Gonartroza to inaczej choroba zwyrodnieniowa kolana. Proces zwyrodnieniowy rozpoczyna się w chrząstce stawu, prowadząc do jej stopniowego zniszczenia, wtórnego stanu zapalnego i destrukcji pozostałych struktur kolana. Objawami zwyrodnienia jest ból i obrzęk kolana nasilający się podczas chodzenia lub innych aktywności przeciążających staw. Dochodzi również do stopniowego ograniczenia ruchomości w stawie i jego deformacji. W zaawansowanych postaciach gonartrozy chód jest znacznie utrudniony, a dolegliwości bólowe kolana mogą być obecne także w spoczynku.

Choroba zwyrodnieniowa kolana (gonartroza) jest spowodowana przez wiele czynników związanych z:

• obniżoną jakością chrząstki stawu (czynniki genetyczne i metaboliczne),
• zwiększonym przeciążeniem stawu (nadwaga, praca stojąca, wyczynowe uprawianie sportu),
• przewlekłym zapaleniem stawu (choroby reumatoidalne),
• zaburzeniem osi stawu (kolana koślawe, kolana szpotawe),
• zaburzeniem biomechaniki stawu (niestabilność kolana, stan po wycięciu łąkotki),
• ostrymi urazami chrząstki stawowej (stan po złamaniach stawowych, skręceniach kolana).

Zmiany zwyrodnieniowe mogą następować szybciej, gdy osoba z niestabilnością kolana zamierza uprawiać sport, który wymaga pełnej sprawności stawu kolanowego (narty, sporty kontaktowe). Zabieg rekonstrukcji więzadła ACL jest wskazany o osób:

• które odbyły proces leczenia zachowawczego, ale nie są zadowolone z efektów,
• zawodowo uprawiających sport,
• z niewydolnością więzadła ACL stwierdzoną w obu stawach kolanowych.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej kolana polega głównie na ograniczeniu czynników przyspieszających zużycie chrząstki stawowej. Leczenie obejmuje: normalizację masy ciała, unikanie nadmiernego przeciążania stawu, ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące staw kolanowy, zabiegi z zakresu fizykoterapii oraz terapie biologiczne (osocze z stężonymi płytkami, Orthokine). Czasami konieczna jest operacyjna korekcja osi stawu (by zapobiec dalszej progresji zniekształcenia) lub artroskopowe oczyszczanie stawu z patologicznych zmian wytwórczych. Zaawansowane stopnie zwyrodnienia mogą wymagać przeprowadzenia endoprotezoplastyki kolana czyli wymiany zniszczonego stawu na sztuczny implant.