworów złośliwych. Biopsję BAC można stosować także w celu diagnostyki zmian w obrębie jamy brzusznej np. wątrobie, trzustce. Jest to już jednak bardziej wymagający zabieg, po którym pacjent zwykle zostaje w jedną dobę w szpitalu. W celu diagnostyki nowotworów złośliwych wykorzystuje się biopsję gruboigłową.

Czy biopsja cienkoigłowa jest zawsze skuteczna w 100%?

Jak wyżej wspomniano niekorzystna lokalizacja zmiany chorobowej lub zbyt mała ilość aspiratu z materiałem biologicznym nadającym się do badania może zaważyć na skuteczności biopsji. W przypadku 20-26% przypadków wynik biopsji jest niejednoznaczny. Nie jest to jednak wynik braku umiejętności patomorfologa. Zdarza się bowiem, iż pobrana ilość materiału nie jest wystarczająca patomorfologowi do postawienia jednoznacznego rozpoznania. W takich sytuacjach powtarza się procedurę po 3 miesiącach. W przypadku wykluczenia raka konieczna jest także pilna konsultacja onkologiczna.

Etapy badania

1. badanie USG
2. wykonanie biopsji
3. konsultacja wyniku z diagnozującym lekarzem

Umów wizytę teraz - do lekarza specjalizującego się w leczeniu choroby Gravesa-Basedova w naszym szpitalu

lek. Jolanta Hauer - spec. chirurg ogólny II , torakochirurg

Wybierz specjalistę

 

Przyczyny choroby Gravesa-Basedova

- predyspozycje genetyczne;

- reumatoidalne zapalenie stawów;

- niedoczynność kory nadnerczej (pierwotna lub wtórna)

- występowanie cukrzycy typu I;

- problemy skórne (bielactwo);

- silny stres;

- uraz psychiczny.

Objawy choroby Gravesa-Basedova

- nadprodukcja hormonów tarczycy;
- wole tarczycy (powiększenie gruczołu tarczycy);

- wytrzeszcz oczu ( może wystąpić przed wystąpieniem nadczynności tarczycy);

- obrzęk przedgoleniowy (gromadzenie się substancji limfatycznej w skórze);

- powiększenie palców dłoni oraz stóp, czyli akropachia tarczycy;

- u niektórych pacjentów występuje palpitacja serca;

- nawracająca biegunka;

- zaburzenia nastroju;

- problemy z cyklem miesiączkowym;

- włóknienie mięśni oraz tkanki łącznej okołogałkowej;

- obrzęk mięśni gałki ocznej;

- zaburzone libido.

Diagnostyka choroby Gravesa-Basedova

Częstotliwość występowania choroby Gravesa – Basedova u pacjentów jest trudna do ustalenia. W dużym stopniu zależy od pojawienia się zmian ocznych oraz zakresu przeprowadzonych badań pomocniczych. W diagnostyce choroby Gravesa-Basedova pomocne mogą być techniki takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny. Podstawową metodą diagnostyki wykorzystywaną w chorobach Gravesa Basedowa jest badanie surowicy krwi. Zazwyczaj widoczne jest zwiększenie poziomu hormonów FT3 i FT4 oraz stężenie poniżej normy hormonu TSH. Jak również obserwuje się obecność w surowicy specyficznych przeciwciał anty-TSHr, które są skierowane przeciwko receptorom hormonu tyreotropowego produkowanego przez przysadkę mózgową. Są pewne wskazania, które mogą świadczyć o chorobie Gravesa – Basedowa. Należą do nich przede wszystkim jawne lub subkliniczne postaci nadczynności tarczycy, podwyższony poziom przeciwciał anty-TSHr oraz orbitopatia tarczycowa ze znaczym zajęciem tkanek miękkich oczodołu lub dermopatia tarczycowa.

Metody leczenia choroby Gravesa- Basedova

Dokonanie wyboru konkretnej metody leczenia w przypadku choroby Gravesa- Basedova jest istotnym problemem klinicznym. Wyróżnia się trzy alternatywne metody leczenia nadczynności tarczycy w przebiegu choroby Gravesa- Basedowa. Zalicza się do nich:

- leczenie tyreostatykiem jest stosowane w sytuacji niezbyt nasilonej nadczynności tarczycy. Gdy obecne są małe wole i odnotowuje się niski poziom przeciwciał przeciwko receptorom hormonu stymulującego tarczycę (TSH), czyli TRAb. Leczenie tyreostatykiem opiera się na stosowaniu leków hamujących syntezę hormonów tarczycy spowolniających aktywność peroksydazy tarczycowej. W naszym kraju aktualnie można zakupić dwa tyreostatyki, pochodna imidazolu (tiamazol) oraz pochodna tiouracylu (propylotiouracyl), w postaci preparatów takich jak : Tiamazol: Metizol tabl. po 5 mg, Thyrozol tabl. powl. po 5, 10, 20 mg, Propylotiouracyl: Thyrosan tabl. po 50 mg. W pierwszej fazie leczenie zaczyna się od dużej dawki podawanej 2-3 razy dziennie i stopniowo zmniejsza się ją do dawki podtrzymującej. Eutyreozę, czyli prawidłowy poziom TSH i T4 w surowicy otrzymuje się zwykle po 4-6 tygodniach leczenia, wtedy wystarczy stosować tylko dawkę podtrzymującą tyreostatyk. W Polsce jednym z ważniejszych tyreostatyków, który podaje się w leczeniu nadczynności tarczycy jest tiamazol. Jego działanie polega na zmniejszeniu stężenia przeciwciał przeciwko receptorowi TSH w obrębie tarczycy. Natomiast propylotiouracyl, używa się jeśli występują objawy związane z uczuleniem na tiamazol oraz u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Oprócz tego propylotiuracyl ma hamujący mechanizm działania wobec T₄ do T₃. Monitorowanie przebiegu leczenia opiera się na ocenie klinicznej pacjenta. A także na comiesięcznym sprawdzaniu stężenia w surowicy hormonów: początkowo FT₄ , ponieważ stężenie TSH może być długi okres czasu na niskim poziomie i kolejno TSH, którego stężenie należy mieć w granicach normy. Gdy chory uzyskuje stan eutyreozy, a FT₄ obniża się do dolnej granicy normy lub jest poniżej normy, to wtedy należy zaproponować zmniejszenie dawki tyreostatyku. Do powikłań leczenia tyreostatykami zalicza się uszkodzenie wątroby oraz agranulocytoza, czyli obniżenie poziomu neutrofili we krwi, która występuje sporadycznie. Leczenie tyreostatykiem jest pomocną oraz bardzo skuteczną metodą leczenia nadczynności tarczycy. Dzięki tej metodzie można w miarę szybki sposób skontrolować wartości hormonów tarczycy.

- leczenie radiojodem (131I) jest proponowane kobietą które planują ciążę w czasie ponad 6 miesięcy po leczeniu oraz osobą nie akceptującym leczenia tyreostatykiem lub w przypadku gdy inna metoda leczenia nie przynosiła zamierzonego efektu. Leczenie radiojodem jest wprowadzane dla osób ze schorzeniami będącymi przeciwwskazaniami do operacji na przykład z przewlekłą niewydolnością serca. Metoda ta polega na podawaniu doustnie jodu promieniotwórczego (131 I) w formie płynu lub kapsułki. Gdy zostanie podana wystarczająca dawka jodu promieniotwórczego u pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa powstaje niedoczynność tarczycy. Wtedy stosuje się dodatkową dawkę. Efekt leczenia można ocenić już po trzech miesiącach na podstawie rozmiaru gruczołu tarczycy. Utrzymanie właściwej czynności tarczycy po zastosowaniu pojedynczej dawki jodu promieniotwórczego jest trudne do osiągnięcia. Ponowne wystąpienie nadczynności tarczycy może powodować stymulację receptorów tyreotropinowych w tkance. Najważniejszym celem u pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa leczonych jodem promieniotwórczym jest całościowa ablacja gruczołu tarczycowego.

- operacja tarczycy jest wykonywana w przypadku dużego wola o objętości powyżej około 80 ml oraz w przypadku podejrzenia raka tarczycy lub gdy stwierdza się obecność dużych guzów zimnych, mających wymiar ponad 4 cm. u kobiet planujących ciążę w czasie nie dłuższym niż 6 miesięcy oraz u pacjentów z umiarkowaną i ciężką aktywną orbitopatią Gravesa. Ważnym kryterium pozwalającym na wykonanie operacji jest prawidłowy stan hormonalny. Likwidacja gruczołu tarczycowego w nadczynności może powodować wystąpienie przełomu tyreotoksycznego, który może zagrażać życiu. A ciężka niedoczynność tarczycy zmniejsza bezpieczeństwo w czasie znieczulenia ogólnego oraz naraża pacjenta na wystąpienie różnych powikłań sercowo-naczyniowych w okresie pooperycyjnym. Dlatego przed leczeniem operacyjnym powinno się podjąć należyte leczenie farmakologiczne w celu uzyskania odpowiedniego poziomu hormonów tarczycy. 

Bibliografia

1. Szczepańska E. i in. Trudności w leczeniu choroby Gravesa-Basedowa. Post N Med 2017, 30,12: 683-688.

2. Bednarczuk T. i in. Postępowanie w orbitopatii towarzyszącej chorobie Gravesa i Basedowa. Endokrynologia Polska/Polish Journal of Endocrinology Tom/Volume 60; Numer/Number 4/2009 ISSN 0423–104X.

3. Douglas S. Ross, MD. Leczenie nadczynności tarczycy jodem promieniotwórczym. The NEW ENGLAND Journal of Medicine 2011, 20, 7 :L 71-78.

Umów wizytę teraz - do lekarza specjalizującego się w leczeniu limfadenektomii węzłów chłonnych szyjnych w naszym szpitalu

lek. Jolanta Hauer - spec. chirurg ogólny II , torakochirurg

Wybierz specjalistę

dr n.med. Łukasz Hauer - torakochirurg

Wybierz specjalistę

 

Wskazania do zabiegu

- w przypadku przerzutu nowotworu, który może znajdować się w centralnej części węzła, w jego zatokach, pod torebką lub we wnętrzu oraz może niszczyć torebkę, tworząc tzw. naciek pozatorebkowy;

- gdy zachodzi wzmożona aktywność węzła przez pobudzenie czynności obronnej układu chłonnego wobec chorej tkanki (odczyn zapalny);

- w sytuacji występowania zmian będących działaniem zmniejszenia aktywności obronnej układu chłonnego. Utworzenie tzw. węzła wypłukłego czyli takiego, w którym struktura limfatyczna zastąpiona jest tkanką włóknistą. Takie zmiany obserwowane są u chorych zakażonych HIV.

Badanie węzłów chłonnych szyi

Badanie węzłów chłonnych szyi opiera się głównie na badaniu palpacyjnym oraz ultrasonografii (USG). Zastosowanie badań takich jak tomografia komputerowa (TK) oraz rezonans magnetyczny (MRI) jest pomocne podczas diagnostyki obrazowej guza pierwotnego. Badanie to obejmuje struktury w obrębie szyi w tym układ chłonny. W przebiegu badania węzłów chłonnych szyi wykorzystuje się również badanie sonograficzne oraz radiologiczne świadczące o możliwości przerzutu. Wskazanie mikroprzerzutu na drodze rutynowego badania histologicznego jest skomplikowane dlatego ciągle poszukuje się nowych metod immunohistochemicznych lub molekularnych dla znalezienia niewielkich ognisk przerzutowych.

Przygotowanie do zabiegu

Przed zabiegiem limfadenektomii węzłów chłonnych szyjnych lekarz zaleci wykonanie badań laboratoryjnych takich jak morfologia krwi. W przypadku osób palących zabrania się przed zabiegiem palenia, ponieważ zwiększa to ryzyko infekcji klatki piersiowej oraz rany, co może spowolnić powrót do zdrowia. Przed zabiegiem nie należy jeść oraz pić. Zwykle okres braku spożywania posiłków obejmuje około 6 godzin. Jednak aby właściwie postępować lekarz lub pielęgniarka wcześniej informuje pacjenta o tym od kiedy nie można spożywać posiłków. U osób, które są bez przedoperacyjnej chemioradioterapii zaleca się badanie histopatologiczne węzłów chłonnych. Takie badanie pozwoli na szybsze opisanie stopnia zaawansowania raka limfadenektomii szyjnej - RND (radical neck dissection).

Przebieg zabiegu

Przed wykonaniem zabiegu należy wykonać znieczulenie. Rodzaj znieczulenia zależy od przeprowadzonego rodzaju zabiegu. W celu usunięcia wielu węzłów chłonnych proponuje się pacjentowi znieczulenie ogólne. Natomiast w przypadku pozbycia się pojedynczych węzłów chłonnych stosuje się znieczulenie miejscowe. Zabieg rozpoczyna się od identyfikacji węzłów chłonnych, które zamierza się usunąć. Następnie dokonuje się niewielkiego nacięcia w ich obszarze i usunięcia wadliwych węzłów chłonnych. Na koniec rana pooperacyjna musi zostać zszyta szwami rozpuszczalnymi lub nierozpuszczalnymi. Po wycięciu węzłów chłonnych wprowadzić można pacjentowi cienką rurkę tzw dren, aby spuścić płyn z rany. Ponadto w celu zweryfikowania komórek rakowych pobiera się wycinek z węzłów chłonnych i wysyła się go do laboratorium. Długość pobytu w szpitalu zależy od przebiegu operacji usunięcia węzłów chłonnych. Pacjent może wrócić do domu tego samego dnia lub pozostać w szpitalu dłużej. Najlepiej tą kwestię uzgodnić z lekarzem prowadzącym. W miejscu nacięcia pacjent może odczuwać pewien dyskomfort taki jak ból, obrzęk, zasinienie oraz sztywność.

Bibliografia

1. Świrta J. i in. Wpływ efektywnej limfadenektomii (…) ryzyko powikłań chirurgicznych. Wiad Lek. 2020;73(4):629-637

2. Lymphadenectomy: Overview of Surgical Anatomy & Removal of Peripheral Lymph Nodes Wright T. i in. University of Guelph. TODAY’S VETERINARY PRACTICE. 20- 27.

3. http://onkologia.zalecenia.med.pl