SZYBKA REJESTRACJA ONLINE - W 3 KLIKNIĘCIACH, 24/7

Udar mózgu

Co to jest udar

           W literaturze przedmiotu udar jest najczęściej określany jako zespół kliniczny charakteryzujący się nagłym wystąpieniem ogniskowej, a czasem uogólnionej dysfunkcji mózgu, której objawy utrzymują się - jeśli nie powodują śmierci - przez ponad 24 godziny i nie mają innej przyczyny niż naczyniowa.

Umów wizytę teraz - do lekarza zajmującego się leczeniem udaru mózgu w naszym szpitalu

dr n.med. Jolanta Majka - spec. neurolog


Jolanta Majka - neurolog, Kraków

 

Patomechanizm udaru mózgu

           Krew dociera do mózgu poprzez dwie tętnice szyjne wewnętrzne i dwie tętnice kręgowe. Tętnice mózgu wychodzące z tętnic szyjnych wewnętrznych i kręgowych są układem połączeń, zabezpieczającym dopływ krwi do szczególnie niedotlenionych komórek mózgu. Jest to tętnicze koło mózgu, znane jako koło Willisa. Funkcjonowanie tego koła może być zaburzone z powodu tworzenia się blaszek miażdżycowych, zwężających światło naczyń krwionośnych.

           Wyróżnia się :

  • udary krwotoczne
  • udary niedokrwienne, stanowiące około 80% wszystkich udarów.

           Różnicowanie najczęstszych rodzajów udarów jest możliwe dzięki zastosowaniu tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego lub angiografii, która wyjaśnia i wyróżnia udar krwotoczny oraz zawał mózgu (udar niedokrwienny mózgu).

Przyczyny udarów mózgu

           Główne przyczyny udaru to: nadciśnienie i zmiany miażdżycowe, występujące w naczyniach krwionośnych. Poza tym udar mózgu mogą spowodować choroby serca takie jak:

  • wady serca, w szczególności choroba zastawki mitralnej,
  • zawał mięśnia sercowego.

           Dla prawidłowego funkcjonowania mózgu ilość przepływu krwi przez tętnice mózgowe jest ważna, ponieważ zużycie tlenu przez mózg jest znaczące. Mózg zużywa około 20% tlenu dostarczanego do organizmu.

Udar krwotoczny, przyczyny

           Udar krwotoczny powstaje w przebiegu pęknięcia ściany tętnicy mózgowej. Na skutek wylania się krwi poza naczynie mózgowe, krew nie dociera do tkanek mózgu w obszarze, który zaopatrywała pęknięta tętnica. Krew niszczy okoliczną tkankę nerwową powodując wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego.

Objawy udaru krwotocznego

Do głównych objawów udaru krwotocznego mózgu należą:

  • ból głowy
  • nudności
  • wymioty
  • utrata przytomności
  • drętwienie twarzy z widocznym wykrzywieniem ust

 

Rodzaje udarów krwotocznych

          Wyróżnia się krwotoki wewnątrzczaszkowe takie jak:
  • krwotok podtwardówkowy,
  • krwotok zewnątrzoponowy,
  • krwotok śródkomorowy ,
  • krwotok podpajęczynówkowy ,
  • krwotoczną prezentację udaru niedokrwiennego ,
  • krwotok żylny z zakrzepicy żył lub zatok oraz krwotok śródmózgowy.

Leczenie i rehabilitacja pacjentów po udarze krwotocznym

           W leczeniu udaru krwotocznego stosuje się środki zmniejszające obrzęk mózgu, a także leki regulujące nadciśnienie tętnicze krwi. Rehabilitacja polega na stosowaniu zabiegów fizykoterapeutycznych i ćwiczeń usprawniających, przebiega we współpracy lekarza neurologa, neurochirurga i fizjoterapeuty,

Główne czynniki ryzyka udarów

Do czynników ryzyka zalicza się:

  1. a) nieodpowiedni styl życia oraz środowisko:
  • długotrwały nikotynizm,
  • alkoholizm,
  • przyjmowanie narkotyków,
  • wiek (ryzyko zachorowania na udar wzrasta dwa razy co 20 lat),
  • płeć męska,
  • czynniki genetyczne,
  • czynniki rodzinne.
  1. b) współistniejące choroby:
  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroby serca,
  • przebyty już udar mózgu, lub TIA,
  • wysoki hematokryt,
  • cukrzyca,
  • wysoki fibrynogen.

Do prawdopodobnych czynników zalicza się :

  1. a) nieprawidłowy styl życia oraz środowisko:
  • środki antykoncepcyjne,
  • dieta z dużą ilością tłuszczów zwierzęcych,
  • otyłość,
  • nieprawidłowe wartości lipidów,
  • za mała aktywność fizyczna,
  • wczesny zgon matki z powodu chorób naczyniowych,
  • położenie geograficzne (Japonia),
  • złe warunki społeczno-ekonomiczne.
  1. b) współistniejące choroby
  • podwyższony kwas moczowy,
  • dna moczanowa,
  • migrena
  • niedoczynność tarczycy,
  • zwężenie tętnic, np. zwężenie tętnicy szyjnej ,
  • duża różnica ciśnienia krwi w kończynach górnych,
  • występowanie tętniaka
  • występowanie deformacji tętniczo-żylnej,
  • dysplazja włóknisto-mięśniowa .

Przyczyny zachorowania na udar niedokrwienny

           Niedokrwienie mózgu może być spowodowane wieloma czynnikami. Udar niedokrwienny w mechanizmie hemodynamicznym występuje w wyniku upośledzenia prawidłowej perfuzji mózgowej, która jest skutkiem krytycznego skurczu lub niedrożności naczyń. Głównymi czynnikami ryzyka są: miażdżyca, epizody zatorowe , nadciśnienie tętnicze. Krążenie mózgowe u pacjentów ze zwężeniem naczyń mózgu jest utrzymywane przez autoregulację mózgową, która pozwala utrzymać perfuzję w szerokim zakresie ciśnień oraz poprzez krążenie krwi w kole Willisa.

Niedokrwienny udar mózgu objawy

Udar niedokrwienny ma szczególne znaczenie społeczne, ponieważ jest główną przyczyną ciężkiej i przewlekłej niepełnosprawności. Częściej prowadzą do niepełnosprawności pacjentów niż do śmierci, co wiąże się z ogromnymi kosztami, które obejmują wydatki związane z ochroną zdrowia i utratą zdolności produkcyjnych. Udary niedokrwienne stanowią około 80-88% wszystkich udarów, pozostałe 12 20% to udary krwotoczne .

Objawy udaru mózgu

Objawy udaru mózgu to:

  • kłujący ból głowy
  • osłabienie kończyn , po jednej stronie
  • trudności w wypowiadaniu słów, zaburzenia mowy
  • zaburzenia widzenia
  • niepewny chód

Jak rozpoznać udar niedokrwienny

Wśród udarów niedokrwiennych (zawały mózgu) wyróżnia się:

  • TIA, przemijający udar niedokrwienny, objawy nie są wyraźnie zaznaczone i mijają w czasie 24 godzin.
  • RIND objawy udaru trwają ponad 24 godz., ustępują po paru dniach.
  • CS - dokonany udar niedokrwienny, powoduje trwałe objawy ubytkowe ( w postaci śmierci neuronów).

Leczenie i rehabilitacja pacjentów po udarze niedokrwiennym

           W leczeniu udaru niedokrwiennego ważne jest stosowanie terapii poprawiającej perfuzję mózgu w obszarze niedokrwienia oraz terapii zmniejszającej skutki udaru. Dlatego uzasadnione jest stosowanie procedur mających na celu otwarcie naczyń krwionośnych: rozszerzenie naczyń krwionośnych, obniżenie lepkości krwi i terapia antykoagulantami.

Sposoby postępowania z pacjentem po udarze mózgu niedokrwiennym i krwotocznym

           W przypadku tej choroby konieczna staje się profilaktyka wtórna, tzn. zapobieganie nawrotom choroby i poprawa funkcji psychomotorycznych. W tym celu stosuje się leki zmniejszające krzepnięcie krwi i poprawiające krążenie mózgu oraz zapobiegające nadciśnieniu tętniczemu.

           Rehabilitacja medyczna jest ważnym etapem w procesie leczenia, ponieważ pacjenci mają różny stopień deficytu neurologicznego. Dlatego też rehabilitacja powinna zostać jak najszybciej włączona do procesu leczenia pacjenta po udarze mózgu.

           Kompleksowa rehabilitacja w ostrym okresie udaru ma na celu zmniejszenie śmiertelności w pierwszym miesiącu choroby poprzez zapobieganie zagrażającej życiu neurostymulacji w rehabilitacji zaburzeń mowy i ich pozytywnego wpływu na poprawę mowy. Opieka pielęgniarska w pierwszej fazie pobytu skupiona jest na zapobieganiu powikłaniomtypowym dla pacjentów z uradem tj. zapaleniu płuc, powstawaniu przykurczów, odleżyn i różnych infekcji. Rehabilitacja wspomaga wykorzystanie możliwości kompensacyjnych ośrodkowego układu nerwowego, co zmniejszy przyszły deficyt neurologiczny, ryzyko powikłań zagrażających życiu (odleżyny, a także aspirynowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich i niedrożność płuc) oraz wpływa na redukcję kosztów związanych z leczeniem udaru mózgu

Literatura

  • Kwolek, A. Szydełko, Granice przeciwskazań do rehabilitacji po udarze mózgu, Udar Mózgu, 2005, t.7, nr,1, s. 31-37
  • Bejer, A. Kwolek,Assessmentof qualityof life amongelderly strokepatients-preliminary report,Physiotheraphy2008, nr.16, 1, s..61-62
  • J. Piskorz, G. Wójcik, Wczesna rehabilitacja pacjentów po udarze niedokrwiennym mózgu, Medycyna ogólna i nauka o zdrowiu, , 2014, t.20, nr.4,s.352-354
  • G. Magoń, A. Bejer, Wpływ depresji na postepy rehabilitcaji u pacjentów po przebytym udarze mózgu- doniesienia wstępne, Postepy Rehabilitacji, 2005, nr.1 , s.41-46
  • K. Adamczyk, Pielęgniarstwo neurologiczne, Wyd. Czelej, Lublin 2000, s. 43-57
  • Szczudlik, Udar mózgu, Wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007, s. 202

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
[email protected]


Szpital Dworska - Kraków

Godziny otwarcia

Poniedziałek:
7:30 - 20:30
Wtorek:
7:30 - 20:30
Sroda:
7:30 - 20:30
Czwartek:
7:30 - 20:30
Piątek:
7:30 - 20:30
Sobota:
7:30 - 14:00
Niedziela:
nieczynne
lokalizacja parkingu

Parking koło Szpitala Dworska - wjazd od ulicy Bułhaka