Osteoporoza jest chorobą metaboliczną kości, która polega na stopniowym ubytku masy kostnej. Istotą choroby jest nadmierna przewaga procesów resorpcji kości nad procesami tworzenia nowej tkanki kostnej. Osteoporoza prowadzi do obniżenia mechanicznej wytrzymałości kości, w związku z czym istotnie zwiększa ryzyko wystąpienia złamań. Złamania osteoporotyczne następują wskutek urazu o niewielkiej sile, np. w wyniku podparcia się ręką lub upadku z pozycji stojącej. Osteoporoza może być wynikiem nieodpowiedniej diety, siedzącego trybu życia, zaburzeń hormonalnych, chorób współistniejących oraz przewlekłego stosowania niektórych leków.

Wczesne stadia osteoporozy często nie dają żadnych objawów. Dopiero gdy dojdzie do pęknięcia lub złamania kości, pojawiają się dolegliwości bólowe kręgosłupa oraz kości długich. Siła grawitacji i obciążenie masą ciała prowadzą do deformacji trzonów kręgów, co objawia się zmianami w sylwetce - zmniejszeniem wysokości ciała oraz zaokrągleniem pleców w odcinku piersiowym kręgosłupa.

Badanie densytometryczne pozwala ocenić gęstość mineralną kości. Badanie wykonywane jest za pomocą aparatu, który emituje niewielkie ilości promieniowania rentgenowskiego. Pacjent w trakcie diagnostyki leży na specjalnym stole, a urządzenie prześwietla tkankę kostną danej okolicy ciała – najczęściej jest to bliższa nasada kości udowej lub odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Densytometria jest całkowicie bezbolesnym badaniem i nie wymaga specjalnego przygotowania. Wyniki przedstawiane są w postaci wskaźników, które stanowią porównanie gęstości mineralnej kości osoby badanej z gęstością kości zdrowej populacji (T-score) oraz osób w tej samej grupie wiekowej (Z-score).

Dieta u chorych na osteoporozę powinna być dobrze zbilansowana, dostosowana do wieku, płci oraz stopnia niedoboru określonych składników wykazanych w badaniach laboratoryjnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pokrycie zapotrzebowania na białko, wapń oraz witaminę D, które budują tkankę kostną lub wpływają na jej metabolizm.

Dobór metod leczenia osteoporozy zależy od ewentualnej przyczyny jej wystąpienia. Postępowanie w większości przypadków jest kompleksowe i uwzględnia:

• przyjmowanie leków hamujących utratę masy kostnej,
• rehabilitację pod postacią bezpiecznych ćwiczeń poprawiających postawę i zmniejszających ryzyko upadku,
• leczenie dietetyczne,
• suplementację wapnia i witaminy D,
• ograniczenie czynników ryzyka (rzucenie palenia, rezygnację z alkoholu).

U kobiet po menopauzie lub z niedoborem estrogenów stosuje się hormonalną terapię zastępczą. Plan leczenia ustalany jest przez lekarza prowadzącego po dokładnej diagnostyce uwzględniającej ocenę zaawansowania osteoporozy oraz indywidualnych uwarunkowań zdrowia pacjenta.