SZYBKA REJESTRACJA ONLINE - W 3 KLIKNIĘCIACH, 24/7

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Dieta w chorobach autoimmunologicznych – reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba o podłożu autoimmunologicznym, której początek przypada zwykle między 40. a 55. rokiem życia. Częściej dotyczy kobiet. Do charakterystycznych objawów RZS należą symetryczny ból i obrzęk stawów rąk, nadgarstków i stóp, rzadziej dużych stawów, np. kolanowych lub barkowych. Pojawia się także tzw. sztywność poranna o różnym czasie trwania, zazwyczaj ponad godzinnym. Terapia osób chorych obejmuje leczenie farmakologiczne, rehabilitację, fizjoterapię, jak również ewentualną psychoterapię oraz edukację pacjenta i jego rodziny.

 

Umów wizytę teraz - do dietetyka przyjmującego w naszym szpitalu

mgr Karolina Dereń - spec. dietetyk


mgr Karolina Dereń - dietetyk, Kraków

 

Rola diety przy RZS

Głównym zadaniem diety w przypadku pacjentów z RZS jest wyeliminowanie lub ograniczenie składników przyczyniających się do powstawania stanów zapalnych oraz utrzymywanie prawidłowej masy ciała, tak aby nie obciążać nadmiernie stawów. Rolą diety jest także łagodzenie powikłań wynikających z przebiegu choroby oraz niepożądanych działań leków, które wykazują działanie uboczne. Są to zwłaszcza niesteroidowe leki przeciwzapalne, wpływające negatywnie na funkcjonowanie układu pokarmowego pacjenta poprzez zwiększanie przepuszczalności błony śluzowej jelita cienkiego i powodowanie stanów zapalnych naczyń. Ważne jest więc stosowanie diety zawierającej żelazo, kwas foliowy oraz witaminy A, E, C, B6, B12. Najlepszy sposób żywienia dla osób chorych na RZS jest oparty na diecie śródziemnomorskiej, której podstawę stanowią nieoczyszczone produkty zbożowe, owoce i warzywa, oliwa z oliwek, ryby, drób oraz orzechy. Opiera się ona na ograniczaniu tłuszczów zwierzęcych oraz soli i spożywaniu w większości tłuszczów pochodzenia roślinnego.

Zalecenia żywieniowe

Pacjentom z RZS zaleca się jedzenie produktów bogatych w wapń i witaminę D, ponieważ leczenie sterydami wywiera negatywny wpływ na układ kostno-szkieletowy. Przy stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych sugeruje się odpowiednią podaż kwasów omega-3. Ich obecność w diecie powoduje zmniejszenie obrzęku i bólu stawów, łagodzi sztywność poranną i tym samym prowadzi do poprawy stanu i samopoczucia pacjenta. Kwasy omega-3 znajdują się głównie w rybach morskich, takich jak tuńczyk, łosoś, sardynki, makrela. Należy natomiast ograniczyć obecność tłuszczów trans, które wykazują działanie prozapalne. Znajdują się one m. in. w margarynie, mleku, wołowinie a także w wielu gotowych, wysoko przetworzonych produktach, zwłaszcza przekąskach i słodyczach, które warto całkowicie wyeliminować z diety.

Jadłospis powinien być bogaty w warzywa i owoce, stanowiące źródło naturalnych antyoksydantów. Szczególnie polecane są aronia, czarna porzeczka, borówki, żurawina, wiśnie, truskawki i maliny. Do warzyw należą natomiast szpinak, kapusta, jarmuż i marchew. Są także źródłem błonnika pokarmowego, który wpływa pozytywnie na zmniejszenie stanu zapalnego. Znajduje się m. in. w kaszach (gryczana, jęczmienna, pęczak), pełnoziarnistych makaronach, brązowym ryżu. W ramach przekąski można spożywać orzechy zawierające jednonienasycone kwasy tłuszczowe.

Dobrym źródłem białka będą chude mięso drobiowe oraz rośliny strączkowe, takie jak fasola, soczewica, soja czy ciecierzyca. Oprócz właściwości przeciwzapalnych warzywa te zawierają także mikroelementy, o których obecność w diecie warto zadbać. Są to magnez, potas, cynk, żelazo i kwas foliowy. Ponadto warto spożywać oliwę z oliwek z pierwszego tłoczenia, w której znajduje się wiele wartościowych składników, w tym także wspomniane już jednonienasycone kwasy tłuszczowe.

Wśród spożywanych przez pacjentów płynów powinna znaleźć się woda mineralna pozbawiona dodatków smakowych oraz cukru. Zaleca się unikanie kawy i mocnej herbaty z wyjątkiem herbaty zielonej, która jest bogata w cenne antyoksydanty. Warto całkowicie wyeliminować z diety alkohol.

Zmiana nawyków żywieniowych odgrywa istotną rolę w leczeniu chorób przewlekłych, w tym reumatoidalnego zapalenia stawów. Pomaga utrzymać prawidłową masę ciała, niweluje skutki uboczne przyjmowanych leków i łagodzi uciążliwe objawy choroby.

Źródła:
  • Bruckle W., Reumatoidalne zapalenie stawów, Interspar, Warszawa 2014.
  • Tatara T., Snakowska P., Rola diety w reumatoidalnym zapaleniu stawów – przegląd systematyczny badań, Medycyna Rodzinna 2015, tom 2, nr 18, s. 70-78.
  • Kłosiewicz-Latoszek L., Zalecenia żywieniowe w prewencji chorób przewlekłych, Problemy Higieny i Epidemiologii 2009, tom 90, nr 4, s. 447-450.

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
[email protected]


Szpital Dworska - Kraków

Godziny otwarcia

Poniedziałek:
7:30 - 20:30
Wtorek:
7:30 - 20:30
Sroda:
7:30 - 20:30
Czwartek:
7:30 - 20:30
Piątek:
7:30 - 20:30
Sobota:
7:30 - 14:00
Niedziela:
nieczynne
lokalizacja parkingu

Parking koło Szpitala Dworska - wjazd od ulicy Bułhaka