Rozmowa z dr n. med. Imohamedem Alzayany - specjalistą chirurgii naczyniowej, chirurgii ogólnej przeprowadzona przez Anna Kowalską.
1. Panie Doktorze, skąd właściwie biorą się pajączki i żylaki? Czy to kwestia genów, stylu życia, a może obu tych czynników?
Doktor: Powstawanie pajączków i żylaków to efekt współdziałania wielu czynników, z których najważniejsza jest tendencja genetyczna. Skłonność do zmian naczyniowych często dziedziczymy. Niebagatelną rolę odgrywa również styl życia – długotrwałe siedzenie lub stanie, brak regularnej aktywności fizycznej czy nadwaga zwiększają ryzyko niewydolności żylnej. W Szpitalu Dworska diagnozujemy i leczymy pacjentów z problemami naczyniowymi, oferując kompleksową opiekę, w tym badanie USG Doppler, które pozwala ocenić stan żył i wykryć ewentualne nieprawidłowości.
2. Czy pierwsze zmiany naczyniowe, takie jak pajączki, powinny nas martwić, czy są bardziej kwestią estetyczną?
Doktor: Pajączki (naczyniowe) najczęściej są problemem estetycznym i same w sobie nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Jednak ich pojawienie się może sygnalizować początkowe zmiany w układzie żylnym, dlatego warto skonsultować się z lekarzem. Specjalistyczne badania, które wykonuje w Szpitalu Dworska pozwolą wykluczyć niewydolność żylną, która nieleczona może prowadzić do powstawania żylaków i ich powikłań, takich jak zakrzepica, przebarwienia skóry oraz owrzodzenia żylne.
3. Kiedy warto zgłosić się do specjalisty? Czy istnieją jakieś „czerwone flagi”, które wskazują na poważniejszy problem z żyłami?
Doktor: Jeśli występują objawy takie jak pobolewanie i uczucie ciężkości nóg, obrzęki (zwłaszcza pod koniec dnia), pojawiający się ból po dłuższym staniu lub siedzeniu, skurcze nocne, świąd skóry czy wyraźnie poszerzone żyły czy żylaki, nie czekaj. Szczególną uwagę należy zwrócić na zmiany skórne w postaci przebarwień, stwardnień lub owrzodzeń, które mogą wskazywać na zaawansowaną niewydolność żylną. Wczesne jej wykrycie pozwala na wdrożenie odpowiedniego leczenia i uniknięcie powikłań. Gwarantuje kompleksową diagnostykę, a różne metody leczenia niewydolności żylnej, dostosowuje do potrzeb pacjenta w ramach specjalistycznego gabinetu na ul. Dworskiej.
4. Wiele osób pracuje dziś na stojąco lub przy biurku. Jakie codzienne nawyki mogą pomóc w zapobieganiu problemom naczyniowym?
Profilaktyka schorzeń naczyniowych opiera się na zdrowych nawykach i regularnej aktywności fizycznej. Spacery, pływanie czy jazda na rowerze wspomagają prawidłowe krążenie krwi. W przypadku długotrwałego siedzenia lub stania warto wykonywać proste ćwiczenia, takie jak zginanie i prostowanie stóp, unoszenie pięt czy krążenie kostkami. Wskazane jest okresowe unoszenie nóg, co redukuje obrzęki. Należy zrezygnować z zakładania nogi na nogę oraz unikać noszenia obcisłych ubrań oraz butów na wysokim obcasie, które mogą blokować staw skokowy i pompy mięśniowe, utrudniając przepływ krwi. Niewskazane jest również długotrwałe przebywanie na słońcu, zwłaszcza w godzinach największego nasłonecznienia, oraz branie bardzo gorących kąpieli.
5. Na rynku dostępnych jest wiele metod leczenia żylaków – od laseroterapii po skleroterapię. Jakie są najnowsze i najskuteczniejsze metody? Co Doktor poleca?
Doktor: Dobór odpowiedniej metody leczenia żylaków jest procesem indywidualnym, wymagającym konsultacji z lekarzem specjalistą. Decyzja zależy od stopnia zaawansowania schorzenia, przyczyny niewydolności żylnej, skuteczności danej terapii, rodzaju zastosowanego znieczulenia oraz przewidywanego okresu rekonwalescencji. Tradycyjna chirurgia mimo, że skuteczna, jest coraz rzadziej stosowana ze względu na dłuższy okres rekonwalescencji. W Szpitalu Dworska oferujemy nowoczesne metody leczenia, w tym: skleroterapię – polecaną w przypadku mniejszych zmian, która pozwala na bezinwazyjne zamknięcie naczyń, miniflebektomie tj. metodę precyzyjnego usuwania żylaków przez drobne nacięcia. W najbliższym czasie poszerzymy zakres o termoablacje laserową i ablacje falami radiowymi, które skutecznie zamykają niewydolne żyły bez konieczności klasycznej operacji. We wszystkich tych procedurach mam doświadczenie i wykonuje je w zakresie ambulatorium Szpitala Dworska. W niektórych krajach stosuje się metodę etapowego leczenia – po zamknięciu niewydolnej żyły pacjent jest monitorowany przez 3–6 miesięcy, a kolejne procesy ich etapy realizowane są tylko wtedy, gdy żylaki nie znikają.
Choroba żylaków nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia, jednak ma charakter przewlekły i postępujący. Nie istnieje jedna uniwersalna metoda leczenia, która całkowicie wyeliminuje problem. Każda dostępna terapia ma swoje zalety i ograniczenia, dlatego wybór odpowiedniego rozwiązania powinien uwzględniać indywidualne potrzeby pacjenta oraz specyfikę schorzenia.
6. Czy kompresjoterapia naprawdę działa, czy to bardziej wsparcie dla leczenia farmakologicznego i zabiegowego?
Kompresjoterapia odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu oraz wspomaganiu leczenia niewydolności żylnej. Regularne stosowanie pończoch lub podkolanówek uciskowych poprawia powrót żylny, zmniejsza obrzęki i redukuje dolegliwości, takie jak ból czy uczucie ciężkości nóg. Pamiętajmy jednak, że to nie eliminuje istniejących żylaków ale spowalnia postęp choroby i znacząco zmniejsza ryzyko powikłań, takich jak stan zapalny żył, zakrzepica czy trudno gojące się owrzodzenia. Dodatkowo ogranicza zastój krwi, co pomaga zapobiegać przebarwieniom skóry oraz innym powikłaniom wynikającym z przewlekłej niewydolności żylnej.
7. Czy aktywność fizyczna, taka jak bieganie, jazda na rowerze czy pływanie, ma realny wpływ na zdrowie naszych żył?
Regularna aktywność fizyczna odgrywa istotną rolę w profilaktyce chorób żylnych. Szczególnie korzystne są sporty takie jak pływanie czy jazda na rowerze, które poprawiają krążenie i wzmacniają mięśnie łydek, nie powodując przy tym nadmiernego obciążenia kończyn dolnych. Nordic walking również wspomaga krążenie i jest zalecany jako bezpieczna forma ruchu. Bieganie, choć ogólnie korzystne dla zdrowia, może powodować obciążenie układu żylnego, dlatego osoby z żylakami lub predyspozycją do ich powstawania powinny rozważyć stosowanie wyrobów uciskowych podczas treningu. Ponadto do sportów niezalecanych należy narciarstwo, ponieważ może prowadzić do długotrwałego ucisku na kończyny dolne oraz podnoszenie ciężarów, gdyż zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej.
8. Czy dieta ma znaczenie w profilaktyce chorób żył? Jeśli tak, to na co powinniśmy zwracać szczególną uwagę?
Tu należy uczciwie zaznaczyć, że choć zdrowa dieta wspiera ogólną kondycję organizmu, nie ma bezpośredniego wpływu na zapobieganie żylakom. Warto jednak dbać o utrzymanie prawidłowej masy ciała oraz unikać produktów sprzyjających zaparciom, które mogą zwiększać ciśnienie w jamie brzusznej, a tym samym zaburzać układ krążenia. Dodatkowo suplementacja takimi składnikami jak witamina C, kwasy omega-3, flawonoidy czy escyna może wspierać zdrowie naczyń krwionośnych i poprawiać krążenie.
9. Na koniec – jakie są Pana najważniejsze rady dla osób, które chcą zadbać o zdrowie swoich nóg i uniknąć poważniejszych problemów naczyniowych?
Tak, o to warto zadbać! Aktywny tryb życia, unikanie długotrwałego siedzenia i stania, a także dbanie o prawidłową masę ciała i dopasowane obuwie to kluczowe elementy zapobiegania problemom żylnym. Zgadzam się również, że osoby z obciążeniem genetycznym powinny bardziej zwracać uwagę na stan swoich nóg. W przypadku takich osób zaleca się noszenie specjalnych podkolanówek lub pończoch uciskowych, szczególnie podczas podróży, aby wspomóc prawidłowe krążenie krwi. Regularne badania kontrolne są kluczowe – osoby z żylakami powinny wykonywać badania okresowe co 2-3 lata, nawet jeśli nie ma wskazań do leczenia chirurgicznego. Z kolei osoby po zabiegach związanych z żylakami powinny regularnie kontrolować stan swoich naczyń, aby zapobiec ewentualnym powikłaniom i monitorować stan zdrowia. W Szpitalu Dworska można skorzystać z konsultacji z zakresu chirurgii naczyniowej oraz wykonać badanie USG Doppler żył i tętnic, zgodnie z dostępnymi terminami, co pozwoli skutecznie zająć się problemem żył i poprawić komfort życia pacjentom.
