W przypadku artroskopii stawu kolanowego nie można jednoznacznie powiedzieć, że do pełnej sprawności wróci się po 7 czy 10 dniach. To, jak długo będzie trwała rehabilitacja i kiedy po artroskopii pacjent będzie mógł wrócić do pracy w dużej mierze zależy od rodzaju wykonywanej artroskopii i zaangażowania pacjenta w proces rehabilitacji. Znacznie szybciej wraca się do zdrowia po artroskopii artroskopii sprowadzającej się do usunięcia ciała wolnego, częściowego usunięcia łękotki czy fałdu błony maziowej niż po zabiegach naprawczych, rekonstrukcyjnych. Zwykle obciążanie stawu jest możliwe już po 7 dniach od zabiegu, a kule można odstawić po okresie 2-3 tygodni. Powrót do całkowitej sprawności po artroskopii przeważnie zajmuje około 3-12 tygodni.

Artroskopię stawu kolanowego wykonuje się w ramach procedury chirurgii jednego dnia. Pacjent po zgłoszeniu się do szpitala spotyka się z anestezjologiem, który dobiera odpowiednią metodę znieczulenia. Najczęściej jest to znieczulenie podpajęczynówkowe, czyli zastrzyk do kręgosłupa, który znieczula kończyny dolne. Po znieczuleniu miejscowym lekarz wprowadza artroskop przez otwór o średnicy około 5 mm. Za jego pomocą można wykryć i zdiagnozować i „naprawić” zmiany patologiczne w stawie kolanowym. Pacjent podczas zabiegu jest cały czas przytomny.

Po zabiegu należy przejść rehabilitację, podczas której ćwiczenia najczęściej mają za zadanie wzmocnienie mięśni i stawów. Fizjoterapeuta w konsultacji z lekarzem prowadzącym dobiera odpowiedni zestaw ćwiczeń, aby pacjent jak najszybciej wrócił do pełnej sprawności.

Kilka dni przed terminem artroskopii należy wykonać pełną morfologię, zbadać poziom elektrolitów i cukrów, próby wątrobowe, a także zrobić EKG i zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej. Badania te można wykonać w ciągu jednego dnia. W przypadku chorób przewlekłych konieczna jest konsultacja ze specjalistą. Przed samą artroskopią należy odbyć krótką wizytę u anestezjologa w celu wykluczenia przeciwwskazań do zastosowania znieczulenia.

Należy zabrać ze sobą aktualne wyniki badań i odbytych konsultacji oraz kule łokciowe, podstawowe dokumenty - dowód osobisty.

W zależności od przyczyny zabiegu, artroskopia trwa przeważnie od pół do dwóch godzin.

Rodzaj znieczulenia jest konsultowany z anestezjologiem. W większości przypadków artroskopia kolana wykonywana jest w znieczuleniu podpajęczynówkowym, polegającym na wykonaniu wkłucia w kręgosłup, dzięki czemu pacjent jest przytomny w czasie zabiegu, ma znieczulone i obezwładnione kończyny dolne. Bardzo rzadko, w wyjątkowych przypadkach, stosuje się znieczulenie ogólne.

Rehabilitacja po artroskopii stawu kolanowego powinna być rozpoczęta jak najszybciej. Konsultacja z fizjoterapeutą powinna nastąpić już kilka godzin po zabiegu. W ciągu pierwszych dni po zabiegu pacjent powinien wykonywać ćwiczenia pod ścisłym nadzorem rehabilitanta.

Nie, zabieg jest wykonywany w znieczuleniu. Podczas powrotu do zdrowia po artroskopii stawu kolanowego, pacjent może odczuwać lekki ból i dyskomfort.

W zależności od przyczyny zabiegu, artroskopia trwa przeważnie od 30 minut do dwóch godzin.

Zwichnięcie rzepki to uraz polegający na wysunięciu się rzepki z bruzdy międzykłykciowej. Aby doszło do zwichnięcia musi istnieć dodatkowa przyczyna (uraz) lub patologia w budowie anatomicznej stawu kolanowego, do których można zaliczyć między innymi boczne ustawienie guzowatości kości piszczelowej, zaburzenia rozwoju kości (dysplazja stawu rzepkowo-udowego), uogólniona wiotkość stawów, wcześniej przebyty uraz kolana, deformacje stopy lub antewersja kości udowej. Staw kolanowy najbardziej narażony na zwichnięcie rzepki jest w momencie rotacji wewnętrznej uda względem ustalonej na podłożu stopy oraz zgięcia i skoślawienia kolana z jednoczasowym silnym napięciem mięśnia czworogłowego. W tym przypadku rzepka najczęściej ulega zwichnięciu w kierunku bocznym (na zewnątrz) powodując niejednokrotnie uszkodzenia tkanek miękkich okolic stawu kolanowego.

Leczenie operacyjne zwichnięcia rzepki jest leczeniem docelowym w przypadku nawracających (nawykowych) zwichnięć rzepki oraz w momencie kiedy dojdzie do uszkodzenia:

• fragmentu chrzęstno-kostnego rzepki
• troczków przyśrodkowych rzepki,
• powierzchni chrzęstnych

W powyższych przypadkach operacja kolana jest konieczna, ponieważ pozostawienie niestabilnej rzepki i niezaopatrzenie powstałych uszkodzeń może w konsekwencji doprowadzić do zapalenia stawu rzepkowo-udowego z obrzękiem błony maziowej i licznymi wysiękami oraz zniszczenia chrząstki stawowej przez nieprawidłowo działające siły ścierające.

Czas rehabilitacji po leczeniu operacyjnym jest uzależniony od rozległości uszkodzeń, rodzaju procedur zabiegowych oraz od poziomu aktywności pacjenta. Zastosowanie artroskopii pozwala na znaczne zmniejszenie pooperacyjnych dolegliwości bólowych, skrócenie pobytu w szpitalu oraz zmniejszenie ryzyka wystąpienia powikłań pooperacyjnych i szybszy powrót pacjenta do codziennego funkcjonowania.

Po leczeniu operacyjnym zwichnięcia rzepki pełne obciążenie kończyny operowanej, uzyskanie prawidłowego wzorca chodu po zróżnicowanym podłożu oraz uzyskanie prawidłowego czucia głębokiego (priopriocepcji) i 100% powrót do aktywności życia codziennego, pracy oraz sportu bez zaburzeń funkcjonalnych i bólu uzyskuje się już po kilku tygodniach od przeprowadzenia artroskopii.

Cena zabiegu endoprotezoplastyki kolana jest zależna od wielu czynników, m.in. rodzaju implantu, materiałów zastosowanych w protezie oraz warunków zdrowotnych pacjenta. Cena operacji wszczepienia endoprotezy rozciąga się od kilkunastu do dwudziestu paru tysięcy złotych. W ramach kosztów związanych z alloplastyką kolana należy również wziąć pod uwagę usługi rehabilitacyjne, prowadzone przynajmniej przez kilka pierwszych tygodni po zabiegu.

Większość pacjentów powraca do codziennej aktywności po około 3 miesiącach rehabilitacji. W ciągu tego okresu fizjoterapeuta mobilizuje bliznę pooperacyjną i uczy bezpiecznych ćwiczeń wzmacniających mięśnie. Postęp rehabilitacji jest uzależniony od stopnia wyćwiczenia pacjenta przez zabiegiem, rodzaju endoprotezy (częściowa czy całkowita), obecności schorzeń współistniejących oraz zaangażowania pacjenta w proces rehabilitacji.

Endoproteza stawu kolanowego zachowuje swoje pierwotne właściwości przez około 12-17 lat. Aby zachować jej żywotność należy unikać forsowania sztucznego stawu, jednocześnie dbając o zachowanie optymalnego zakresu ruchu kolana oraz utrzymanie odpowiedniej siły mięśni. Nie wolno przyjmować pozycji, w których proteza kolana może ulec mechanicznemu odkształceniu lub podwichnięciu (klękanie, kucanie). Ponadto, duże znaczenie ma utrzymywanie prawidłowej masy ciała (unikanie nadwagi).

Typowym objawem w momencie ostrego uszkodzenia łąkotki z oderwaniem jej fragmentu jest wyczuwalne chrupnięcie lub słyszalny trzask w kolanie, silny ból oraz zablokowanie stawu (najczęściej w zgięciu). Próba poruszania kolanem nasila dolegliwości bólowe. Stanięcie na poszkodowanej nodze może być utrudnione lub niemożliwe. W lżejszych uszkodzeniach łąkotek objawy są mniej nasilone – ból może pojawiać się tylko podczas aktywności silnie obciążających kolano (bieganie, skoki), a uczucie przeskakiwania w kolanie może być przejściowe i pacjent sam jest w stanie je odblokować dzięki znanym sobie manipulacjom.

Odciążenie kolana ma za zadanie umożliwić zagojenie zszytej łąkotki. Czas chodu o kulach jest zależny od miejsca, rozległości oraz charakteru uszkodzenia łąkotki i wynosi przeważnie 6-8 tygodni. W ciągu tego okresu procent obciążania kolana masą ciała jest stopniowo zwiększany po konsultacji z ortopedą i pod warunkiem, że nie wyzwala to u pacjenta dolegliwości bólowych.

Ćwiczenia na kolano po szyciu łąkotki powinny być prowadzone pod nadzorem doświadczonego fizjoterapeuty, który zaplanuje proces terapii i nauczy ćwiczeń, które będą bezpieczne dla operowanej łąkotki (nie zaburzą procesu gojenia).Do zadań rehabilitacji po szyciu łąkotki należy: stopniowe przywrócenie bezbolesnego zakresu ruchu kolana, prawidłowa aktywacja mięśni odpowiedzialnych za stabilność stawu oraz poprawa siły i wytrzymałości mięśni kończyny dolnej. Ostatecznym celem ćwiczeń jest zapewnienie ochrony operowanej łąkotki przed nadmiernymi przeciążeniami dzięki uzyskaniu prawidłowej kontroli ruchów kolana zarówno w trakcie codziennych czynności jak i podczas aktywności sportowej.

Wskazaniem do wykonania przeszczepu jest uszkodzenie łąkotki, którego nie da się naprawić poprzez zszycie. Wówczas zachodzi konieczność usunięcia łąkotki lub jej części (zabieg meniscektomii). Brak łąkotki lub jej częściowy ubytek negatywnie wpływa na biomechanikę kolana i istotnie przyspiesza zużywanie się chrząstki stawowej. Celem przeszczepu łąkotki jest niwelacja bólu kolana oraz ochrona stawu przed przedwczesnymi zmianami zwyrodnieniowymi (gonartrozą) /link/. Przeszczepy łąkotek wykonywane są z reguły u osób w wieku do 50-55 roku życia z zachowanym dobrym stanem chrząstki stawowej.

W przypadku konieczności usunięcia całej zniszczonej łąkotki, przeszczep stanowi łąkotka pozyskana od zmarłego dawcy pochodząca z banku tkanek (tzw. allograft). Gdy uszkodzona jest tylko część łąkotki, w niektórych przypadkach możliwe jest wszczepienie syntetycznego implantu. Implant ten jest biodegradowalny i stopniowo przerasta naturalną tkanką włóknistą, zastępując brakującą część łąkotki. Procedura wszczepienia allograftu lub syntetycznego fragmentu łąkotki wykonywana jest w ramach małoinwazyjnego zabiegu artroskopii /link/ bez konieczności otwierania stawu.

Długość trwania rehabilitacji jest uzależniona od rodzaju zastosowanego przeszczepu, techniki operacyjnej oraz poziomu aktywności, do której chciałby powrócić pacjent. Większość pacjentów jest w stanie powrócić do codziennej pracy zawodowej w 3 miesiącu po zabiegu. Powrót to treningów sportowych jest możliwy z reguły w 6-10 miesiącu po operacji - w zależności od specyfiki uprawianej dyscypliny sportowej oraz zaangażowania pacjenta w proces rehabilitacji.

Zabieg rekonstrukcji ACL przeprowadza się w przypadku stwierdzenia ciężkiej niestabilności kolana (III stopnia), która utrudnia aktywnym osobom normalne funkcjonowanie. Celem zabiegu jest poprawa komfortu życia oraz profilaktyka szybkiego rozwoju choroby zwyrodnieniowej kolana. Operacyjna rekonstrukcja ACL jest szczególnie zalecana sportowcom i pracownikom fizycznym. Mniejsze stopnie uszkodzenia ACL oraz całkowite zerwanie więzadła ACL u osób prowadzących siedzący tryb życia z powodzeniem można leczyć zachowawczo poprzez specjalistyczną rehabilitację.

Długość leczenia jest zależna od wielu czynników, do których należą: przygotowanie rehabilitacyjne pacjenta przed zabiegiem, rodzaj zastosowanego przeszczepu (własny, od dawcy czy sztuczny implant), obecność dodatkowych uszkodzeń w kolanie oraz zaangażowanie pacjenta w proces fizjoterapii po zabiegu. W przypadku najczęściej wykonywanych rekonstrukcji ACL z użyciem własnych ścięgien mięśni czy więzadła rzepki czas powrotu do normalnej aktywności wynosi około 3 miesiące. Sport można zacząć uprawiać w okresie od 6 do 12 miesięcy po zabiegu.

Pierwsze kroki po zabiegu można stawiać już w 1-2 dobie po operacji. Podczas pierwszych 3-4 tygodni po zabiegu chód jest możliwy z asekuracją kul łokciowych i z założoną ortezą stawu kolanowego. Swobodne chodzenie z pełnym obciążeniem kończyny bez dodatkowego wsparcia jest możliwe, gdy fizjoterapeuta stwierdzi, że kolano jest na to w pełni przygotowane i wyćwiczone, a ponadto chodzenie nie powoduje nawrotu obrzęku czy bólu stawu.

Rehabilitacja rozpoczyna się już w pierwszej dobie po operacji i powinna być systematycznie kontynuowana pod nadzorem wykwalifikowanego fizjoterapeuty przez okres przynajmniej 3 miesięcy. Odpowiednio wcześnie wdrożone postępowanie pozwoli w optymalnym czasie przywrócić pełny zakres ruchu w kolanie, odzyskać wymaganą siłę mięśni oraz stabilność stawu, a w efekcie umożliwi bezpieczny powrót do normalnej aktywności i sportu.

Zerwane więzadło krzyżowe tylne rekonstruuje się, gdy stwierdzona niestabilność kolana znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie lub uniemożliwia podejmowanie aktywności fizycznej. Czynnikiem, który warto wziąć pod uwagę jest wtórne do zerwania PCL zaburzenie biomechaniki kończyny dolnej przekładające się na istotne zwiększenie przeciążeń i tym samym przyspieszenie zmian zwyrodnieniowych kolana. Największą korzyść z zabiegu rekonstrukcji PCL odnoszą osoby przed 40 rokiem życia, osoby aktywne lub pracujące fizycznie. W przypadku prowadzenia siedzącego trybu życia, podeszłego wieku i mało nasilonych objawów wystarczającą metodą leczenia jest systematycznie prowadzona rehabilitacja.

Na długość procesu rehabilitacji po rekonstrukcji więzadła krzyżowego tylnego ma wpływ wiele czynników, m.in. stan funkcjonalny kolana przed zabiegiem, obecność dodatkowych uszkodzeń stawu, rodzaj wykorzystanego materiału na przeszczep (z własnych ścięgien lub mięśni, przeszczep od dawcy czy sztuczny implant), oraz zaangażowanie pacjenta w proces fizjoterapii po zabiegu. W przypadku rekonstrukcji PCL z użyciem własnych tkanek pacjenta minimalny czas rehabilitacji wynosi około 3 miesiące. Sport można zacząć uprawiać w 8 miesiącu po zabiegu. Czas rehabilitacji może być krótszy w przypadku zastosowania metody Internal Bracing, która polega na naprawie zerwanego PCL bez konieczności pobierania przeszczepu.

Chód jest możliwy już w drugiej dobie po operacji pod warunkiem odciążenia operowanej kończyny za pomocą kul łokciowych. Na kolano zakłada się również specjalną ortezę chroniącą kość piszczelową przed tylnym przesunięciem względem kości udowej, co ma zabezpieczyć przeszczep więzadła PCL przed rozciągnięciem. Swobodne chodzenie z pełnym obciążeniem kończyny i bez ortezy jest możliwe, gdy fizjoterapeuta stwierdzi, że kolano jest na to w pełni przygotowane i wyćwiczone, a ponadto chodzenie nie powoduje nawrotu obrzęku czy bólu stawu. Czas odstawienia kul i ortezy przypada najczęściej w 6-8 tygodniu po operacji.

Osteotomia podkolanowa polega na przywróceniu prawidłowej osi mechanicznej stawu kolanowego dzięki operacyjnej korekcji nasady bliższej kości piszczelowej. Zabieg ten powoduje bardziej równomierny rozkład obciążeń w obrębie chrząstki stawowej, co pozwala zmniejszyć dolegliwości bólowe kolana. Osteotomia kości piszczelowej jest skuteczną metodą leczenia bólu kolana u osób młodych z zaburzeniem osi kończyny i we wczesnym stadium choroby zwyrodnieniowej. Zabieg osteotomii piszczeli w wybranych przypadkach stanowi alternatywę dla wszczepienia endoprotezy stawu kolanowego.

Najczęstszym wskazaniem do zabiegu osteotomii są dolegliwości bólowe stawu kolanowego pochodzenia zwyrodnieniowego z towarzyszącą szpotawością piszczeli. Deformację szpotawą piszczeli można wstępnie rozpoznać, kiedy przy złączonych stawach skokowych kolana są oddalone od siebie o minimum 4 cm. Osteotomia podkolanowa daje możliwość korekcji zdeformowanej osi kończyny, a przez to umożliwia odciążenie bolesnych struktur w przedziale przyśrodkowym kolana.

Wymagany czas rehabilitacji po osteotomii podkolanowej wynosi około 3 miesiące. Czas ten może być także krótszy lub dłuższy w zależności od indywidulanych uwarunkowań anatomicznych kolana, równolegle przeprowadzanych procedur w trakcie operacji (np. rekonstrukcji więzadła krzyżowego) oraz oczekiwanego poziomu aktywności pacjenta po zabiegu.

Artroskopowa synowektomia kolana jest zabiegiem chirurgicznym polegającym na częściowym lub całkowitym usunięciu zmienionej chorobowo i przerośniętej na skutek zapalenia błony maziowej. Celem tego zabiegu jest likwidacja zapalenia w stawie poprzez usunięcie błony maziowej, co prowadzi do ustąpienia obrzęku stawu i dolegliwości bólowych. Całkowity czas rehabilitacji do pełnego wyleczenia pacjenta i powrotu do pełnej aktywności po artroskopowej synowektomii wynosi około 2 - 6 miesięcy.

Błona maziowa jest bardzo delikatną strukturą. W wyniku przebytych urazów kolana lub różnorodnych chorób reumatycznych, tj. reumatoidalne zapalenie stawów, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, dna moczanowa, toczeń rumieniowaty i twardzina układowa czy też w nowotworach i gruźlicy może ona przerastać zwiększając tym samym swoją aktywność wydzielniczą. Doprowadza to do nadprodukcji mazi stawowej o nieprawidłowym składzie chemicznym przez co jej wartość jako substancji ułatwiającej poślizg powierzchni stawowych oraz odżywczej dla chrząstki stawowej jest znacznie obniżona, co doprowadza do uogólnionego zapalenia błony maziowej.

Wskazaniem do wykonania synowektomii radioizotopowej jest wysiękowe zapalenie błony maziowej stawu kolanowego, do którego dochodzi m.in. w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, łuszczycowego zapalenie stawów, choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego oraz nawracającego, wysiękowego zapalenie stawu kolanowego.

Torbiel Bakera (cysta Bakera lub torbiel podkolanowa), to zmiana polegająca na niefizjologicznym powiększeniu przestrzeni łącznotkankowej, która wypełniona jest płynem stawowym. Swoim wyglądem przypomina guzek, dający się wyczuć palpacyjnie przez skórę podczas badania kolana. Lokalizuje się w dole podkolanowym na tylnej stronie uda pomiędzy ścięgnami głowy przyśrodkowej mięśnia brzuchatego łydki i mięśnia półbłoniastego.

Objawy związane z wystepowaniem samej cysty Bakera są bardzo rzadkie, ale jeśli występują, mogą być związane z jej wielkością i zaawansowaniem oraz współistniejącym procesem chorobowym i stanem zapalnym stawu kolanowego. Najważniejszymi symptomami mogącymi świadczyć o występowaniu torbieli podkolanowej są:

• wyraźnie wyczuwalna pod skórą guzowatość, znajdująca się z tyłu kolana
• ból kolana nasilający się przy dłuższym chodzeniu i w trakcie aktywności fizycznej,
• zaczerwienienie oraz ocieplenie w okolicach występowania torbieli pod kolanem,
• obrzęk i uczucie „pełności” w kolanie,
• ograniczenie zgięcia oraz wyprost stawu kolanowego,
• w zależności od wielkości torbieli, mogą wystąpić drętwienia okolicy łydki (także przy pęknięciu cysty), ból oraz obrzęk podudzia,
• ograniczenie funkcji kończyny.

Zabieg artroskopowy polega na usunięciu torbieli, zamknięciu jej połączenia ze stawem oraz szczelnym zszyciu uszkodzonej torebki stawowej. W przypadku współistniejących chorób wewnątrzstawowych (lub przyczyn wtórnego wystąpienia torbieli) również wykonuje się czynności naprawcze. Artroskopia pozwala w sposób najmniej inwazyjny usunąć wszystkie znane i opisywane podłoża powstania torbieli podkolanowej, co zdecydowanie poprawia efekty leczenia i zmniejsza liczbę jej nawrotów. Wykonuje się ją w przypadku kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi zadowalających rezultatów.

Artroskopia biodra jest zabiegiem małoinwazyjnym, co pozwala skrócić czas przebywania w szpitalu nawet do jednego dnia po operacji. Stanowi to zaletę artroskopii w porównaniu do zabiegów wykonywanych na otwarto, po których pacjent spędza kilka dni w szpitalu. Należy pamiętać, że podczas zabiegu artroskopii można wykonać jedynie wybrane procedury lecznicze w obrębie biodra. Decyzję odnośnie kwalifikacji do danego rodzaju zabiegu podejmuje chirurg operator.

Artroskopia biodra jest bardzo trudnym technicznie zabiegiem, dlatego warto wybrać operatora, który posiada doświadczenie w wykonywaniu takiego rodzaju zabiegów. Ponadto, w szpitalu powinni być obecni fizjoterapeuci, którzy po zabiegu uczą wstawać i chodzić, pokazują ćwiczenia po operacji i przekazują ważne wskazówki co do dalszego procesu rehabilitacji.

Ćwiczenia dobierane są indywidualnie przez wykwalifikowanego fizjoterapeutę w porozumieniu z chirurgiem wykonującym operację. Celem ćwiczeń jest przywrócenie możliwej do osiągnięcia funkcji biodra, bezbolesne chodzenie oraz powrót do aktywności. Ćwiczenia polegają głównie na poprawie koordynacji nerwowo-mięśniowej oraz na stopniowym wzmacnianiu mięśni obręczy biodrowej.

Wymagany czas rehabilitacji jest sprawą indywidualną – może wynosić od 8 tygodni do kilku miesięcy. Jeśli pacjent uczestniczył w rehabilitacji przedoperacyjnej, tj. wzmacniał mięśnie, a fizjoterapeuta przygotował tkanki miękkie do zabiegu, okres powrotu do sprawności będzie szybszy. Jeśli pacjent choruje na schorzenia przewlekłe negatywnie wpływające na gojenie się ran czy właściwości kości, rekonwalescencja będzie przebiegała wolniej. Duże znaczenie ma także dostęp operacyjny, tzn. jakie mięśnie zostały przecięte podczas zabiegu. Ponadto, sam rodzaj endoprotezy wpływa na długość rehabilitacji – pacjenci po mniej inwazyjnej kapoplastyce szybciej dochodzą do sprawności, podczas gdy zabieg wszczepienia endoprotezy z długim trzpieniem będzie powodował konieczność większej pracy nad przywróceniem prawidłowego chodu.

Pełne swobodne obciążanie masą ciała operowanej kończyny jest możliwe z reguły w 3 miesiącu po operacji. Czas ten jest potrzebny, by implant stabilnie zespolił się z kością. We wcześniejszym okresie można częściowo obciążać kończynę – stopień obciążenia zależy od rodzaju endoprotezy, sposobu mocowania (z użyciem cementu czy bez) oraz indywidualnych uwarunkowań związanych z wykonanym zabiegiem. Na każdym etapie rekonwalescencji należy ściśle trzymać się zaleceń lekarza.

Długość pierwotnego zabiegu alloplastyki trwa około 1-1,5 godziny i jest zależny od rodzaju wszczepianej endoprotezy i dostępu operacyjnego. Czas operacji może się wydłużyć w przypadku zaopatrywania towarzyszących uszkodzeń kostnych lub alloplastyki rewizyjnej.

Przy wyborze szpitala powinnyśmy się sugerować doświadczeniem operatora konkretnie w zakresie endoprotezoplastyki stawu biodrowego. Ważne są także warunki panujące na sali operacyjnej - dbałość o sterylne przeprowadzenie zabiegu. Ponadto, warto wybrać szpital, w którym zaraz po zabiegu pacjent jest otoczony codzienną indywidualną opieką fizjoterapeuty, by w bezpieczny sposób móc się nauczyć poruszać ze wszczepioną endoprotezą.

W przypadku uszkodzenia endoprotezy może dojść do ograniczenia zakresu ruchu i słyszalnych trzeszczeń, które nie były dotąd obecne. W wyniku zwichnięcia endoprotezy kończyna może ustawić się w nieprawidłowej pozycji, a obciążenie nogi jest niemożliwe ze względu na ból i zablokowanie protezy.

Wśród czynników predysponujących do wystąpienia złamania szyjki kości udowej, wyróżnia się:

• osteoporozę i osteopenię,
• wiek i płeć pacjenta (złamania szyjki kości udowej są domeną osób starszych i częściej dotykają kobiet niż mężczyzn, co wynika z zaburzeń hormonalnych w okresie menopauzy, które wpływają niekorzystnie na stan kośćca),
• choroby nowotworowe (nowotwory kości),
• wrodzoną kruchość/łamliwość kości,
• zaburzenia w obrębie gospodarki hormonalnej,
• przyjmowanie leków sterydowych przeciwzapalnych,
• nieprawidłowe odżywianie się,
• brak regularnej aktywności fizycznej.

Wybór metody leczenia operacyjnego uzależniony jest od typu złamania, rozległości urazu, wieku oraz aktywności pacjenta. W zależności od tych czynników wykonuje się:

• zespolenie złamanych fragmentów kostnych, z wykorzystaniem śrub lub gwoździ,
• repozycję i stabilizację wewnętrzną z wykorzystaniem dynamicznej śruby biodrowej (dynamic hip screw – DHS),
• endprotezoplastykę, czyli wymianę uszkodzonego fragmentu kości udowej na sztuczny element. Endoproteza może być częściowa (wymiana jednego członu stawu) lub całościowa (wymiana obu członów stawu).

Rehabilitacja powinna trwać do momentu uzyskania przez pacjenta w badaniach klinicznych i badaniach lokomocji wartości normatywnych. Pełne obciążenie kończyny dolnej osiągane przez pacjenta ma miejsce około 12 tygodnia po zabiegu.

Artroskopia stawu skokowego to zabieg wykonywany w ramach chirurgii jednego dnia. Ma on na celu diagnostykę oraz leczenie uszkodzonych struktur stawu. Całość polega na wprowadzeniu do stawu artroskopu i drobnych narzędzi, którymi manipuluje się, oglądając obraz stawu na ekranie monitora.

Zabieg wykonywany zwykle jest w znieczuleniu podpajęczynówkowym, co oznacza, że pacjent jest cały czas przytomny i ma czasowo obezwładnione jedną lub obie kończyny dolne.

Długość zabiegu zależy od rodzaju przeprowadzanej artroskopii oraz stopnia uszkodzenia stawu skokowego a także zastosowanej metody leczenia. Przeważnie cały zabieg nie trwa dłużej niż 60 minut.

Artrodeza jest zabiegiem operacyjnym polegającym na usztywnieniu stawu skokowego. W tym celu usuwa się powierzchnie stawowe i zespala kość piszczelową z kością skokową tak, aby uległy trwałemu zrośnięciu. Wykonanie ruchu w miejscu operowanego stawu jest niemożliwe, co jest efektem zamierzonym – dzięki usztywnieniu stawu skokowego uzyskuje się zniesienie dolegliwości bólowych, korekcję wadliwego ustawienia i przywrócenie funkcji podporowej kończyny.

Zabieg artrodezy przeprowadzany jest najczęściej u pacjentów, którzy cierpią z powodu dolegliwości bólowych związanych z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu skokowego. Warunkiem kwalifikacji jest brak efektów leczenia zachowawczego lub brak celowości podjęcia innych metod leczenia operacyjnego. Usztywnienia stawu skokowego dokonuje się również w rozległych stanach pourazowych obejmujących staw skokowy. Ponadto, artrodeza może być wykorzystywana jako metoda korekcyjna deformacji stopy, np. utrwalonego płaskostopia czy stopy końsko-szpotawej u osób dorosłych.

U większości pacjentów stosuje się znieczulenie zewnątrzoponowe znoszące czucie od pasa w dół lub dokonuje się blokady nerwów zaopatrujących operowaną kończynę. Zabieg usztywnienia stawu skokowego najczęściej przeprowadzany jest metodą otwartą – chirurg wykonuje kilkucentymetrowe nacięcie z boku lub z przodu stawu skokowego. Dzięki temu posiada maksymalny dostęp do stawu i może precyzyjnie skorygować jego wadliwe ustawienie. Artrodezę można również przeprowadzić metodą artroskopową, która pozwala na pozostawienie minimalnych blizn (do 4mm), ale metoda ta jest zarezerwowana dla mniejszych stopni deformacji.

Podczas operacji chirurg usuwa resztki zniszczonej chrząstki, a następnie opracowuje koniec kości piszczelowej oraz kość skokową tak, aby umożliwić ich późniejszy zrost w skorygowanym ustawieniu. Połączenie zostaje ustabilizowane za pomocą specjalnych śrub lub płytek. Rany zostają zamknięte, a na stopę i staw skokowy zostaje założona szyna gipsowa.

Profilaktyka haluksów obejmuje regularne wzmacnianie mięśni stóp, rozciąganie łydek, użytkowanie wygodnego obuwia z szerokimi czubkami, utrzymywanie masy ciała w normie oraz unikanie długotrwałej pozycji stojącej. Warto pamiętać o czynnikach rozwoju haluksów, do których należą: uwarunkowania genetyczne, reumatoidalne zapalenie stawów czy cukrzyca. Nie zawsze jesteśmy w stanie całkowicie uchronić stopy przez haluksami, ale możemy zadbać o to, by progres deformacji był wolniejszy. Osoby bardziej narażone na powstawanie haluksów powinny poddawać się regularnym badaniom stóp, by móc w porę zareagować, gdy haluks znajduje się jeszcze w stadium początkowym.

Operacja haluksów jest jedynym skutecznym sposobem trwałej korekcji deformacji. Umożliwia zmniejszenie szerokości stopy i wyprostowanie palucha, dzięki czemu po zabiegu uzyskuje się pożądany efekt kosmetyczny oraz zmniejszenie dolegliwości bólowych. Leczenie zachowawcze czyli noszenie aparatów na haluksy czy wkładek ortopedycznych może złagodzić objawy, ale nie prowadzi do zmniejszenia deformacji.

Ortopedzi zalecają operacyjny zabieg palucha koślawego, gdy haluks uniemożliwia swobodne korzystanie z codziennego obuwia, a dolegliwości bólowe istotnie pogarszają jakość życia. Ortopeda powinien omówić spodziewany efekt operacji, uwzględniając oczekiwania pacjenta.

Długość rekonwalescencji po zabiegu haluksa uzależniony jest od pierwotnego stopnia deformacji i rozległości zabiegu. Pełny powrót do aktywności w większości przypadków jest możliwy w 3 miesiącu po zabiegu. Ważną rolę odgrywa zaangażowanie pacjenta w rehabilitację, która istotnie przyspiesza proces rekonwalescencji po operacji.

Po zabiegu operacyjnym można od razu chodzić w specjalnej ortezie – bucie odciążającym operowany przód stopy. Chodzenie w normalnym obuwiu jest możliwe po uzyskaniu zgody lekarza – jest to około 6 tydzień po zabiegu, gdy dochodzi do zrostu kości.

Cena operacyjnego zabiegu usunięcia haluksów zależy od zastosowanej metody korekcji oraz rodzaju i liczby ewentualnych zespoleń kości. Koszt operacji haluksa mieści się w zakresie 3-8 tysięcy złotych.

Dobrze zaplanowany i dokładnie wykonany zabieg operacji haluksa przynosi trwałe rezultaty. Jeśli pacjent będzie się stosować do szczegółowych zaleceń ortopedy i fizjoterapeuty, nie ma możliwości nawrotu haluksa. Noszenie butów na wysokim obcasie czy obuwia z wąskimi czubkami jest przeciwwskazane, ponieważ niezależnie od wyniku operacji może to spowodować ponowne skrzywienie palucha.

Do wskazań leczenia operacyjnego niestabilności stawu skokowego należy:

• całkowite zerwanie więzadeł przebiegające z ostrą niestabilnością stawu skokowego, która poważnie zaburza biomechanikę i uniemożliwia pacjentowi powrót do normalnej aktywności,
• kolejne nawykowe skręcenie stawu skokowego, którego nie udało się wyprowadzić leczeniem zachowawczym do stanu, w którym pacjent mógłby swobodnie funkcjonować bez objawów bólowych,
• przewlekła niestabilność mechaniczna, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych przez pacjenta efektów, np. złagodzenia dolegliwości bólowych,

Metoda Internal Bracing polega na zastosowaniu mocnych szwów czy taśmy niewchłanialnej z polisteru, które dodatkowo wzmacniają naprawę wykonaną na tkankach własnych pacjenta - w przypadku stawu skokowego torby stawowej z więzadłem. Korzyścią metody Internal Bracing jest zachowanie własnego więzadła bez konieczności pobrania przeszczepu oraz szybszy powrót do normalnej aktywności po zabiegu dzięki dużej pierwotnej wytrzymałości implantów.

Nieleczona przewlekła niestabilność stawu skokowego zwiększa ryzyko nawykowych skręceń stawu skokowego, kolejnych urazów chrząstki i/lub ścięgien strzałkowych oraz prowadzi do przyspieszenia zmian zwyrodnieniowych, które objawiają się stopniowym ograniczeniem zakresu ruchu oraz bólem stawu skokowego utrudniającym chodzenie.

U dzieci do 7 roku życia występuje fizjologiczne płaskostopie, co oznacza, że dziecięca stopa płasko-koślawa jest naturalnym etapem w rozwoju kończyn dolnych. Aby stymulować wyrośnięcie z fizjologicznej koślawości, należy zapewnić dziecku dużo ruchu, a zwłaszcza pozwalać na chodzenie boso po zróżnicowanym podłożu – pobudza to mięśnie stóp do pracy. Płaskostopie należy zawsze obserwować, szczególnie w przypadkach, gdy istnieją czynniki obciążające: nadmierna wiotkość stawów, nadwaga, zaburzenia napięcia mięśniowego czy nieprawidłowości dotyczące bioder. Ostateczną decyzję co do leczenia podejmuje lekarz ortopeda po przeprowadzeniu dokładnej diagnostyki. Postępowanie zachowawcze obejmuje ćwiczenia wzmacniające stopy, ćwiczenia stymulujące poprawne ustawienie kończyny dolnej oraz ewentualne noszenie wkładek ortopedycznych. Wskazaniem do zabiegu operacyjnego jest bolesne płaskostopie, szybko postępujące i nie poddające się leczeniu zachowawczemu.

Rodzaj zabiegu zależy od tego, czy płaskostopie jest jeszcze elastyczne (daje się czynnie skorygować) czy wada uległa już utrwaleniu. Jeśli mamy do czynienia z elastycznym płaskostopiem, jedną ze stosowanych metod jest wszczepienie małego implantu w zatokę stępu. Zatoka stępu to przestrzeń między kością skokową a piętową, wyczuwalna przez skórę jako zagłębienie w stopie znajdujące się przed kostką boczną. Zabieg należy do małoinwazyjnych, dlatego powrót do chodzenia jest dużo szybszy w porównaniu do klasycznych metod korekcji. Zabieg wszczepienia implantu można wykonywać u dzieci powyżej 3 lat oraz u dorosłych z korektywnym płaskostopiem. Utrwalone płaskostopie ze zmianami zwyrodnieniowymi stopy i stawu skokowego operuje się innymi metodami, których wybór należy do chirurga.

Ulgę w dolegliwościach spowodowanych płaskostopiem poprzecznym przynosi stosowanie indywidulanie wykonanych wkładek ortopedycznych. Wkładki na platfusa poprzecznego odciążają przodostopie i normalizują rozkład nacisków pod stopami, dzięki czemu stopa mniej boli. Wkładki działają w momencie, gdy są noszone w butach. Trwałą poprawę w dolegliwościach oraz korekcję towarzyszących deformacji palców można uzyskać poprzez operację. Zabieg operacyjny pozwala na wyprostowanie haluksa, palców młotkowatych lub szponiastych i zmianę kształtu stopy, by w efekcie poprawić komfort podczas chodzenia.

Długość rekonwalescencji zależy od rozległości zabiegu i zastosowanej techniki operacyjnej. Przez pierwsze 6 tygodni pacjent powinien chodzić w specjalnym bucie odciążającym operowaną część stopy. Powrót do pełnej aktywności możliwy jest z reguły w 3 miesiącu po zabiegu, ale może ulec skróceniu, jeśli zabieg wykonany był techniką małoinwazyjną.

W przypadku bólu ścięgna Achillesa należy skonsultować się ortopedą, który dokładnie zdiagnozuje przyczynę dolegliwości oraz ustali plan leczenia. Postępowanie polega głównie na tymczasowym ograniczeniu aktywności sportowej, wykonywaniu ćwiczeń ekscentrycznych mięśni łydki oraz zabiegach z zakresu fizykoterapii. W leczeniu przewlekłej tendinopatii ścięgna Achillesa wykorzystuje się nowoczesne metody stymulujące procesy prawidłowego gojenia i naprawy tkanek, np. zabieg koblacji elektrodą Topaz. 

Wzmocnienie ścięgna Achillesa poprzez stymulację przebudowy struktury włókien można uzyskać wykonując trening ekscentryczny według protokołu Alfredsona. Trening ten polega na kontrolowanym opuszczaniu pięty w dół poniżej poziomu schodka, na którym oparte jest przodostopie. Ćwiczenie wykonuje się przy kolanie wyprostowanym, a następnie ugiętym. Trening obejmuje 15 powtórzeń w 3 seriach rano i wieczorem przez okres minimum 3-6 miesięcy. Aby być pewnym, że ćwiczenie jest wykonywane w poprawny sposób, najlepiej skonsultować się z fizjoterapeutą.

Paluch sztywny objawia się bólem stawu śródstopno-paliczkowego dużego palca podczas chodzenia, gdy pięta unosi się nad podłoże i stopa przygotowuje się do odbicia. Dolegliwości bólowe często uniemożliwiają pełne wspięcie na palce lub noszenie butów na wysokim obcasie. Konflikt kostny wynika z obecności zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych, które ograniczają bierne zgięcie grzbietowe palucha. Na obrazach RTG stwierdza się zwężenie szpary stawowej oraz obecność wyrośli kostnych (osteofitów).

Artrodeza stawu śródstopno-paliczkowego palucha jest skuteczną formą leczenia operacyjnego palucha sztywnego. Zabieg polega na wycięciu powierzchni stawowych, a następnie trwałym usztywnieniu stawu palucha w lekkim zgięciu grzbietowym. Zabieg łagodzi dolegliwości bólowe oraz umożliwia pacjentowi swobodne podejmowanie aktywności dnia codziennego, a nawet uprawianie sportu.

Po zabiegu pacjent powinien poruszać się w specjalnym bucie odciążającym przód stopy. Jest to konieczne przez okres około 6 tygodni lub do uzyskania zrostu w obrębie stawu palucha.

Zabieg cheilektomii czyli usuwania zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych hamujących zgięcie grzbietowe palucha wykonuje się u młodych aktywnych osób, które skarżą się na ból stawu palucha z towarzyszącym ograniczeniem ruchomości. Warunkiem powodzenia operacji jest początkowe stadium zmian zwyrodnieniowych stawu palucha – głowa kości śródstopia powinna posiadać więcej niż połowę nieuszkodzonej chrząstki stawowej. Tylko wtedy możliwe jest przywrócenie bezbolesnego zakresu ruchomości palucha.

W trakcie podwichnięcia ścięgien mięśni strzałkowych dochodzi do ich nieprawidłowego przemieszczenia do przodu na kostkę boczną. Towarzyszy temu uszkodzenie troczka górnego mięśni strzałkowych, który powinien przytrzymywać ścięgna w ich prawidłowym ułożeniu. Objawami podwichnięcia są dolegliwości bólowe i uczucie przeskakiwania ścięgna z boku stawu skokowego, co najłatwiej jest zaobserwować podczas stawiania stopy na jej zewnętrznej krawędzi lub podczas próby szpotawienia stawu skokowego.

Ryzyko podwichnięcia lub zwichnięcia ścięgien mięśni strzałkowych jest podwyższone u osób posiadających anatomicznie zbyt płytki rowek kości strzałkowej, w którym leżą ścięgna tych mięśni. Dodatkowe szpotawe ustawienie pięty predysponuje do przeciążeń troczka i słabienia jego struktury. Przebyte inwersyjne skręcenie kostki oraz przewlekła niestabilność boczna stawu skokowego także stanowią czynnik ryzyka wystąpienia tego rodzaju kontuzji.

Zwichnięcia mięśni strzałkowych najczęściej leczy się operacyjnie. Zabieg polega na naprawie lub rekonstrukcji troczka górnego mięśni strzałkowych, który przytrzymuje ścięgna za kostką boczną. Dodatkowo można wykonać pogłębienie zbyt płytkiego rowka kości strzałkowej lub nadbudować tylną krawędź kości strzałkowej bloczkami kostnymi, by lepiej ustabilizować ścięgna w ich anatomicznym ułożeniu. Po zabiegu operacyjnym należy uczestniczyć w regularnej rehabilitacji, której głównym celem będzie przywrócenie mięśniowej stabilizacji stawu skokowego i bezpieczny powrót do normalnej aktywności.

Dodatkowa kość trójkątna występuje u 7-25% ludzi i jest położona z tyłu kości skokowej. W większości przypadków jej obecność nie wywołuje żadnych dolegliwości. U sportowców wykonujących powtarzane ruchy zgięcia podeszwowego stopy (np. u baletnic wykonujących wspięcia na palce) może dojść do podrażnienia kostki trójkątnej, co objawia się przeciążeniowym bólem z tyłu stawu skokowego.

Dodatkowa kość łódkowata leży po przyśrodkowej stronie stępu. Ból nasila się w związku z konfliktem wystającej kostki z cholewką obuwia. W przypadku stopy płasko-koślawej dolegliwości można złagodzić stosując wkładkę korygującą wadliwe ustawienie stopy. Brak uzyskania pożądanego efektu może stanowić wskazanie do chirurgicznego usunięcia dodatkowej kości łódkowatej.

Operacyjne wycięcie kostki dodatkowej wykonuje się w przypadku ostrego urazu, w wyniku którego doszło do złamania kostki dodatkowej. Leczenie chirurgiczne obejmuje również stany, w których nie udało się uzyskać poprawy w wyniku leczenia zachowawczego.

Istnieje wiele sposobów na palce młotkowate, np. ćwiczenia palców, terapia manualna przeprowadzona przez fizjoterapeutę oraz noszenie specjalnych ortez prostujących palce. Są te strategie, które pozwalają na złagodzenie dolegliwości, spowolnienie progresu deformacji lub krótkotrwałą poprawę ustawienia palców. Celem uzyskania pożądanego kształtu palców na stałe, zalecane jest poddanie się zabiegowi operacyjnemu.

Wskazaniem do operacji jest każdy stopień deformacji palców młotkowatych, który powoduje ból i utrudnia korzystanie z codziennego obuwia.

Dzięki usztywnieniu palca drutem uzyskuje się bardzo dobre efekty, ale w niektórych przypadkach wykorzystuje się również wewnętrzne implanty. Decyzję co do rodzaju zastosowanego zespolenia podejmuje chirurg – w zależności od rodzaju deformacji i oczekiwań pacjenta. Implanty wewnętrzne podrażają zabieg o kilkaset złotych i dają gorszą stabilność niż klasyczny tzw. pręt Kirschnera.

Złamanej kostki nie wolno obciążać przez co najmniej 6-8 tygodni, a w niektórych przypadkach nawet przez 10 tygodni. W tym okresie pacjent porusza się o kulach, początkowo w bucie gipsowym, a następnie w specjalnej ortezie typu Walker. Stopniowe obciążane kończyny można rozpocząć tylko po uzyskaniu informacji od ortopedy odnośnie wystąpienia zrostu kostnego.

Czas rehabilitacji po złamaniu kostki jest różny – w zależności od rozległości urazu może wynosić od 3 do 8 miesięcy. Duże znaczenie dla długości rekonwalescencji odgrywa zaangażowanie pacjenta w proces usprawniania. Rehabilitacja zawsze powinna przebiegać we współpracy fizjoterapeuty z ortopedą wykonującym zabieg operacyjny lub prowadzącym leczenie zachowawcze.

Niewielkie dolegliwości bólowe w pierwszych 2-3 miesiącach po złamaniu kostki mogą wynikać z aktywnych procesów przebudowy kości. Czynny udział pacjenta w rehabilitacji pozwala zapobiec bólom wynikającym z obecności blizny pooperacyjnej czy adaptacji tkanek do ponownego obciążania masą ciała. Należy mieć na uwadze, że niektóre skomplikowane typy złamań mogą uniemożliwić idealne odtworzenie powierzchni stawowych, co wiąże się z pewnym ograniczeniem funkcji stawu skokowego. U niektórych pacjentów po masywnych urazach kostki w ciągu 2-10 lat mogą rozwinąć się zmiany zwyrodnieniowe pomimo maksymalnych starań włożonych w proces leczenia.

Zabieg szycia ścięgna Achillesa powinien być wykonany jak najszybciej – najpóźniej do 6 tygodnia po urazie. Im dłużej zwleka się z wykonaniem zabiegu, tym większe jest ryzyko skrócenia i zaniku mięśnia trójgłowego łydki. Wcześnie przeprowadzony zabieg umożliwia pełne odtworzenie długości ścięgna Achillesa klasycznymi metodami bez konieczności wydłużania ścięgna czy pobierania przeszczepów.

Artroskopia barku to sposób wykonania zabiegu operacyjnego polegający na wziernikowaniu okolic stawu barkowego. Operator wykonuje minimalne nacięcia, przez które wprowadza kamerę (artroskop) oraz narzędzia chirurgiczne. Artroskopiaumożliwiaskuteczne leczenie wielu schorzeń i urazów barku, np. ciasnoty podbarkowej, uszkodzeń stożka rotatorów czy niestabilności stawu ramiennego i barkowo-obojczykowego. Artroskopia jest zabiegiem małoinwazyjnym, dzięki czemu pacjent wychodzi ze szpitala już następnego dnia po operacji.

Przed kwalifikacją do operacji ból barku powinien być dokładnie zdiagnozowany przez ortopedę. Testy kliniczne oraz badania obrazowe pozwalają na określenie stopnia zaawansowania zmian zwyrodnieniowych i/lub rozległości uszkodzeń barku. Zabieg operacyjny wykonuje się, jeśli stwierdzone zmiany utrudniają aktywność sportową lub zawodową, nie poddają się leczeniu rehabilitacyjnemu bądźuraz barku można wyleczyć tylko operacyjnie. Planując leczenie, lekarz bierze pod uwagę także oczekiwania pacjenta co do poziomu sprawności barku oraz gotowość do podjęcia rehabilitacji po zabiegu.

Czas rehabilitacji po artroskopii barku jest uzależniony od rozległości uszkodzeń barku,rodzaju procedur wykonywanych w trakcie artroskopii oraz poziomu aktywności pacjenta. Drobne naprawy struktur barku wiążą się z kilkoma tygodniami usprawniania, inne bardziej rozległe zabiegi wymagają regularnego uczestnictwa w rehabilitacji nawet przez kilka miesięcy. Warto zaznaczyć, że okres rekonwalescencji jest zawsze krótszy w porównaniu do operacji barku przeprowadzanych na otwarto.

Stożek rotatorów, zwany tez kapturem lub pierścieniem rotatorów to grupa mięśni otaczających głowę kości ramiennej. Odpowiadają one za stabilizację kości ramiennej w panewce łopatki oraz za ruchy w stawie ramiennym (głównie ruchy odwiedzenia i rotacje).

Do uszkodzenia ścięgna dochodzi często wskutek upadku na wyprostowaną kończynę lub podczas dźwigania ciężkiego przedmiotu przy jednoczesnej rotacji ramienia. Na uszkodzenie ścięgna stożka rotatorów narażone są również osoby czynnie uprawiające sport (zwłaszcza te dyscypliny, które wymagają częstego unoszenia rąk, np. siatkówka) oraz osoby wykonujące pracę fizyczną, wymagającą częstego powtarzania tych samych ruchów, powodujących mikrourazy i przeciążenia w obrębie ścięgien stożka rotatorów.

Pacjenci odczuwają spadek siły mięśniowej oraz ból, określany często jako kłujący, pojawiający się w okolicy górnej części barku, czasami promieniujący w dół, aż do przedramienia. Ból może pojawiać się również w stanie spoczynku – np. podczas snu. Pacjenci mogą mieć trudności z poruszaniem kończyną, zwłaszcza z uniesieniem ramienia do boku.

Do operacji kwalifikowani są zwykle pacjenci, u których leczenie zachowawcze nie przyniosło efektów a także osoby aktywne sportowo, u których uszkodzenie stożka rotatorów jest efektem ostrego urazu. Zabieg operacyjny jest wskazany również w sytuacji, gdy uszkodzenia są na tyle rozległe, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie i mogą przyczynić się do powstania wtórnych zmian przeciążeniowych barku.

Operacja stożka rotatorów polega najczęściej na zszyciu - przy pomocy specjalnych kotwic i szwów - ścięgien w ich anatomicznym ułożeniu.
Zabieg może obejmowac metody:

• klasycznej (otwartej) rekonstrukcji stożka rotatorów
• małoinwazyjnej operacji stożka rotatorów - zabieg typu mini-open
• artroskopowego usunięcia zwapnień stożka rotatorów
• artroskopowej rekonstrukcji stożka rotatorów

Niestabilność stawu ramiennego to stan, w którym głowa kości ramiennej zostaje przemieszczona względem panewki stawowej. Nawracające wyślizgiwanie się głowy kości ramiennej z panewki nazywane jest przewlekłą niestabilnością stawu ramiennego.

Objawem zwichnięcia w stawie ramiennym jest kłujący i ostry ból okolicy barku. Osoby ze zwichniętym stawem ramiennym mają problemy z poruszaniem ramieniem, często można zaobserwować zniekształcenie obrysu w okolicy barku. Dokładną diagnostykę urazu powinien przeprowadzić lekarz ortopeda.

Po zwichnięciu stawu ramiennego, w większości przypadków podejmuje się leczenie zachowawcze. Gdy zwichnięciu towarzyszą poważne uszkodzenia obrąbka stawowego i/lub panewki łopatki, konieczne jest podjęcie leczenia operacyjnego. Ostateczną decyzję co do wyboru leczenia podejmuje lekarz ortopeda.

W przypadku uszkodzenia obrąbka panewki konieczne jest zastosowanie leczenia operacyjnego. Operacja jest konieczna również jeśli uszkodzenia są rozległe lub zwichnięcie ma charakter nawykowy.

Celem operacji jest przymocowanie na powrót obrąbka panewki w jego anatomicznym miejscu. W zależności od rodzaju urazu, warunków anatomicznych i stopnia uszkodzenia obrąbka operację można przeprowadzić artroskopowo lub z klasycznym otwarciem stawu.

Powrót do pełnej sprawności następuje w okresie od 6 do 9 miesięcy od operacji.

Objawy obejmujące ból, uczucie przeskakiwania łopatki oraz obecność słyszalnych trzasków podczas poruszania barkiem mogą świadczyć o tzw. zespole trzaskającej łopatki. Przyczyną schorzenia są zmiany strukturalne prowadzące do mechanicznego konfliktu tkanek kostnych lub miękkich leżących pod łopatką. Dolegliwości bólowe pod łopatką bez uczucia przeskakiwania mogą być związane ze stanem zapalnym kaletek podłopatkowych. Celem ustalenia przyczyny dolegliwości należy udać się do ortopedy, który wykona szczegółowe badanie kliniczne oraz zleci dodatkowe badania obrazowe. Wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia zespołu trzaskającej łopatki jest bardzo ważne – zignorowanie objawów może prowadzić do progresu zmian strukturalnych, które mogą być leczone jedynie operacyjnie.

Głównym celem rehabilitacji jest przywrócenie prawidłowych wzorców ruchowych łopatki, które nie będą powodować przeciążeń tkanek leżących w okolicy podłopatkowej. Pierwszy etap fizjoterapii obejmuje metody służące normalizacji napięcia mięśni oraz wydłużeniu mięśni skróconych, by odtworzyć prawidłową ruchomość (mobilność) łopatki. Ćwiczenia na zespół trzaskającej łopatki polegają na aktywacji odpowiednich mięśni, by uzyskać wymaganą stabilizację łopatki. Stopniowo włączane są wzorce całej kończyny górnej z zachowaniem prawidłowej biomechaniki łopatki oraz stawu ramiennego. Ostatnim etapem rehabilitacji są ćwiczenia siłowo-wytrzymałościowe kończyny górnej oraz elementy uprawianej dyscypliny sportowej. Proces terapii powinien przebiegać pod nadzorem doświadczonego fizjoterapeuty.

Wskazaniem do leczenia operacyjnego jest obecność kostnych zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych, wolnych ciał w przestrzeni łopatkowo-żebrowej oraz innych patologii, które nie poddają się leczeniu rehabilitacyjnemu. Zabieg polega najczęściej na wycięciu wyrośli kostnych górnego lub dolnego brzegu łopatki oraz na uwolnieniu zrostów łącznotkankowych, które powodują przeskakiwanie i dolegliwości bólowe pod łopatką. Jeśli to konieczne, dokonuje się również usunięcia patologicznie pogrubionych kaletek maziowych.

Wykonanie zabiegu operacyjnego wskazane jest, gdy:

• ból utrzymuje się pomimo wdrożenia leczenia rehabilitacyjnego, zastosowania leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych oraz ostrzykiwania kręgosłupa środkiem sterydowym,
• stwierdza się niedowład mięśni lub nietrzymanie moczu – są to stany wskazujące na zaawansowanego stopnia ucisk korzeni nerwowych, wymagające pilnej interwencji chirurgicznej.

Celem zabiegu operacyjnego jest odbarczenie uciśniętych struktur nerwowych poprzez usunięcie jądra miażdżystego, które uległo wysunięciu ze zdegenerowanego krążka międzykręgowego. Wybór dostępu operacyjnego oraz techniki zabiegu należy do neurochirurga kwalifikującego pacjenta do operacji.

Jedną z metod umożliwiających poszerzenie zwężonego kanału kręgowego jest laminektomia. Zabieg ten polega na wycięciu blaszek łuku kręgu wraz z wyrostkiem kolczystym ograniczającym przestrzeń kanału od tylnej strony. W przypadku hemilaminektomii chirurg wycina blaszkę łuku po jednej stronie wyrostka kolczystego (prawej lub lewej). W razie konieczności usuwane są wyrośla kostne i pogłębiane zostają otwory międzykręgowe. Zabieg umożliwia odbarczenie uciśniętych korzeni nerwowych lub rdzenia kręgowego i złagodzenie dolegliwości bólowych.

Po zabiegu laminektomii (wycięcia łuków kręgów) wstawanie i chodzenie jest możliwe w ciągu kilku dni od operacji. Decyzję o możliwości pionizacji podejmuje lekarz. Czasami konieczne jest zastosowanie gorsetu stabilizującego operowany odcinek kręgosłupa. Wstawanie i chodzenie odbywa się pod nadzorem fizjoterapeuty.

Zabieg wertebroplastyki wykonywany jest celem wzmocnienia trzonów kręgów, które uległy złamaniu kompresyjnemu, najczęściej na skutek osteoporozy. Zabieg polega na przezskórnym wstrzyknięciu do trzonu kręgu specjalnego cementu, który twardnieje po około 20-30 minutach. Efektem jest wzmocnienie osłabionego trzonu oraz złagodzenie lub całkowite zniwelowanie bólu złamanego kręgu. Wertebroplastykę wykonuje się także u osób z procesami nowotworowymi w obrębie kręgosłupa oraz innymi zmianami patologicznymi osłabiającymi strukturę kości.

Płynny cement wstrzyknięty do trzonu kręgu twardnieje po około 20-30 minutach. Zalecane jest, aby pacjenci przebywali w pozycji leżącej jeszcze przez minimum 2 godziny po zabiegu. Wstawanie i chodzenie jest możliwe po uzyskaniu wyraźnej zgody lekarza.

Zabieg mikrodiscektomii należy do małoinwazyjnych metod leczenia przepukliny krążka międzykręgowego. Chirurg wykonuje niewielkie nacięcie powłok ciała (3-4cm). Następnie odchyla na bok tkanki miękkie przykręgosłupowe tak, aby uzyskać dogodny dostęp do uciśniętego przez jądro miażdżyste korzenia nerwowego. Dzięki wykorzystaniu miniaturowych narzędzi i aparatury powiększającej obszar pola operacyjnego, jądro miażdżyste może zostać precyzyjnie usunięte z miejsca, w którym uciska na struktury nerwowe. Jednocześnie śródoperacyjny uraz tkanek jest dużo mniej rozległy w porównaniu do tradycyjnego dostępu operacyjnego. Zaletą zabiegu mikrodiscektomii jest niewielka ingerencja w struktury kręgosłupa, co daje lepszy efekt kosmetyczny, możliwość wczesnej pionizacji oraz skrócenie okresu rekonwalescencji.

Wstawanie i chodzenie jest możliwe wyłącznie po uzyskaniu zgody chirurga. Pionizacja odbywa się z reguły w tym samym dniu lub w drugiej dobie po zabiegu operacyjnym. Pacjent otrzymuje wypis ze szpitala po badaniu potwierdzającym dobry stan ogólny i neurologiczny.

Discektomia to usunięcie jądra miażdżystego, które wysuwając się ze zdegenerowanego krążka międzykręgowego, doprowadziło do nieodprowadzalnego ucisku na korzeń nerwowy. Odbarczenie korzenia nerwowego umożliwia powrót funkcji mięśni zaopatrywanych przez uciśniętą strukturę nerwową (zniesienie niedowładu). Zabieg endoskopowy cechuje mała inwazyjność – wymaga wykonania na plecach jednego lub dwóch niewielkich otworów (ok. 5mm), przez które wprowadzane są narzędzia chirurgiczne oraz kamera. Nie ma konieczności rozcinania mięśni czy elementów kostnych kręgosłupa. Dzięki temu okres rekonwalescencji pacjenta jest krótszy w porównaniu do zabiegu wykonywanego na otwarto.

Wskazaniami do leczenia operacyjnego jest nieodprowadzalny ucisk jądra miażdżystego na korzeń nerwowy. Pilne wskazanie stanowi wystąpienie powikłań w postaci niedowładu kończyny lub zaburzenia funkcji zwieraczy (nietrzymanie moczu). Leczenie operacyjne podejmuje się także w przypadku braku efektów leczenia rehabilitacyjnego, przeciwzapalnego i przeciwbólowego, gdy ból i/lub zaburzenia czucia utrzymują się i negatywnie wpływają na jakość życia pacjenta.

Zabieg discektomii wykonuje się najczęściej w znieczuleniu miejscowym czyli lokalnym pozbawieniu bodźców czuciowych. W większości przypadków nie ma konieczności zastosowania znieczulenia ogólnego.

Laminoforaminotomia stanowi jedną z metod operacyjnego leczenia przepukliny krążka międzykręgowego. Zabieg ten często jest wykonywany w obrębie szyjnego odcinka kręgosłupa. Operacja polega na przecięciu blaszek łuków dwóch sąsiadujących kręgów, poszerzeniu otworu międzykręgowego, a następnie usunięciu jądra miażdżystego uciskającego korzeń nerwowy lub worek oponowy.

We wczesnym okresie pooperacyjnym może zachodzić konieczność noszenia kołnierza ortopedycznego stabilizującego odcinek szyjny kręgosłupa (jeśli lekarz zaleci). W siódmym dniu po zabiegu odbywa się kontrola operowanej okolicy i stanu neurologicznego pacjenta oraz ściągnięcie szwów. W dalszej kolejności pacjent powinien ściśle stosować się do zaleceń lekarza oraz uczestniczyć w rehabilitacji. Rekonwalescencja po operacji jest procesem bardzo indywidualnym, zależnym od rodzaju wykonanego zabiegu, jego przebiegu, obecności ewentualnych powikłań oraz zaangażowania pacjenta w rehabilitację.

Jeśli rehabilitacja oraz leki przeciwbólowe nie łagodzą dolegliwości bólowych, konieczne może być wszczepienie implantu pomiędzy wyrostki kolczyste. Implant zwiększa odległość pomiędzy wyrostkami kolczystymi, redukując ból wynikający z mechanicznego podrażnienia tkanek. Kwalifikację do zabiegu operacyjnego przeprowadza chirurg na podstawie badania klinicznego oraz oceny zdjęć rentgenowskich i innych badań obrazowych. Czasami ból może wynikać z mnogich patologii obecnych w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, dlatego bardzo ważna jest dokładna diagnostyka i zaplanowanie odpowiedniego leczenia.

Po zabiegu ruchomość kręgosłupa lędźwiowego ulega ograniczeniu. Przeciwwskazane jest wykonywanie skłonów, gwałtownych rotacji oraz dźwigania ciężkich przedmiotów. Zalecaną formą aktywności jest pływanie oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie w pozycji leżącej lub klęku podpartym. Stosowanie się do zaleceń lekarza po zabiegu zmniejsza uczucie dyskomfortu w kręgosłupie oraz wydłuża żywotność implantów. Indywidualne ograniczenia co do aktywności omawiane są z pacjentem podczas wizyty lekarskiej.

Leczenie przykurczu Dupuytrena powinno być odpowiednio dobrane do indywidualnych potrzeb pacjenta przez lekarza specjalistę. Po postawieniu właściwej diagnozy pacjent kierowany jest najczęściej na zabieg operacyjny, który jest mało inwazyjny, dobrze znoszony przez pacjentów i daje długotrwałe, satysfakcjonujące efekty poprawiające jakość życia chorego. Po operacji powinno się wdrożyć postępowanie rehabilitacyjne, mające na celu utrzymanie zakresu ruchomości w stawach, rozluźnienie blizny pooperacyjnej i przyspieszenie powrotu do sprawności. Wykorzystuję się zaopatrzenie ortopedyczne w postaci szyny, która utrzymuje palce w wyproście dla utrwalenia efektu.

Przebieg choroby jest zwykle niezauważalny we wczesnym stadium. Dopiero później pojawiają się pod skórą zgrubiałe pasma tkanki łącznej oraz wyczuwalne guzki. Charakterystyczny jest przykurcz zgięciowy palców IV i V czyli serdecznego i małego. Pojawiają się problemy z wyprostowaniem palców przy różnych czynnościach a z czasem wyprost przestaje być możliwy. Im wcześniej zgłosimy się do lekarza tym lepsze są rokowania i możliwy całkowity powrót do zdrowia.

Każdy zabieg operacyjny jest ingerencją w nasz organizm i jest obarczony pewnym ryzykiem. Warto wybrać sprawdzoną placówkę, w której pacjent jest kwalifikowany do zabiegu i operowany przez doświadczonego chirurga. Ważna jest też dostępność fizjoterapeuty, który w konsultacji z lekarzem poprowadzi terapię manualną i nauczy odpowiednich ćwiczeń.

Pierwsze objawy reumatoidalnego zapalenia stawów rozwijają się powoli. Pojawiają się okresowe stany podgorączkowe, którym towarzyszą dolegliwości bólowe stawów i mięśni. Obserwuje się sztywność poranną, bolesność dotykową i symetryczny obrzęk stawów. Reumatoidalne zapalenie stawów atakuje najczęściej drobne stawy rąk i stóp, rzadziej stawy łokciowe, kolanowe i biodrowe. Proces diagnostyczny RZS powinien być prowadzony przez lekarza reumatologa lub ortopedę.

Ze względu na charakter zapalny RZS, leki hamujące zapalenie stawów oraz leki immunosupresyjne stanowią główną metodę walki z chorobą. Formą leczenia niefarmakologicznego u pacjentów, którzy przyjmowali leki przez okres minimum 3-6 miesięcy, jest zabieg operacyjny polegający na usunięciu błony maziowej torebek stawowych i pochewek ścięgnistych. Błona maziowa stanowi pierwotne ognisko stanu zapalnego, a jej resekcja pozwala na zahamowanie szerzenia zmian na przyległe tkanki i ograniczenie stopnia deformacji. Pozostałe metody leczenia uwzględniają rehabilitację, stosowanie ortez stabilizujących stawy oraz psychoterapię pacjenta (ze względu na postępujący charakter RZS).

Korektywne zniekształcenia palców typu „butonierka” i „łabędzia szyjka” mogą być leczone operacyjnie z wykorzystaniem procedury transferu ścięgien mięśni. Procedura ta wpływa na kierunek sił działania ścięgien na stawy palców i pozwala ograniczyć stopień deformacji. Utrwalone zniekształcenia wymagają przeprowadzenia zabiegu artrodezy (usztywnienia stawu) lub wszczepienia sztucznej protezy stawu palca. Wyboru metody operacyjnej dokonuje chirurg kwalifikujący do zabiegu.

Objawami wybitego palca są: ból i obrzęk w okolicy stawu, nienaturalne zniekształcenie palca i niemożność wykonania ruchu. Wybity palec jest zwichnięciem w stawie palca, ale może mu także towarzyszyć złamanie w okolicy stawu. Aby stwierdzić czy doszło do złamania należy wykonać zdjęcie rentgenowskie.

Ból i obrzęk palca związany ze stłuczeniem wynika z uszkodzenia i wtórnego zapalenia tkanek miękkich. Dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się do 2-3 tygodni i w ciągu tego okresu wykazują charakter malejący.

Uraz typu „kciuk narciarza” powstaje przeważnie w wyniku upadku na rękę z odwiedzionym kciukiem i z oparciem kciuka o rączkę kija narciarskiego. Istotą kontuzji jest uszkodzenie więzadła, które stabilizuje staw śródręczno-paliczkowy kciuka od strony palca wskazującego. Skutkiem urazu jest ból, obrzęk i możliwa niestabilność stawu kciuka utrudniająca chwytanie większych przedmiotów.

Drętwienia palców u rąk stanowią zwykle objaw neuropatii czyli zaburzeń czynności nerwów obwodowych. Drętwienie pojedynczych palców w jednej ręce jest najczęściej wynikiem ucisku na nerw przez inne tkanki, np. obrzęk zapalny, blizny łącznotkankowe czy zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze. W obrębie kończyny górnej miejscami częstych ucisków nerwów jest nadgarstek i okolica stawu łokciowego. Przyczyną zaburzeń czucia może być też ucisk korzenia nerwowego w związku ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa szyjnego. Symetryczne drętwienie palców może natomiast wskazywać na ogólnoustrojową przyczynę neuropatii, np. cukrzycę, która prowadzi do osłabienia przewodnictwa nerwowego we wszystkich najdrobniejszych nerwach ciała człowieka. W przypadku pojawienia się powyższych dolegliwości należy skonsultować się z lekarzem, który przeprowadzi szczegółową diagnostykę i ustali plan leczenia.

Zabieg operacyjny w przebiegu zespołu rowka nerwu łokciowego polega na usunięciu przyczyny stanowiącej ucisk nerwu. Jest to najczęściej resekcja kostnych zmian zwyrodnieniowych lub blizn łącznotkankowych ograniczających przesuwalność nerwu łokciowego. Zabieg wymaga wykonania kilkucentymetrowego nacięcia wzdłuż przebiegu nerwu, by dokładnie opracować obszar przyśrodkowej okolicy łokcia. Po operacji konieczna jest rehabilitacja, która wspomaga przywrócenie prawidłowego ślizgu nerwu oraz umożliwia wzmocnienie osłabionych mięśni kończyny górnej.

Gdy przyczyną ucisku nerwu jest miejscowy stan zapalny, terapia ukierunkowana jest na zmniejszenie zapalenia i szybką ewakuację obrzęku. Wskazane jest zażywanie leków przeciwzapalnych oraz czasowe odciążenie kończyny. Kiedy jednak doszło do pozapalnych zrostów tkanek lub przyczyną jest zmiana kostna lub rosnący guz, konieczne jest operacyjne usunięcie zmiany. W przypadku neuropatii przeciążeniowych proponuje się odpoczynek i rezygnację z aktywności nasilających dolegliwości. U pacjentów, u których doszło do nawrotu neuropatii zabieg operacyjny jest jedyną skuteczną metodą trwałego wyleczenia.

Istotą choroby de Quervaina jest mechaniczne podrażnienie i zapalenie pochewek ścięgien mięśni prostujących i odwodzących kciuk. Objawem schorzenia jest ból grzbietowej części kciuka i okolicy nadgarstka pod kciukiem, który nasila się podczas chwytania i ruchów manipulacyjnych ręki, a łagodnieje w czasie odpoczynku. Może pojawić się lekki obrzęk oraz tkliwość dotykowa grzbietowej części nasady kciuka. Wystąpienie powyższych objawów powinno skłonić do wizyty u ortopedy, który oceni stan pochewek ścięgien nadgarstka, wykluczy obecność innych patologii oraz zaproponuje odpowiednie leczenie.

Leczenie zachowawcze choroby de Quervaina polega na:

• noszeniu ortezy stabilizującej nadgarstek i staw śródręczno-paliczkowy kciuka,
• unikaniu ruchów zaostrzających ból kciuka i nadgarstka,
• terapii mięśniowo-powięziowej,
• zabiegach z zakresu fizykoterapii,
• stosowaniu leków przeciwzapalnych.

W przypadku silnych dolegliwości wykonuje się blokadę czyli podanie kortykosterydu do zmienionej zapalnie pochewki ścięgnistej. W razie braku powodzenia leczenia zachowawczego wykonuje się zabieg operacyjny polegający na usunięciu zrostów utrudniających swobodny ślizg ścięgien kciuka. Po zabiegu operacyjnym konieczny jest udział w rehabilitacji, która obejmuje mobilizację blizny, przywrócenie pełnej ruchomości kciuka oraz stopniowe wzmacnianie siły chwytu.

Choroba de Quervaina jest terminem używanym w odniesieniu do dwóch różnych schorzeń – zapalenia pochewek ścięgien mięśni kciuka oraz zapalenia tarczycy.

Do objawów zespołu cieśni kanału nadgarstka należą: drętwienie palców, mrowienie w ręce, ból ręki i przedramienia, pojawiający się często w nocy, osłabienie siły chwytu, trudności w wykonywaniu precyzyjnych czynności lub utrzymywaniu drobnych przedmiotów.

Na zespół cieśni nadgarstka najbardziej narażone są osoby długotrwale pracujące przy komputerze, przy taśmie produkcyjnej, muzycy, rowerzyści, szwaczki – osoby często powtarzające te same ruchy nadgarstka.

O konieczności leczenia operacyjnego decyduje lekarz – w początkowym stadium choroby operacja może nie być konieczna. Należy jednak podkreślić, że operacyjny zabieg odbarczenia nerwu pośrodkowego daje najlepsze efekty leczenia.

Zabieg jest krótkotrwały – sama operacja trwa 10-15 minut. Pacjenci zwykle tego samego dnia po operacji wracają do domu.

W zależności od stanu pacjenta i charakteru wykonywanej pracy powrót do aktywności zaodowej jest możliwy w okresie między 2 a 8 tygodniem od operacji. Zwykle pacjenci wracają do pracy po 3 tygodniach od zabiegu.

Terminem "łokieć tenisisty" określa się dolegliwość objawiającą się bólem w okolicy nadkłykcia bocznego kości ramiennej, nasilającym się podczas prostowania palców i nadgarstka. Dolegliwościom bólowym często towarzyszą obniżenie siły i zaburzenie funkcji kończyny górnej. Objawy łokcia tenisisty nie są wynikiem stanu zapalnego a zmian zwyrodnieniowych obejmujących przyczepy bliższe ścięgien mięśni prostujących nadgarstek.

Ból przy łokciu tenisisty pojawia się po bocznej stronie łokcia i może promieniować do części grzbietowej przedramienia i dłoni. Pacjenci uskarżają się na nasilanie się bólu podczas prostowania palców, nadgarstka i łokcia. Najczęściej silny ból pojawia się podczas podnoszenia ciężkich przedmiotów, zakręcania lub odkręcania (słoików, śrubek itd.), uścisku dłoni przy powitaniu. Ból może być tak silny, że niektórzy pacjenci nie są w stanie podnieść nawet szklanki z wodą. Dodatkowo może pojawić się osłabienie siły nadgarstka oraz osłabienie funkcji kończyny górnej.

Schorzenie występuje często wśród tenisistów (stąd nazwa). Narażone na nią są jednak przede wszystkim osoby, które w swojej pracy używają rąk, szczególnie jeśli wykonują stale takie same ruchy nadgarstka i łokcia, powtarzane wielokrotnie - budowlańcy, hydraulicy, mechanicy, malarze, stolarze, osoby pracujące w zakładach produkcyjnych, szwaczki, muzycy. Dużą grupę chorych stanowią również osoby, których praca wiąże się ze stałym używaniem komputera – programiści, graficy komputerowi, pracownicy biurowi a nawet pisarze. Łokieć tenisisty występuje również często wśród osób czynnie uprawiających sport – ćwiczących dużo na siłowni, zwłaszcza jeśli intensywnie obciążają mięśnie przedramion. Schorzenie to pojawia się zwykle u osób powyżej 40 roku życia.

Aby zmniejszyć dolegliwości bólowe można doraźnie zastosować zimne okłady a także środki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Należy jednak pamiętać, że przynoszą one jedynie krótkotrwałą ulgę, nie eliminując przyczyny powstawania bólu. Bardzo ważnym elementem leczenia jest rehabilitacja, która polega na terapii manualnej tkanek miękkich i fizykoterapii (np. zabiegach falą uderzeniową). Zabieg operacyjny przeprowadza się w przypadku długotrwale utrzymującego się silnego bólu łokcia i braku powodzenia leczenia zachowawczego.

Stosuje się głównie leczenie zachowawcze. Należy unikać wykonywania ruchów, które prowadzą do przeciążenia mięśni prostowników nadgarstka i wywołują ból. Wachlarz metod leczenia obejmuje: terapię manualną, masaż, ćwiczenia rozciągające prostowniki nadgarstka, krioterapię, igłoterapię, zabiegi falą uderzeniową, zastrzyki z osocza z stężonymi płytkami (leczenie biologiczne).

Łokieć tenisisty nie jest spowodowany przez stan zapalny, więc leczenie farmakologiczne mija się z celem. W wyjątkowych przypadkach podaje się leki sterydowe – kiedy ból uniemożliwia pacjentowi funkcjonowanie lub wystąpił ostry obrzęk. Jest to jednak leczenie doraźne i nie może być stosowane długotrwale

Kiedy po roku leczenia zachowawczego silne dolegliwości bólowe łokcia nie ustępują – pacjent kwalifikowany jest do leczenia operacyjnego.

Ganglion jest małą cystą wypełnioną płynem, która może występować podskórnie lub w tkankach głębiej położonych. Gangliony występują najczęściej w obrębie nadgarstka, stopy i stawu skokowego. Typowymi objawami ganglionu jest:

• obecność miękkiego guzka wyczuwalnego pod skórą,
• możliwa bolesność stawu, w obrębie którego występuje guzek,
• możliwa tkliwość palpacyjna ścięgien mięśni w pobliżu ganglionu

Leczenie ganglionu obejmuje rodzaje zabiegów: aspirację zawartości guzka, podanie blokady sterydowej do guzka lub całkowite usunięcie ganglionu.

Większość ganglionów jest niebolesna i nie wymaga leczenia – wystarczającym postępowaniem jest obserwacja zmiany. Gdy ganglion wywołuje miejscowe dolegliwości bólowe lub gdy jego obecność stanowi przyczynę ucisku nerwu lub naczynia krwionośnego, ganglion należy usunąć.

Blokada kręgosłupa polega na ostrzyknięciu kręgosłupa silnym lekiem przeciwzapalnym - sterydem, dzięki czemu dochodzi do zredukowania lub usunięcia dolegliwości bólowych kręgosłupa. Zabieg przeprowadzany jest pod kontrolą fluoroskopii (podglądu rentgenowskiego) w warunkach ambulatoryjnych.

Pierwszy efekt przeciwbólowy pojawiający się kilka godzin po zastrzyku jest efektem działania leku znieczulającego podawanego razem ze sterydem. Właściwe działanie przeciwbólowe Diprophosu rozpoczyna się w 3-7 dniu po podaniu zastrzyku i utrzymuje się przez kilka tygodni (najczęściej 4 tygodnie). Jeśli zachodzi taka potrzeba, blokadę można powtórzyć, jednak nie powinno się wykonywać więcej niż 3-5 ostrzykiwań kręgosłupa w ciągu roku. Niektórzy pacjenci po podaniu blokady funkcjonują bez bólu kręgosłupa przez dłuższy okres czasu, a nawet nie potrzebują wykonania dodatkowych ostrzykiwań.

Zabieg ostrzykiwania kręgosłupa zwany blokadą sterydową jest skuteczną metodą leczenia bólu w przebiegu rwy kulszowej. Składnikiem leku podawanego w formie zastrzyku jest steryd, którego działanie polega na hamowaniu reakcji zapalnej odpowiedzialnej za ból. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów wykorzystywanych do ostrzykiwań kręgosłupa, np. Diprophos czy Depo-Medrol.

Ból kręgosłupa może być leczony zarówno przez ortopedę specjalizującego się w leczeniu kręgosłupa jak i przez neurochirurga. Po zebraniu dokładanego wywiadu, badaniu kręgosłupa oraz analizie badań obrazowych, lekarz powinien zaproponować optymalne metody postępowania zachowawczego lub operacyjnego. Wybór leczenia jest uzależniony od stopnia zaawansowania schorzenia, poziomu nasilenia bólu kręgosłupa, dotychczas podjętych prób leczenia kręgosłupa oraz obecności chorób współistniejących u pacjenta. Leczenie zachowawcze może poprowadzić ortopeda z czynnym udziałem fizjoterapeuty. W przypadku konieczności wykonania zabiegu inwazyjnego (np. podania blokady do kręgosłupa) lub operacji, leczenie powinno być prowadzone przez doświadczonego neurochirurga.

Blokada kolana polega na podaniu sterydu o silnych właściwościach przeciwzapalnych i przeciwbólowych do stawu kolanowego. Zabieg ma uzasadnienie w stanie zapalnym kaletki kolana lub samego stawu. Blokadę można podać w przypadku zaawansowanego zwyrodnienia kolana – steryd nie leczy zmian zwyrodnieniowych, ale znacznie łagodzi dolegliwości bólowe. Środek sterydowy podawany jest do kolana w formie zastrzyku pod kontrolą USG.

Blokada sterydowa polega na miejscowym podaniu leku zawierającego steryd (np. leku Diprophos) o silnych właściwościach przeciwzapalnych i przeciwbólowych. Środek sterydowy podaje się w formie zastrzyku pod kontrolą USG lub fluoroskopii. Miejscami ostrzyknięcia mogą być: staw, kaletka, pochewka ścięgna, okolica nerwu lub tkanka podskórna. Blokada sterydowa nie leczy przyczyny schorzenia, ale hamuje stan zapalny i w ten sposób może skutecznie obniżyć poziom dolegliwości bólowych. Zaleca się, aby blokady były wykonywane tylko w przypadku silnego bólu, który nie ustępuje pomimo zastosowania innych metod leczenia zachowawczego.

Ze względu na możliwość wystąpienia skutków ubocznych pod postacią osłabienia struktury tkanki zaleca się, aby w ciągu roku nie podawać steroidu w to samo miejsce więcej niż 3-5 razy. O możliwości powtórzenia iniekcji decyduje lekarz prowadzący.

Typowym objawem przepukliny pępkowej jest wyczuwalne uwypuklenie w okolicy pępka. Może ono zawierać otrzewną i/lub przemieszczone narządy jamy brzusznej (najczęściej jelita). Stopniowo dochodzi do powiększania się przepukliny – od kilkumilimetrowej zmiany do przepukliny o wielkości piłki siatkowej. Przepuklinie może towarzyszyć ból brzucha w okolicy pępka, który nasila się w momencie kaszlu, kichania lub oddawania stolca. Dolegliwości można także wywołać stosując ucisk przepukliny ręką celem odprowadzenia jej zawartości do wnętrza jamy brzusznej.

U dorosłych przepuklina pępkowa stanowi wskazanie do zabiegu operacyjnego. Operacja polega na odprowadzeniu otrzewnej i narządów wewnętrznych do jamy brzusznej oraz zamknięciu wrót przepukliny. W niektórych przypadkach konieczne jest wzmocnienie powłok brzusznych specjalną siatką, która zapobiega nawrotom przepukliny.

Czas trwania operacji uzależniony jest od wielkości przepukliny oraz od procedur koniecznych do wykonania w trakcie zabiegu (np. dodatkowego wszczepienia siatki). Operacja trwa zwykle od 30 minut do 1,5 godziny.

Długość zwolnienia lekarskiego zależy od rodzaju wykonywanej pracy. Po operacji przepukliny należy unikać czynności związanych z podnoszeniem ciężkich przedmiotów i gwałtownym zwiększeniem ciśnienia w jamie brzusznej. Okres zwolnienia wynosi zwykle około 2 miesięcy czasu.

Objawami ropnia jest ból pośladka, uczucie rozpierania w mięśniu, wzmożone ocieplenie oraz możliwe zaczerwienienie skóry. Objawom miejscowym może towarzyszyć ogólnie złe samopoczucie i gorączka. Ropnia nie należy bagatelizować – jego pęknięcie może prowadzić do rozsiania zakażenia i groźnych powikłań włącznie z sepsą. Należy zgłosić się do lekarza chirurga, który oceni wielkość ropnia i zadecyduje o wykonaniu drenażu oraz włączeniu antybiotykoterapii.

Ropnie leżące powierzchownie usuwa się w znieczuleniu miejscowym. Chirurg nacina ropień oraz ewakuuje jego treść, która następnie jest poddawana badaniom posiewowym. W razie konieczności chirurg zakłada sączek pozwalający na ciągłe usuwanie ropy z rany. Sączki wymieniane są przez okres 1-3 dni. Rana po zabiegu jest zaszywana i zostaje zabezpieczona opatrunkiem. W przypadku zastosowania znieczulenia miejscowego nie ma konieczności hospitalizacji - pacjent może opuścić szpital w dniu zabiegu. Wizyty kontrolne z oceną gojenia rany odbywają się według harmonogramu określonego przez lekarza.

Wrastające paznokcie można leczyć zachowawczo za pomocą specjalnej klamry zakładanej przez podologa. Chirurgiczne wycięcie wrastającego paznokcia wykonuje się w przypadku bardzo zaawansowanych zmian oraz w razie braku powodzenia leczenia podologicznego. Jest to zabieg bezpieczny i całkowicie bezbolesny, ale wiąże się z czasową utratą części lub całości płytki paznokciowej. Po zabiegu paznokieć stopniowo odrasta.

Paznokieć palca u stopy odrasta na pełną długość zwykle po 12-16 miesiącach od zabiegu jego usunięcia.

Po zabiegu usunięcia paznokcia można od razu chodzić. Z uwagi na fakt, że na paluch zakładany jest opatrunek, konieczne jest zaopatrzenie się w odkryte obuwie lub buty o bardzo szerokich czubkach. Do czasu zdjęcia szwów (10-14 dni) należy jednak unikać długotrwałego chodzenia. Stopę należy jak najczęściej trzymać powyżej poziomu uda oraz stosować zimne okłady.

Obecność kamieni w pęcherzyku (woreczku) żółciowym początkowo może nie dawać żadnych objawów. Dopiero w sytuacji, gdy nagromadzone złogi utrudniają odpływ żółci z pęcherzyka żółciowego, mogą pojawić się objawy typowe dla tzw. kolki żółciowej. Ból zlokalizowany jest w prawym nadbrzuszu i rozpoczyna się z reguły do 2 godzin po spożyciu posiłku bogatego w tłuszcz. Ulgę w bólu przynosi zażycie środków rozkurczających i przeciwbólowych. Położenie pęcherzyka żółciowego sprawia, że dolegliwości związane z kamicą są często interpretowane jako objaw zaburzeń czynności wątroby. Celem zdiagnozowania problemu należy udać się do lekarza gastrologa lub wykonać badanie USG jamy brzusznej.

Jedyną skuteczną metodą usunięcia kamieni jest zabieg operacyjny, który polega na całkowitym wycięciu pęcherzyka żółciowego (zabieg cholecystektomii). Brak pęcherzyka żółciowego nie zaburza funkcji trawiennych ani nie obniża istotnie jakości życia po operacji.

Laparoskopia woreczka żółciowego trwa około godziny czasu. Długość trwania zabiegu zależy od indywidualnych uwarunkowań anatomicznych pacjenta oraz od biegłości chirurga w wykonywaniu tego typu operacji.

Usunięcie woreczka żółciowego metodą laparoskopową pozwala na szybkie wstawanie i chodzenie oraz ograniczenie dolegliwości bólowych po zabiegu. Wypis następuje z reguły w drugiej dobie po operacji.

Dolegliwości bólowe wynikają z gojenia się naruszonych tkanek w obrębie jamy brzusznej i są zjawiskiem naturalnym. Lekki ból brzucha może utrzymywać się do tygodnia czasu od zabiegu, ale powinien mieć on charakter malejący. W razie nasilenia bólu, wzdęć czy wystąpienia wymiotów należy skonsultować się z lekarzem.

W okresie 4-6 tygodni po zabiegu wskazane jest stosowanie diety ubogotłuszczowej. Zalecana jest lekkostrawna dieta oparta na naturalnych składnikach. Dozwolone są przeciery z gotowanych warzyw i owoców bez skórki, chude mięso, ryby, jasne pieczywo, jogurty naturalne. Należy unikać warzyw wzdymających takich jak fasola czy kapusta. Zakazane są potrawy smażone na tłuszczu, napoje gazowane, ostre przyprawy oraz alkohol. Po kilku miesiącach od zabiegu można stopniowo powrócić do normalnej diety z zachowaniem ogólnych zasad zdrowego odżywiania.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

W okresie 4-6 tygodni po zabiegu wskazane jest stosowanie diety ubogotłuszczowej. Zalecana jest lekkostrawna dieta oparta na naturalnych składnikach. Dozwolone są przeciery z gotowanych warzyw i owoców bez skórki, chude mięso, ryby, jasne pieczywo, jogurty naturalne. Należy unikać warzyw wzdymających takich jak fasola czy kapusta. Zakazane są potrawy smażone na tłuszczu, napoje gazowane, ostre przyprawy oraz alkohol. Po kilku miesiącach od zabiegu można stopniowo powrócić do normalnej diety z zachowaniem ogólnych zasad zdrowego odżywiania.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leczeniem żylaków zajmuje się chirurg naczyniowy i/lub lekarz angiolog. Warto udać się do lekarza, który wykonuje badanie USG żył. Dzięki badaniu ultrasonograficznemu możliwa jest dokładna ocena układu żylnego – ułatwia to wybór odpowiedniej metody leczenia.

Istnieje wiele metod leczenia żylaków kończyn dolnych. Leczenie powinno być kierowane przez lekarza angiologa lub chirurga naczyniowego. W sklepach medycznych dostępne są produkty uciskowe (podkolanówki, rajstopy, pończochy przeciwżylakowe), które ograniczają obrzęki nóg i usprawniają powrót krwi żylnej w kierunku dosercowym. Zapobiega to w pewnym stopniu narastaniu żylaków i pojawianiu się nowych ognisk „pajączków” na nogach. Małe i średnie żylaki można leczyć za pomocą skleroterapii lub wykonując miejscowe wycięcie żylaków (miniflebektomię). Żylaki o większej średnicy niweluje się, wykonując tzw. stripping żyły odpiszczelowej lub odstrzałkowej. Największą skuteczność w leczeniu żylaków wykazuje operacja usunięcia niewydolnych żył powierzchownych oraz żylaków w ich dorzeczu.

Operacje żylaków należą do zabiegów niskiego ryzyka. Tak jak podczas każdej operacji, istnieje możliwość wystąpienia powikłań, niemniej jednak zdarzają się one bardzo rzadko. Decydując się na operację żylaków, warto wybrać doświadczonego chirurga naczyniowego, który dobierze najbardziej odpowiednie do stanu pacjenta techniki operacyjne.

Wypis ze szpitala następuje w dniu operacji lub w następnej dobie po zabiegu.

Lekkie dolegliwości bólowe nogi po operacji żylaków mogą utrzymywać się do 2-3 tygodni. W tym okresie należy ściśle przestrzegać zaleceń lekarza, wykonywać ćwiczenia zalecone przez fizjoterapeutę oraz unikać nadmiernego przeciążania operowanej kończyny. W razie konieczności lekarz może przepisać leki przeciwbólowe.

Pieprzyki ze względów kosmetycznych można usunąć za pomocą lasera. Gdy jednak pieprzyk posiada cechy atypowe grożące rozwojem raka skóry (czerniaka), wskazane jest chirurgiczne wycięcie zmiany. Pieprzyk usuwany jest w całości z zachowaniem granic zdrowych tkanek skóry, a pobrany materiał przekazywany jest do badań histopatologicznych.

Do cech zmiany dysplastycznej należą: powiększenie rozmiarów i zmiana kształtu pieprzyka, zmiana zabarwienia oraz ból lub krwawienie z pieprzyka. W razie wystąpienia niepokojących objawów należy skonsultować zmianę z lekarzem dermatologiem. Nie należy zwlekać z wizytą u lekarza - czerniak jest bardzo agresywnym nowotworem i zbyt późne rozpoznanie istotnie zmniejsza szanse na skuteczne wyleczenie.

Chirurgiczne usunięcie pieprzyka jest mało inwazyjnym zabiegiem przeprowadzanym najczęściej w znieczuleniu miejscowym. Ryzyko jakichkolwiek powikłań jest niewielkie ze względu na wycięcie tkanek leżących powierzchownie. Zabieg trwa około 20-30 minut. Pacjent może wrócić do domu już 2-3 godziny po zabiegu.

Rektoskopia to inaczej wziernikowanie odbytnicy. Pacjent w trakcie badania przebywa w pozycji kolankowo-łokciowej lub leży na boku. Lekarz wkłada kamerę ze źródłem światła (rektoskop) przez odbyt. Dzięki pokryciu wziernika środkiem znieczulającym badanie jest bardzo dobrze tolerowane przez pacjenta. Zabieg diagnostyczny rektoskopii umożliwia wykrycie patologicznych zmian w ścianie jelita, takich jak polipy, uchyłki, owrzodzenia i rak jelita grubego. Rektoskopia umożliwia także usunięcie wykrytych zmian i zatamowanie ewentualnego krwawienia.

Zabieg rektoskopii jest bezbolesny choć możliwe jest odczucie lekkiego dyskomfortu związanego z obecnością rektoskopu w jelicie.

Na 3 dni przed zabiegiem należy rozpocząć stosowanie diety lekkostrawnej, najlepiej w formie płynnej. Wieczorem w dniu poprzedzającym badanie należy wykonać lewatywę. W dniu badania nie wolno nic jeść, można tylko pić wodę. Na 1-2 godziny przed rektoskopią należy wykonać drugą lewatywę. Odpowiednie przygotowanie ułatwia lekarzowi wykonanie badania.

Usuwanie kaszaków lub tłuszczaków należy do zabiegów mało inwazyjnych. Kaszaki lub tłuszczaki o małych rozmiarach mogą być wycinane w znieczuleniu miejscowym w warunkach ambulatoryjnych. Po zabezpieczeniu niewielkiej ranki szwami i opatrunkiem pacjent może udać się do domu. W bardzo rzadkich przypadkach konieczne jest zastosowanie znieczulenia ogólnego (duże wymiary i trudna lokalizacja zmiany, zmiany występujące mnogo). Po wybudzeniu się ze znieczulenia ogólnego pacjent musi pozostać przynajmniej jeden dzień w szpitalu na obserwacji.

Chirurgiczne usunięcie włókniaka wiąże się z przerwaniem ciągłości skóry, dlatego po zabiegu należy liczyć się z powstaniem blizny. Jest ona jednak bardzo niewielka i pozostanie mniej widoczna jeśli po ściągnięciu szwów będzie poddawana regularnemu masażowi.

Na niewielkie kilkumilimetrowe kaszaki można zastosować kompres ściągający z naparu z liści skrzypu. Pozwoli to ograniczyć wydzielanie się łoju i ułatwi wchłonięcie się kaszaka. Jeśli jednak to nie pomoże lub kaszak ma więcej niż 5 mm należy skonsultować się z dermatologiem lub chirurgiem. Lekarz oceni zmianę – czy jest to na pewno guzek o łagodnym charakterze. Gdy kaszak stanowi problem estetyczny, dokonuje się jego chirurgicznego wycięcia. Zabieg usunięcia kaszaka jest bezbolesny i bezpieczny, dlatego nie należy się go obawiać.