Artroskopia biodra

Artroskopia jest metodą operacji stawu (artros - staw, scope - wizjer), która polega na wprowadzeniu do wnętrza stawu miniaturowych narzędzi oraz kamery powiększającej wysokiej rozdzielczości (artroskopu). Chirurg wykonuje małe nacięcia powłok ciała (ok. 8 mm), dzięki czemu zabieg jest dużo mniej inwazyjny w porównaniu do klasycznej operacji biodra na otwarto. Pacjent krócej pozostaje w szpitalu, rekonwalescencja po zabiegu przebiega szybciej, a blizny pooperacyjne są minimalne. Słowo artroskopia nie wskazuje na konkretny cel zabiegu, a jedynie określa sposób wykonania operacji poprzez wziernikowanie stawu.

Umów wizytę teraz

lek. med. Arkadiusz Koniarski - spec. ortopeda


Arkadiusz Koniarski, ortopeda, Kraków

Ból stawu biodrowego

Staw biodrowy składa się z kulistej głowy kości udowej oraz panewki utworzonej przez kości miednicy. Obie powierzchnie stawowe pokryte są chrząstką szklistą. Dodatkowo panewka stawu biodrowego jest wypełniona na obwodzie włóknistym obrąbkiem stawowym, który poprawia stabilność biodra. Staw otacza torebka wzmocniona więzadłami. Ponadto, biodro posiada położone wewnątrzstawowo więzadło głowy kości udowej.
Dyskomfort lub ból w okolicy biodra najczęściej wynika z choroby zwyrodnieniowej lub konfliktu udowo-panewkowego, ale może być też skutkiem ostrego uszkodzenia struktur stawowych lub patologii mięśni otaczających staw.
Do objawów świadczących o problemie zlokalizowanym w stawie biodrowym należą:

  • ból w okolicy pachwiny,
  • ograniczenie ruchomości stawu biodrowego - zwłaszcza zginania i rotacji wewnętrznej.
  • ból biodra przy chodzeniu,
  • uczucie przeskakiwania w biodrze,
  • słyszalne trzaski podczas wykonywania ruchów kończyną dolną,
  • wrażenie niestabilności stawu biodrowego.

Nieprawidłowości w wewnętrznej budowie stawu częściej występują u osób po przebytej dysplazji stawu biodrowego, jałowej martwicy głowy kości udowej czy po urazach. Do wcześniejszego zwyrodnienia stawu biodrowego na podłożu istniejących już nieprawidłowości może dochodzić u sportowców trenujących sztuki walki, gimnastyków, piłkarzy, biegaczy. Jest to związane z wykonywaniem gwałtownych ruchów w biodrze oraz pracą obciążonego stawu w końcowym zakresie ruchu.

Kiedy wykonuje się artroskopię biodra?

Aby zaplanować skuteczne leczenie, potrzebna jest informacja o lokalizacji przeciążonej lub uszkodzonej struktury. Większość uszkodzeń stawu biodrowego udaje się wychwycić i zaplanować operację na podstawie RTG, rezonansu magnetycznego (MRI) oraz badania klinicznego. Z drugiej strony, diagnostyka obrazowa nie zawsze umożliwia precyzyjne określenie przyczyny wszystkich dolegliwości - często śródoperacyjnie odkrywa się dodatkowe uszkodzenia (najczęściej dotyczące obrąbka stawowego), które nie były widoczne w badaniach obrazowych. Badaniem, które zwiększa szansę uwidocznienia uszkodzenia obrąbka stawowego lub chrząstki, ale i tak nie daje stuprocentowej skuteczności rozpoznania, jest MRI z kontrastem.
Artroskopia biodra pozwala nie tylko na zdiagnozowanie przyczyny bólu, ale przede wszystkim umożliwia naprawę elementów stawu, by poprawić jego funkcję i zapobiec szybkiej progresji zmian zwyrodnieniowych.
Artroskopię wykonuje się u osób w wieku 21 - 65 lat, u których staw biodrowy jest w początkowych stadiach zmian zwyrodnieniowych. Zabiegu artroskopii nie ma sensu wykonywać, gdy biodro jest bardzo zniszczone i doszło już do jego usztywnienia.

Wskazania do zabiegu artroskopii biodra

Zabieg artroskopii stawu biodrowego wykonuje się u pacjentów, u których na podstawie badania klinicznego i diagnostyki obrazowej wstępnie rozpoznano uszkodzenie stawu, np. uszkodzenie obrąbka stawowego, chrząstki stawowej lub innej patologii dającej leczyć się artroskopowo.

Konflikt panewkowo-udowy

Najczęstsze wskazanie do wykonania artroskopii stawu biodrowego to konflikt udowo-panewkowy (ang. Femoro - Acetabular Impingement, FAI). W dużym uproszczeniu jest to forma niedopasowania kształtem głowy kości udowej do panewki, co skutkuje uszkodzeniem obrąbka stawowego, chrząstki i stopniowym rozwojem zwyrodnienia stawu z bólem i ograniczeniem jego ruchomości.
Wstępnemu rozpoznaniu konfliktu udowo-panewkowego służy test, który polega na ustawieniu kończyny w zgięciu 90 stopni a następnie na maksymalnym przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej biodra wraz z dociskiem w osi kończyny. Powoduje to wytworzenie sił ścinających na uszkodzony obrąbek stawowy i wywołanie bólu.
Wyróżnia się następujące rodzaje konfliktu panewkowo-udowego:

  1. Kleszczowy (Pincer – type impingement) - tworzenie się wyrośli kostnych wzdłuż brzegu panewki stawu biodrowego, co istotnie zwiększa ryzyko uszkodzenia obrąbka stawowego,
  2. Krzywkowy (Cam – type impingement)–kształt głowy kości udowej jest nieprawidłowy, wskutek czego głowa nie może płynnie poruszać w panewce,
  3. Mieszany – występują oba rodzaje zniekształceń „Pincer” i „Cam”.

Wszystkie postaci tego konfliktu można i trzeba leczyć artroskopowo. Jeżeli nie zrobi się tego w odpowiednio wczesnym stadium choroby, ryzyko szybkiego rozwoju zwyrodnienia biodra znacznie się zwiększa. Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe ostatecznie leczy się endoprotezoplastyką - czyli całkowitą wymianą stawu biodrowego.

Pozostałe wskazania do artroskopii biodra

Do pozostałych wskazań do artroskopii stawu biodrowego mogą należeć:

  • obecność wolnych ciał w stawie,
  • przerwanie ciągłości więzadła głowy kości udowej,
  • jałowa martwica głowy kości udowej (wczesne stadium),
  • niestabilność stawu biodrowego spowodowana niewydolnością więzadeł lub obrąbka,
  • płukanie stawu w przypadku jego ropnego zapalenia,
  • usunięcie przerosłej błony maziowej stawu biodrowego,
  • złamania głowy kości udowej typu Pipkin,
  • zmiany w biodrze wywołane dną lub chondrokalcynozą.
  • zabiegi naprawy w zakresie mięśni rotatorów biodra i mięśnia biodrowo-lędźwiowego.

Przygotowanie do zabiegu artroskopii

Przygotowanie rehabilitacyjne nie tylko znacznie ułatwia usprawnienie po operacji, ale też niejednokrotnie pozwala jej uniknąć. Ból w biodrze w przebiegu konfliktu panewkowo-udowego nie wynika bezpośrednio z nieprawidłowego kształtu stawu, ale jest wynikiem kumulacji przeciążeń struktur stawu, przykurczu torby stawowej i dysbalansu napięć tkanek okołostawowych. Złagodzenie dolegliwości bólowych można uzyskać za pomocą różnych technik terapii manualnej oraz postępowania kinezyterapeutycznego.

Zabieg artroskopii biodra

W przypadku występowania konfliktu udowo-panewkowego typu krzywkowego (cam - type impingement), zabieg operacyjny polega na zmianie kształtu obrysu głowy kości udowej w miejscu jej połączenia z szyjką. Przy obecności konfliktu kleszczowego (pincer - type impingement) czasami konieczne jest odcięcie obrąbka, zmiana krawędzi kostnej panewki i doszycie go z powrotem na specjalnych kotwicach. Czasami istnieje konieczność wykonania obu procedur jednocześnie. Chirurg na bieżąco ocenia zakresy ruchów w stawie biodrowym, przy których nie dochodzi do urażania operowanej okolicy.
Pomimo zaawansowanej diagnostyki, w tym wykonania rezonansu magnetycznego z podaniem kontrastu, bardzo często dopiero śródoperacyjnie odkrywane są uszkodzenia obrąbka lub chrząstki. W związku z tym, chirurg wykonujący artroskopię musi posiadać odpowiednie umiejętności w razie stwierdzenia różnego rodzaju uszkodzeń stawu. Blok operacyjny powinien być również przygotowany zapleczem w wyposażeniu na takie ewentualności.
Czas zabiegu artroskopii biodra wynosi od 1 do 2,5 godzin. Operacje stawu biodrowego wykonuje się najczęściej w znieczuleniu ogólnym, wyjątkowo można zastosować znieczulenie obwodowe z zachowaniem świadomości pacjenta. Dolegliwości bólowe w okresie pooperacyjnym są akceptowalne przy użyciu podstawowych leków przeciwbólowych.

Rehabilitacja po artroskopii stawu biodrowego

Plan rehabilitacji jest zależny od zakresu uszkodzeń stwierdzonych podczas zabiegu oraz tego, w jakim stopniu udało się naprawić staw podczas operacji. Plan rehabilitacji jest doprecyzowywany po zabiegu, co wymaga ścisłego kontaktu fizjoterapeuty z chirurgiem.
Rehabilitacja po operacji stawu biodrowego ma na celu jak najszybsze i jednocześnie bezpieczne odzyskanie sprawności kończyny. Fizjoterapeuta dobiera odpowiednie metody terapii służące odtworzeniu koordynacji nerwowo-mięśniowej i zwiększeniu siły mięśni, co ma poprawić stabilność funkcjonalną stawu i zabezpieczyć biodro przed kolejnymi przeciążeniami.
Po zabiegu kończyna może być układana na specjalnej szynie, która umożliwia wykonanie powolnego ciągłego biernego ruchu w zakresie ruchu ustalonym śródoperacyjnie. Obrzęk stawu biodrowego i okolic ustępuje bardzo szybko ze względu na bliskie sąsiedztwo dużych naczyń krwionośnych i serca. Początkowo rehabilitacja obejmuje ćwiczenia izometryczne, a następnie czynne w porozumieniu z lekarzem. Przez pierwszy tydzień pacjent odciąża operowaną kończynę przy użyciu kul łokciowych. Stopniowe obciążanie nogi operowanej ciężarem ciała rozpoczynamy, gdy zezwoli na to lekarz. Wskazaną formą rehabilitacji biodra jest rower stacjonarny z małym obciążeniem. Powrót do pełnej aktywności uzależniony jest od zakresu chirurgicznej naprawy uszkodzeń biodra, zaangażowania pacjenta w proces rehabilitacji i formy aktywności, do której chce powrócić pacjent. Z reguły czas rekonwalescencji wynosi 2 miesiące.
W przypadku obecności przewlekłych zmian przeciążeniowych lub naprawy dużych uszkodzeń rehabilitacja trwa znacznie dłużej i nie zawsze daje możliwość odzyskania pełnej sprawności – operowana kończyna może pozostać mniej wydolna funkcjonalnie w porównaniu do nieoperowanej.

Artroskopia stawu biodrowego w Krakowie

W Szpitalu Dworska lekarz kwalifikujący do zabiegu zawsze wykonuje ten zabieg. W "świecie NFZ" nie zawsze istnieje taka możliwość. Przed operacją lekarz omawia z pacjentem przebieg artroskopii oraz dokładnie tłumaczy, co i w jakim stopniu można naprawić w biodrze.
Jeszcze 10 lat temu nikt w Polsce nie wykonywał artroskopii stawu biodrowego. Obecnie, żeby nauczyć się dobrze technicznie przeprowadzać taką operację, trzeba bardzo dużo czasu spędzić w ośrodkach szkoleniowych poza granicami naszego kraju. Krzywa uczenia się zabiegu artroskopii biodra jest trudniejsza niż w przypadku artroskopii kolana i barku. W Szpitalu Dworska operacje biodra wykonują doświadczeni chirurdzy z wieloma ukończonymi zagranicznymi szkoleniami.
Artroskopia stawu biodrowego jest przeprowadzana na bardzo nowoczesnym sprzęcie z użyciem optyki i obrazu HD. Wyposażenie bloku operacyjnego jest od podstaw dostosowane do rodzajów wykonywanych zabiegów i współtworzone przez pracujących lekarzy.
Na miejscu są fizjoterapeuci, którzy w ciągu pierwszych 6-12 godzin uczą jak bezpiecznie posługiwać się operowaną kończyną - zgodnie z zaleceniami operatora. Asystują przy pierwszym wstawaniu oraz uczą, jak wykonać podstawowe ćwiczenia po operacji biodra.

Najczęściej zadawane pytania o artroskopię biodra

Operacja biodra – jak długo przebywa się w szpitalu po artroskopii stawu biodrowego?

Artroskopia biodra jest zabiegiem małoinwazyjnym, co pozwala skrócić czas przebywania w szpitalu nawet do jednego dnia po operacji. Stanowi to zaletę artroskopii w porównaniu do zabiegów wykonywanych na otwarto, po których pacjent spędza kilka dni w szpitalu. Należy pamiętać, że podczas zabiegu artroskopii można wykonać jedynie wybrane procedury lecznicze w obrębie biodra. Decyzję odnośnie kwalifikacji do danego rodzaju zabiegu podejmuje chirurg operator.

Gdzie najlepiej wykonać artroskopię biodra?

Artroskopia biodra jest bardzo trudnym technicznie zabiegiem, dlatego warto wybrać operatora, który posiada doświadczenie w wykonywaniu takiego rodzaju zabiegów. Ponadto, w szpitalu powinni być obecni fizjoterapeuci, którzy po zabiegu uczą wstawać i chodzić, pokazują ćwiczenia po operacji i przekazują ważne wskazówki co do dalszego procesu rehabilitacji.

Jakie ćwiczenia po operacji biodra powinno się wykonywać?

Ćwiczenia dobierane są indywidualnie przez wykwalifikowanego fizjoterapeutę w porozumieniu z chirurgiem wykonującym operację. Celem ćwiczeń jest przywrócenie możliwej do osiągnięcia funkcji biodra, bezbolesne chodzenie oraz powrót do aktywności. Ćwiczenia polegają głównie na poprawie koordynacji nerwowo-mięśniowej oraz na stopniowym wzmacnianiu mięśni obręczy biodrowej.

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12 352 25 25
rejestracja@dworska.pl
Pliki Ciasteczka i przetwarzanie danych

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.

Administratorem Twoich danych osobowych jest Delta Sport Clinic sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie ul. Dworska 1b/1. Przetwarzamy Twoje dane osobowe zawarte w niniejszym formularzu, aby umożliwić Ci kontakt z nami poprzez zadanie pytania (podstawa przetwarzania danych to realizacja naszych prawnie uzasadnionych interesów administratora w postaci komunikacji z użytkownikami strony). Twoje dane będą przetwarzane nie dłużej, niż jest to konieczne do udzielenia Ci odpowiedzi, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń.
Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby odpowiedzieć na Twoje pytanie. Masz prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego.

Kliknij aby zapoznać się z pełną treścią obowiązku informacyjnego.

Jeśli nie zgadzasz się na ich wykorzystanie plików cookies i przetwarzania danych przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma.

szpital Dworska