USG żył

Badanie USG żył kończyn dolnych stanowi powszechnie stosowaną metodę służącą rozpoznawaniu lub wykluczaniu stanu zakrzepicy żylnej. USG naczyń żylnych jest także jednym z elementów procesu kwalifikacji pacjenta do zabiegu operacyjnego usunięcia żylaków. W trakcie badania lekarz może rozpoznać inne zmiany będące przyczyną puchnięcia łydek czy zmian skórnych na nogach, np. obrzęk chłonny tkanki podskórnej czy krwiak pourazowy. Badanie USG żył kończyn dolnych wymaga od lekarza doświadczenia i biegłości w ocenie przy dużej zmienności anatomicznej przebiegu naczyń żylnych obserwowanej u różnych osób.

Wskazania do USG naczyń żylnych

USG żył kończyn dolnych wykonuje się najczęściej w poniższych sytuacjach:

  • podejrzenie lub konieczność wykluczenia zakrzepicy żylnej,
  • poszukiwanie przyczyny obrzęków kończyn, owrzodzeń skóry łydek czy przewlekłych dolegliwości bólowych i uczucia ciężkości nóg,
  • przygotowanie do zabiegu operacji żylaków.

Objawami ostrej zakrzepicy żylnej są:

  • ocieplenie i obrzęk kończyny,
  • zaczerwienienie skóry,
  • poszerzenie żył powierzchownych,
  • ból stopy i/lub łydki nasilający się przy ucisku.

Podejrzenie ostrej zakrzepicy żylnej jest poważnym stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

Przygotowanie do USG żył

Badanie wymaga odsłonięcia kończyn dolnych od stóp po okolice pachwin. Jeśli USG żył wykonywane jest po raz kolejny, należy przynieść ze sobą poprzednie wyniki badań.

Jak wygląda USG żył kończyn dolnych?

Badanie USG obejmuje ocenę żył głębokich i żył powierzchownych na całej długości kończyny dolnej od stopy aż do pachwiny. Czasami konieczna jest także ocena żył biodrowych położonych w miednicy oraz żyły głównej dolnej położonej w obrębie jamy brzusznej. Naczynia żylne badane są na pełnej ich długości co 1 cm. W trakcie badania pacjent przebywa w pozycji leżącej, stojącej lub siedzącej ze spuszczonymi nogami – pozycja ciała zależy od aktualnie badanego odcinka naczyń żylnych oraz stanu ogólnego pacjenta. Lekarz pokrywa skórę nóg osoby badanej specjalnym żelem, a następnie przykłada głowicę aparatu USG. Obraz uzyskany dzięki odbiciu fal ultradźwiękowych od tkanek obserwowany jest na ekranie monitora.

Co ocenia lekarz podczas badania?

Podstawowe badanie łożyska naczyniowego obejmuje USG w skali szarości w połączeniu z obrazowaniem w kolorze (color Doppler) i rejestracją widma (PW Doppler). Każde z naczyń ocenia się w projekcji poprzecznej oraz – jeśli konieczne – w podłużnej. Oceniana jest echogeniczność światła żyły, co daje informację o ewentualnej obecności skrzepliny lub zwłóknienia. Wykonuje się także ultrasonograficzną próbę uciskową naczynia.

Zakres badania USG żył kończyn dolnych może obejmować:

  1. Układ żył głębokich
    • żyła główna dolna i żyły biodrowe wspólne, biodrowe wewnętrzne i biodrowe zewnętrzne;
    • żyła udowa wspólna, żyła udowa głęboka, żyła udowa, żyła podkolanowa,
    • żyły piszczelowe tylne i przednie, żyły strzałkowe, żyły śródmięśniowe.
  2. Układ żył powierzchownych
    Przebieg i liczba żył powierzchownych oraz towarzyszący im układ żył głębokich jest bardzo zmienny. W zakres sieci żył powierzchownych wchodzą m.in:
    • żyła odpiszczelowa (biegnie od pachwiny do kostki przyśrodkowej),
    • połączenie żyły odpiszczelowej z żyłą udową w okolicy pachwiny,
    • żyła sromowa zewnętrzna, nabrzuszna powierzchowna, okalająca biodro powierzchowna w okolicy pachwiny,
    • żyła odstrzałkowa.
  3. Układ żył przeszywających
    Żyły przeszywające to naczynia łączące żyły głębokie z żyłami powierzchownymi.

Ultrasonograficzna próba uciskowa

Ultrasonograficzna próba uciskowa służy rozpoznawaniu obecności skrzeplin lub zwłóknień w układzie żył głębokich oraz powierzchownych. Lekarz umieszcza głowicę centralnie nad naczyniem, po czym wykonuje ucisk do momentu zapadnięcia się światła naczynia, po zwolnieniu ucisku przesuwa głowicę o 1 cm w kierunku dalszym i ponawia procedurę.

Ocena naczyń przy zastosowaniu koloru

Obrazowanie USG w kolorze służy m.in. określeniu kierunku przepływu krwi, co pomaga rozpoznać refluks czyli cofanie się krwi żylnej w kierunku do stóp.

Zapis widma przepływu i pomiary czasu refluksu

Zapis widma przepływu służy bardziej precyzyjnemu pomiarowi refluksu krwi żylnej. W trakcie pomiaru dokonuje się wstecznego wymuszenia refluksu, np. poprzez próbę Valsalvy lub masaż obwodowy. Lekarz układa głowicę podłużnie w stosunku do przebiegu naczynia żylnego.

Badanie USG w kierunku zakrzepicy

W razie potwierdzenia zakrzepicy żylnej lekarz określa dokładną lokalizację oraz zakres zmian zakrzepowych w naczyniach. Zapisywane są wymiary średnicy żyły przed uciskiem i po, co pozwala monitorować stan pacjenta w ciągu kolejnych badań. Określany jest także wiek skrzeplin na podstawie ich echogeniczności.

Badanie USG przed operacją żylaków

Przed planowaną operacją usuwania żylaków konieczne jest wykluczenie wszelkich nieprawidłowości w obrębie układu żył głębokich – pozwala to uniknąć powikłań okołozabiegowych związanych z zakrzepicą. Innym ważnym celem badania USG jest szczegółowa ocena zmian w układzie żył powierzchownych. Lekarz ocenia wielkość refluksu krwi żylnej i wydolność zastawek żył kończyny dolnej (żyły odpiszczelowej, odstrzałkowej, udowej i podkolanowej). Opisywane są także ujścia głównych żył perforujących łączących żyły powierzchowne z głębokimi.

 

Źródło:

Małek G, Nowicki A, Standardy badań ultrasonograficznych Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego – aktualizacja. Badanie żył kończyn dolnych. Journal of Ultrasonography 2014; 14: 287-296.

Najczęściej zadawane pytania o USG żył:

Kiedy wykonuje się USG żył?

Najczęstszym wskazaniem do wykonania USG naczyń żylnych są utrzymujące się obrzęki kończyn dolnych, uczucie ciężkości nóg, ból łydek, żylaki. Badanie USG żył pozwala potwierdzić lub wykluczyć zakrzepicę żylną. USG układu żylnego stanowi także standardowe badanie wykonywane przed planowanym zabiegiem operacyjnym usuwania żylaków.

Jak przebiega USG w kierunku zakrzepicy żylnej?

Podczas badania USG pacjent znajduje w pozycji leżącej, stojącej lub siedzącej ze spuszczonymi nogami. Lekarz pokrywa skórę nóg osoby badanej specjalnym żelem, a następnie przykłada głowicę aparatu USG. Obraz uzyskany dzięki odbiciu fal ultradźwiękowych od tkanek obserwowany jest na ekranie monitora. Lekarz przesuwa głowicę wzdłuż przebiegu kolejnych żył, oceniając je na bardzo małych odcinkach (co 1cm). Badanie USG obejmuje ocenę żył głębokich i żył powierzchownych na całej długości kończyny dolnej aż do pachwiny. Czasami konieczne jest także zbadanie żył w obrębie miednicy oraz jamy brzusznej.

Jak się przygotować do USG naczyń żylnych?

W przypadku kolejnego badania USG należy przynieść ze sobą wyniki poprzednio wykonanych badań – umożliwi to lekarzowi porównanie obserwowanych zmian. USG żył wymaga odsłonięcia kończyn dolnych od stóp po okolice pachwin.

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12 352 25 25
rejestracja@dworska.pl
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska