Synowektomia kolana

Staw kolanowy jest największym stawem w organizmie człowieka. Jest stawem złożonym funkcjonalnie zbudowanym z dwóch części (przedziałów) często określanymi jako stawy:

  • stawu udowo-goleniowego utworzonego z powierzchni stawowych kłykci kości udowej oraz powierzchni stawowych górnej części piszczeli, częściowo rozdzielonych dwiema łącznotkankowymi łąkotkami, które dopasowują do siebie powierzchnie stawowe w czasie ruchów stawu kolanowego;
  • stawu rzepkowo-udowego, w skład którego wchodzi powierzchnia stawowa rzepki położona na jej tylnej stronie oraz przednia powierzchnia stawowa dalszego końca kości udowej.

Kolano wzmocnione jest kilkunastoma więzadłami zewnętrznymi oraz dodatkowo bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi – więzadłem krzyżowym przednim i tylnym. Przestrzeń stawu udowo-goleniowego i rzepkowo-udowego jest ograniczona torebką stawową. Zbudowana jest ona z dwóch warstw:

  • zewnętrznej, którą tworzą włókna tkanki łącznej (torebka włóknista)stanowiące wytrzymałą osłonę stawu, która wraz z więzadłami zapewnia jego stabilność;
  • wewnętrznej - błony maziowej zbudowanej z komórek maziowych produkujących płyn stawowy zwany mazią, który w prawidłowej ilości ułatwia ruch w stawie, zapewnia dobry poślizg powierzchni stawowych względem siebie oraz odpowiednie odżywianie chrząstki stawowej zapobiegając tym samym jej zużywaniu.

Umów wizytę teraz

lek. med. Grzegorz Jarosławski - spec. ortopeda


Grzegorz Jarosławski, ortopeda, Kraków

lek. med. Arkadiusz Koniarski - spec. ortopeda


Arkadiusz Koniarski, ortopeda, Kraków

Zapalenie błony maziowej – przyczyny i objawy

Błona maziowa jest bardzo delikatną strukturą, która w wyniku przebytych urazów kolana lub różnorodnych chorób reumatycznych (m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, dna moczanowa, toczeń rumieniowaty i twardzina układowa) czy też w nowotworach i gruźlicy może przerastać wielokrotnie zwiększając swoją objętość i co za tym idzie aktywność wydzielniczą. Doprowadza to do nadprodukcji mazi stawowej, która w wyniku tego procesu ma nieprawidłowy skład chemiczny. W tej sytuacji jej wartość jako substancji ułatwiającej poślizg powierzchni stawowych oraz odżywczej dla chrząstki stawowej jest znacznie obniżona.

Zmiany chorobowe zachodzące w błonie maziowej można podzielić, w zależności od czasu trwania zapalenia, na 3 grupy:

  1. okres wczesny, który charakteryzuje pogrubienie i obrzęk błony maziowej oraz zwiększenie ilości płynu stawowego;
  2. okres zaawansowany - znaczny przerost błony maziowej;
  3. okres późny, któremu towarzyszy przerost błony maziowej z jej licznymi i dużymi wpukleniami pomiędzy pracujące powierzchnie stawowe, obecność zwapnień i zwłóknień oraz obecność ciał wolnych w płynie stawowym.

Zmianom w stawie kolanowym, powstałym na skutek zapalenia błony maziowej, towarzyszy silny ból oraz zmniejszenie fizjologicznego zakresu ruchu w stawie. Występuje tkliwość palpacyjna, może występować ocieplenie zajętej okolicy oraz zwiększenie obrysu stawu, co świadczy o jego obrzęku. Stan zapalny ponad to może powodować ogólne osłabienie oraz gorączkę.

Zapalenie błony maziowej – diagnostyka

Badanie, które w pierwszej kolejności wykonuje lekarz ortopeda przy zapaleniu błony maziowej to badanie ultrasonograficzne (USG). Pozwala ono stwierdzić czy w stawie znajduje się prawidłowa ilość płynu stawowego oraz czy błona stawowa jest przerośnięta i przekrwiona. Innym badaniem, które może to zobrazować jest MRI, jednak ze względu na cenę i czas oczekiwania w przypadku diagnostyki zapalenia bardzo rzadko się go wykonuje.

Zapalenie błony maziowej – leczenie zachowawcze

U pacjentów cierpiących na zapalenie błony maziowej, w pierwszym etapie stosuje się leczenie zachowawcze składające się na farmakoterapię, fizykoterapię oraz ograniczenie aktywności ruchu w stawie i jego odciążenie. Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne są podawane doustnie lub miejscowo, ale także w zaawansowanych przypadkach pod kontrolą USG bezpośrednio do jamy stawu. Oprócz tego wykonuje się zabiegi fizykoterapeutyczne, których zadaniem jest zmniejszenie występującego stanu zapalnego, bólu i obrzęku (np. krioterapia, ultradźwięki, laser, jonoforeza z lekiem przeciwzapalnym).

Próby leczenia zachowawczego zapalenia błony maziowej są często skuteczne, ale w razie niepowodzenia tej formy postępowania konieczne bywa zastosowanie leczenia operacyjnego.

Zapalenie błony maziowej – leczenie operacyjne

Wskazaniami do leczenia operacyjnego zapalenia błony maziowej kolana są: destrukcja stawu, nadmierny przerost błony maziowej nie ustępujący pomimo przewlekłego leczenia farmakologicznego wszelkie uciski na nerwy oraz zapalenie w obrębie ścięgien, które może przebiegać z ich uszkodzeniem. Sam stan zapalny stawu, ograniczenie ruchomości oraz ból nie są bezwzględnymi wskazaniami do leczenia operacyjnego a decyzja o tym, jaka metoda leczenia będzie najbardziej odpowiednia, jest podejmowana wspólnie z pacjentem po przedstawieniu wszystkich za i przeciw.

Zabieg operacyjny wykonywany w przypadku zapalenia błony maziowej stawu kolanowego to synowektomia kolana polegająca na możliwie całkowitym usunięciu przerośniętej błony maziowej . Synowektomia może być przeprowadzona na dwa sposoby: artroskopowo lub klasycznie (metoda otwarta tzw. „na otwarto").

Synowektomia artroskopowa należy do technik diagnostyczno-operacyjnych mało inwazyjnych, w czasie której artroskop wprowadzany jest do stawu przez niewielkie nacięcia w jego okolicy, co ma bezpośredni wpływ na zmniejszenie pooperacyjnych dolegliwości bólowych, skrócenie pobytu w szpitalu, zmniejszenie ryzyka powikłań i przede wszystkim szybszy powrót pacjenta do normalnego funkcjonowania bez bólu i ograniczeń.

Artroskopowa synowektomia kolana

Artroskopowa synowektomia kolana jest procedurą chirurgiczną polegającą na usunięciu zmienionej chorobowo błony maziowej. Celem tego zabiegu jest likwidacja zapalenia w stawie poprzez usunięcie błony maziowej, co prowadzi do ustąpienia obrzęku stawu i dolegliwości bólowych.

Artroskopowa synowektomia kolana – rehabilitacja po zabiegu

Postępowanie rehabilitacyjne po artroskopowej synowektomii stawu kolanowego zakłada indywidualny plan usprawniania oraz dobranie odpowiednich ćwiczeń rehabilitacyjnych do etapu gojenia się operowanych tkanek.

Postępowanie pooperacyjne w pierwszej fazie (do 2 tygodnia po zabiegu) ma na celu kontrolę bólu, stanu zapalnego i wysięku poprzez stosowanie zimnych kompresów przez 7 do 10 minut co 2 godziny oraz zastosowanie częściowego odciążenia operowanej kończyny. Wskazane jest wykonywanie w pierwszych dniach po zabiegu biernych i samowspomaganych ruchów w stawie kolanowym dla przywrócenia prawidłowego fizjologicznego zakresu ruchu oraz ćwiczeń izometrycznych mięśnia czworogłowego uda. W kolejnych dniach należy wprowadzić ćwiczenia zginania i prostowania kolana w zamkniętych łańcuchach kinematycznych oraz ćwiczenia propriocepcji dla stawu kolanowego. W tej fazie należy również zadbać o naukę prawidłowego chodu o kulach z częściowym odciążeniem kończyny.

W kolejnym etapie bardzo istotne jest odzyskanie kontroli nerwowo – mięśniowej stawu kolanowego. Konieczne jest dalsze stopniowe zwiększanie zakresu ruchu w kolanie oraz kontynuowanie ćwiczeń z poprzedniego etapu z dodatkowym zastosowanie oporu progresywnego. Dodatkowo nacisk kładzie się na zwiększenie siły mięśniowej koniecznej do prawidłowego funkcjonowania oraz utrzymania stabilizacji i prawidłowej osi kończyny dolnej, przywrócenie fizjologicznej ruchomości i uzyskanie prawidłowego wzorca chodu po zróżnicowanym podłożu. Uzyskanie pełnego zakresu ruchu w stawie oraz odpowiedniej siły mięśniowej umożliwia powrót pacjenta do aktywności życia codziennego.

Całkowity czas rehabilitacji do pełnego wyleczenia pacjenta po artroskopowej synowektomii wynosi około 2-6 miesięcy.

Synowektomia izotopowa kolana

Inną metodą usunięcia błony maziowej jest radiosynowektomia izotopowa. Wykonuje się ją raczej u ludzi starszych, u których istnieją przeciwwskazania do leczenia operacyjnego.

Zabieg ten polega na usunięciu z kolana nadmiaru płynu zapalnego oraz dostawowym wstrzyknięciu roztworu radioizotopu, którego celem jest usunięcie błony maziowej poprzez wywołanie jej martwicy i zwłóknienia.

Wskazaniem do wykonania synowektomii są m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego oraz nawracające, wysiękowe zapalenie stawu kolanowego.

Warunkiem zastosowania tego typu leczenia jest nieprzerwana torebka stawowa uniemożliwiająca wypływ izotopu na zewnątrz. Zabiegi te wykonywane są w zakładach medycyny nuklearnej, zazwyczaj przy wykorzystaniu kontroli USG. Po podaniu izotopu konieczne jest kilkudniowe unieruchomienie stawu w celu zabezpieczenia przed wyciekiem izotopu, który w konsekwencji mógłby spowodować martwicę tkanki podskórnej i skóry, co wiązałoby się z długotrwałym leczeniem.

Widoczny efekt terapeutyczny synowektomii izotopowej osiągany jest po około 3-4 tygodniach od podania izotopu. Obserwuje się znaczne zmniejszenie bólu, obrzęku oraz zwiększenie ruchomość stawu. Maksymalny efekt pozabiegowy jest uzyskiwany po około 6 miesiącach. Ten czas jest konieczny na zniszczenie przerośniętej, zmienionej zapalnie błony maziowej oraz regenerację zdrowej koniecznej do normalnego funkcjonowania stawu.

Radiosynowektomia jest zabiegiem mało inwazyjnym i w przeciwieństwie do zabiegów operacyjnych nie wymaga rehabilitacji po zabiegu, wykonywana jest ambulatoryjnie, a pacjent po zabiegu wraca do domu i normalnych czynności życiowych. Jest to zabieg bezpieczny dla samego pacjenta i jego otoczenia. Nie ma obawy promieniowania izotopu poza staw.

Zastosowanie izotopowej synowektomii kolana:

  • przed zabiegami inwazyjnymi takimi jak np. synowektomia artroskopowa kolana w celu wyeliminowania konieczność przeprowadzenia zabiegu operacyjnego;
  • w kilka tygodni po synowektomii artroskopowej lub otwartej, celem wzmocnienia efektu terapeutycznego leczenia operacyjnego;
  • w przypadku stanu zapalnego stawu po wstawieniu endoprotezy stawu kolanowego.

Najczęściej zadawane pytania o zabieg synowektomii kolana:

Na czym polega artroskopowa synowektomia kolana i jak długo trwa rehabilitacja?

Artroskopowa synowektomia kolana jest zabiegiem chirurgicznym polegającym na częściowym lub całkowitym usunięciu zmienionej chorobowo i przerośniętej na skutek zapalenia błony maziowej. Celem tego zabiegu jest likwidacja zapalenia w stawie poprzez usunięcie błony maziowej, co prowadzi do ustąpienia obrzęku stawu i dolegliwości bólowych. Całkowity czas rehabilitacji do pełnego wyleczenia pacjenta i powrotu do pełnej aktywności po artroskopowej synowektomii wynosi około 2 - 6 miesięcy.

Jakie są przyczyny powstania zapalenia błony maziowej stawu kolanowego?

Błona maziowa jest bardzo delikatną strukturą. W wyniku przebytych urazów kolana lub różnorodnych chorób reumatycznych, tj. reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, dna moczanowa, toczeń rumieniowaty i twardzina układowa czy też w nowotworach i gruźlicy może ona przerastać zwiększając tym samym swoją aktywność wydzielniczą. Doprowadza to do nadprodukcji mazi stawowej o nieprawidłowym składzie chemicznym przez co jej wartość jako substancji ułatwiającej poślizg powierzchni stawowych oraz odżywczej dla chrząstki stawowej jest znacznie obniżona, co doprowadza do uogólnionego zapalenia błony maziowej.

Jakie są wskazania do przeprowadzenia synowektomii izotopowej kolana?

Wskazaniem do wykonania synowektomii radioizotopowej jest wysiękowe zapalenie błony maziowej stawu kolanowego, do którego dochodzi m.in. w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, łuszczycowego zapalenie stawów, choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego oraz nawracającego, wysiękowego zapalenie stawu kolanowego.

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12 352 25 25
rejestracja@dworska.pl
Pliki Ciasteczka i przetwarzanie danych

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.

Administratorem Twoich danych osobowych jest Delta Sport Clinic sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie ul. Dworska 1b/1. Przetwarzamy Twoje dane osobowe zawarte w niniejszym formularzu, aby umożliwić Ci kontakt z nami poprzez zadanie pytania (podstawa przetwarzania danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów administratora w postaci komunikacji z użytkownikami strony). Twoje dane będą przetwarzane nie dłużej, niż jest to konieczne do udzielenia Ci odpowiedzi, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby odpowiedzieć na Twoje pytanie. Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Kliknij aby zapoznać się z pełną treścią obowiązku informacyjnego.

Jeśli nie zgadzasz się na ich wykorzystanie plików cookies i przetwarzania danych przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma.

szpital Dworska