USG jamy brzusznej

Badanie USG jamy brzusznej jest bezpiecznym i łatwo dostępnym badaniem, dzięki któremu można wykluczyć wybrane patologie będące przyczyną bólu brzucha. Badanie USG wraz z analizą zgłaszanych objawów klinicznych może ukierunkować na dalsze etapy postępowania diagnostycznego. Badanie USG jamy brzusznej obejmuje ocenę głównie narządów miąższowych: wątroby z pęcherzykiem żółciowym, trzustki, śledziony, nerek i nadnerczy, macicy i przydatków u kobiet oraz gruczołu krokowego u mężczyzn. Diagnostyka USG brzucha obejmuje położenie narządu, jego wielkość, a także echogeniczność. Oceniana jest również drożność dróg żółciowych, dróg moczowych, stan węzłów chłonnych oraz dużych naczyń przebiegających w jamie brzusznej. Do badania USG jamy brzusznej pacjent powinien być odpowiednio przygotowany.

USG brzucha - jak się przygotować?

Przygotowanie do badania USG jamy brzusznej obejmuje zastosowanie się do poniższych zaleceń:

  1. W okresie 2 dni przed badaniem nie należy spożywać produktów ciężkostrawnych i wzdymających.
  2. W dniu poprzedzającym badanie można zażyć środek ograniczający gromadzenie się gazów w przewodzie pokarmowym, np. Espumisan.
  3. W dniu badania należy:
    • być na czczo lub nie wolno nic jeść na 6 godzin przed badaniem,
    • wypić litr wody niegazowanej (4 szklanki) na około 1-2 godziny przed badaniem (pęcherz moczowy powinien był wypełniony podczas badania USG brzucha).

Jak wygląda USG brzucha?

Przed badaniem USG lekarz przeprowadza wywiad dotyczący zgłaszanych dolegliwości. Może także zbadać brzuch, uciskając powłoki brzuszne w określonych miejscach. Podczas badania pacjent leży na plecach lub na boku. Celem wykonania USG, lekarz nakłada na powłoki brzuszne specjalny żel, a następnie przykłada głowicę emitującą fale ultradźwiękowe. Badanie jest całkowicie bezpieczne i bezbolesne. W niektórych przypadkach w trakcie badania lekarz może prosić pacjenta o skorzystanie z toalety celem opróżnienia pęcherza moczowego – umożliwia to pełniejszą ocenę układu moczowego. Badanie USG jamy brzusznej trwa z reguły około 15 minut.

USG jamy brzusznej - co może wykazać?

USG trzustki

Zmiany chorobowe w obrębie trzustki przeważnie wywołują dolegliwości bólowe zlokalizowane w śródbrzuszu i lewym podżebrzu. Pełna ocena trzustki w USG może być czasem problematyczna ze względu na jej możliwe przesłonięcie przez żołądek i dwunastnicę. Z uwagi na mnogość patologii w obrębie trzustki ostateczne rozpoznanie często wymaga potwierdzenia innymi badaniami.

Schorzenia i patologie trzustki widoczne podczas USG brzucha:

  • ostre zapalenie trzustki,
  • przewlekłe zapalenie trzustki,
  • zwapnienia w miąższu trzustki i ścianie przewodów trzustkowych,
  • torbiele rzekome,
  • zmiany włókniste trzustki,
  • tętniak rzekomy trzustki,
  • guz zapalny (najczęściej w obrębie głowy trzustki),
  • guzy nowotworowe.

USG śledziony

Nieprawidłowości w obrębie śledziony dają ból w lewym podżebrzu lub w lewym boku. Powiększenie śledziony (tzw. splenomegalię) obserwuje się w ogólnych i miejscowych procesach zapalnych, zaburzeniach immunologicznych, białaczkach, chorobach spichrzeniowych (np. w chorobie Gauchera). Śledzionę ocenia się również w stanach pourazowych jamy brzusznej – uszkodzenie śledziony może prowadzić do krwotoku, który zagraża życiu.

USG wątroby i dróg żółciowych

Zmiany w wątrobie i pęcherzyku żółciowym generują uczucie ucisku lub ból w prawym nadbrzuszu. USG jamy brzusznej stanowi podstawową technikę obrazowania wątroby i dróg żółciowych. Patologie, które można wstępnie rozpoznać podczas badania USG to:

  • kamica pęcherzyka żółciowego,
  • zapalenie pęcherzyka żółciowego,
  • marskość wątroby,
  • stłuszczenie wątroby,
  • zwłóknienie wątroby,
  • nadciśnienie wrotne.

USG układu moczowego

Patologie w obrębie nerek lub dróg moczowych mogą dawać asymetryczne objawy bólowe brzucha promieniujące do pleców, a ponadto mogą powodować trudności w oddawaniu moczu. Nerki oraz pęcherz moczowy są zawsze oceniane podczas ogólnego badania USG jamy brzusznej. W razie zgłaszanych zaburzeń w oddawaniu moczu oceniane są moczowody, a u mężczyzn orientacyjnie wielkość prostaty (gruczołu krokowego).

Zmiany chorobowe widoczne w USG brzucha:

  • kamica nerkowa,
  • guzy nerki (konieczność uzupełnienia diagnostyki innymi badaniami obrazowymi),
  • guzy pęcherza moczowego (zaawansowane stadia),
  • przerost prostaty u mężczyzn.

USG nadnerczy

Nadnercza są gruczołami położonymi nad górnymi biegunami nerek. Ich rolą jest produkcja hormonów. Podczas badania USG w obrębie nadnerczy można wykryć guzy, spośród których niektóre mogą wykazywać aktywność hormonalną i stanowić przyczynę nadczynności kory nadnerczy (np. choroby Cushinga). Inne guzy mogą być zmianami o charakterze złośliwym. Ze względu na mnogość jednostek histopatologicznych, każda wykryta w USG lita zmiana powinna zostać poddana dodatkowej diagnostyce (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny).

USG macicy i przydatków przez powłoki brzuszne

Podczas ogólnego badania USG jamy brzusznej oceniane są zarysy macicy i przydatków pod kątem obecności większych patologii. Celem precyzyjnej oceny układu rozrodczego u kobiety wykonuje się ginekologiczne USG przezpochwowe.

Pozostałe nieprawidłowości, jakie można wykryć podczas badania USG brzucha

  • tętniak aorty,
  • obecność płynu w jamie otrzewnej,
  • powiększenie węzłów chłonnych jamy brzusznej,
  • zaawansowane duże guzy jelita grubego (nie u wszystkich pacjentów).

Czego lekarz nie może ocenić podczas badania USG brzucha?

Badaniem USG nie można uwidocznić światła przewodu pokarmowego, w związku z czym nie ma możliwości dokładnej oceny zmian błony śluzowej żołądka czy jelit. Diagnostyka choroby wrzodowej żołądka wymaga wykonania gastroskopii, a podejrzenie zmian w jelitach (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, rak jelita grubego) wymaga wykonania kolonoskopii.

Wykonujemy również badania USG jamy brzusznej u niemowląt i małych dzieci. 

Najczęściej zadawane pytania o USG jamy brzusznej:

Czy na USG brzucha trzeba być na czczo?

Treści zawarte w przewodzie pokarmowym mogą przesłaniać obraz narządów, dlatego wskazane jest powstrzymanie się od jedzenia na około 6 godzin przed badaniem. Ponadto w okresie 2 dni przed badaniem należy unikać ciężkostrawnych i wzdymających potraw. Dzień przed badaniem USG brzucha zaleca się zażycie środka redukującego objętość gazów w jelitach (np. Espumisan), ponieważ ich nadmiar również może utrudniać diagnostykę.

Ile wody należy wypić przed usg jamy brzusznej?

Na 1-2 godziny przed badaniem USG brzucha należy wypić jeden litr wody niegazowanej (4 szklanki). Do badania USG należy zgłosić się z pełnym pęcherzem – ułatwia to lekarzowi ocenę układu moczowego oraz narządów położonych w miednicy. Nie wolno pić herbaty ani kawy, aby nie pobudzać perystaltyki jelit.

Jak często można robić USG jamy brzusznej?

USG jamy brzusznej jest nieinwazyjną i w pełni bezpieczną metodą obrazowania. W razie potrzeby badanie USG można dowolnie często powtarzać. Warto pamiętać, że USG nie wykrywa wszystkich patologii odpowiedzialnych za bóle brzucha. Gdy USG nie jest wystarczające do postawienia diagnozy, lekarz zleca wykonanie dodatkowych badań (gastroskopia, kolonoskopia, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa).

Czy na USG jamy brzusznej widać jelita?

Podczas badania USG brzucha nie ma możliwości oceny światła oraz błony śluzowej przewodu pokarmowego. USG w pewnych warunkach może wykazać zapalenie wyrostka robaczkowego oraz obecność dużych mas guzowych wskazujących na zaawansowany stopień raka jelita grubego. Celem dokładniejszej oceny zmian w jelitach lekarz zleca wykonanie kolonoskopii.

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12 352 25 25
rejestracja@dworska.pl
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska