Blokada kręgosłupa lędźwiowego

Blokada sterydowa stanowi jedną ze skutecznych metod leczenia bólu kręgosłupa lędźwiowego. Środek o silnych właściwościach przeciwbólowych i przeciwzapalnych podawany jest w formie zastrzyku, by zahamować stan zapalny w okolicy podrażnionych tkanek (np. korzeni nerwowych lub stawów międzykręgowych). Efektem iniekcji jest ulga w dolegliwościach bólowych, które nie mogą być skutecznie zredukowane innymi formami leczenia zachowawczego lub gdy pacjent nie może poddać się zabiegowi operacyjnemu kręgosłupa.

Umów wizytę teraz

lek. med. Łukasz Janeczko - spec. neurochirurg



lek. med. Nikodem Przybyłko - spec. neurochirurg


Lek.med. Nikodem Przybyłko

Przyczyny bólu kręgosłupa

Ból kręgosłupa lędźwiowego jest najczęściej skutkiem złych nawyków związanych z długotrwałym przebywaniem w nieprawidłowej pozycji siedzącej lub częstym dźwiganiem ciężkich przedmiotów bez aktywnej stabilizacji kręgosłupa. Dochodzi wtedy do powtarzanych przeciążeń prowadzących do rozwoju zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa.

Zmiany zwyrodnieniowe przeważnie dotyczą krążków międzykręgowych (dysków) łączących trzony sąsiadujących kręgów. Każdy krążek składa się z leżącego obwodowo pierścienia włóknistego oraz leżącego centralnie jądra miażdżystego. Siedzący tryb życia sprzyja sytuacjom, w którym naturalna lordoza odcinka lędźwiowego jest utracona, a kręgosłup pozostaje w nienaturalnym zgięciu podczas siedzenia. Powoduje to napieranie jądra miażdżystego na tylną część pierścienia włóknistego, co prowadzi do stopniowego uszkodzenia jego struktury. Jądro miażdżyste może wysunąć się poza obwód krążka międzykręgowego i powodować ucisk na korzeń nerwowy.

W odpowiedzi na przeciążenie kręgosłupa dochodzi do powstawania wyrośli kostnych (osteofitów) – najczęściej wokół stawów międzykręgowych oraz na brzegach trzonów kręgów. Osteofity także mogą wchodzić w konflikt z korzeniem nerwowym, wywołując ból o charakterze promieniującym (do pośladka, uda, a czasem nawet do stopy).

Wskutek przeciążeń dochodzi również do postępującego niszczenia chrząstki stawowej i wtórnych zmian zapalno-degeneracyjnych stawów międzykręgowych, które łączą ze sobą wyrostki stawowe sąsiadujących kręgów. Aparat torebkowo-więzadłowy stawów międzykręgowych jest bogato unerwiony, dlatego patologiczne zmiany w ich obrębie mogą generować bardzo silne dolegliwości bólowe. W odpowiedzi na ból dochodzi do zwiększenia napięcia mięśni przykręgosłupowych, co jeszcze bardziej potęguje problem i zamyka tzw. błędne koło bólu.

Wskazania do ostrzykiwania kręgosłupa lędźwiowego (blokady kręgosłupa)

Składnikiem podawanym w zmienione chorobowo miejsce jest lek o silnych właściwościach przeciwzapalnych stanowiący mieszankę Diprophosu lub Depo-Medrolu z Lignokainą i Bupivakiną. Blokada kręgosłupa leczy ból wywołany przez ucisk korzenia nerwowego w kanale kręgowym lub w otworach międzykręgowych. Precyzując, ból korzeniowy wynika z miejscowej reakcji zapalnej wyzwolonej przez mechaniczne drażnienie korzenia. Dzięki wyciszeniu stanu zapalnego ból pleców zostaje zredukowany lub całkowicie zlikwidowany. Blokada kręgosłupa sprawdza się również u osób z bólami pochodzenia zwyrodnieniowego lub pourazowego, np. w obrębie stawów międzykręgowych

Generalnie zastrzyki przeciwbólowe podawane do kręgosłupa stanowią dobrą metodę niwelowania dolegliwości bólowych w przebiegu schorzeń i patologii takich jak: rwa kulszowa, rwa udowa, kręgozmyk (patologiczne przesunięcie się jednego kręgu względem drugiego) oraz stenoza (zwężenie kanału kręgowego).

Dla kogo blokada kręgosłupa jest dobrym rozwiązaniem?

Podanie sterydu bezpośrednio w miejsce wyzwalające ból kręgosłupa pozwala zrezygnować z silnych leków przeciwbólowych na kręgosłup przyjmowanych drogą doustną. Oszczędza to układ pokarmowy i wątrobę, zwłaszcza u osób przyjmujących równolegle inne rodzaje leków.

Pacjenci oczekujący na operację kręgosłupa, z bardzo silnymi bólami pleców, mogą zyskać pożądaną ulgę w dolegliwościach dzięki zastosowaniu blokady. Ostrzykiwanie kręgosłupa kortykosteroidami jest także dobrym rozwiązaniem dla osób, które nie chcą lub nie mogą poddać się leczeniu operacyjnemu ze względu na schorzenia współistniejące. Ponadto, korzyść z podania blokady mogą odnieść osoby z nadwagą, których schorzenie można próbować leczyć ćwiczeniami, ale z powodu bólu kręgosłupa wykonywanie niektórych aktywności mających za zadanie zredukować masę ciała i poprawić stan kręgosłupa jest utrudnione.

Rodzaje blokad kręgosłupa

Ostrzykiwanie centralne międzyblaszkowe

Steryd podawany jest do kanału kręgowego interlaminarnie czyli pomiędzy blaszkami łuków sąsiadujących kręgów. Blokada tego rodzaju znajduje szczególne zastosowanie w uśmierzaniu bólu związanego ze stenozą kanału kręgowego.

Ostrzykiwanie boczne otworowe

Lek sterydowy podawany jest w okolicę otworu międzykręgowego, przez który przebiega podrażniony korzeń nerwowy. Blokada hamuje ból spowodowany np. konfliktem korzeniowo-dyskowym w przebiegu rwy kulszowej lub udowej,

Podanie blokady do stawów międzywyrostkowych kręgosłupa

Ostrzykiwanie stawów kręgosłupa umożliwia skuteczne leczenie objawów bólowych pochodzenia zapalno-zwyrodnieniowego stawów międzykręgowych.

Podanie blokady do stawu krzyżowo-biodrowego

Środek przeciwbólowy podawany jest do stawu łączącego kość biodrową z kością krzyżową. Blokada ma za zadanie zredukować ból na dole pleców (ból krzyża).

Jak przebiega podanie blokady sterydowej do kręgosłupa?

Zabieg trwa około 30-45 minut, wykonywany jest w warunkach ambulatoryjnych i nie wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania. Przed podaniem blokady lekarz upewnia się, że nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania zabiegu. Aby lek został precyzyjnie podany w chore miejsce, ostrzyknięcie kręgosłupa przeprowadzane jest pod kontrolą podglądu rentgenowskiego. W trakcie zabiegu pacjent może odczuć delikatne ukłucie igły oraz uczucie rozpierania podczas wstrzykiwania preparatu. Kilka minut po podaniu zastrzyku do kręgosłupa zaczyna działać środek znieczulający i jego działanie utrzymuje się przez kilka godzin – w tym okresie bóle kręgosłupa mogą całkiem zniknąć. Po kilku godzinach dolegliwości bólowe mogą powrócić i jest to normalne, ponieważ przeciwzapalne działanie leku sterydowego pojawia się dopiero między 3 a 10 dniem po podaniu blokady i wtedy dochodzi do właściwego leczenia bólu kręgosłupa lędźwiowego. Efekt podania blokady utrzymuje się z reguły przez kilka tygodni, choć w niektórych przypadkach może trwać nawet do roku czasu.

Należy liczyć się z tym, że w niektórych przypadkach jednorazowe ostrzyknięcie kręgosłupa lędźwiowego może nie być wystarczające dla całkowitego zlikwidowania bólu. Z drugiej strony nie zaleca się podawania sterydów częściej niż 3-5 razy w ciągu roku. O częstotliwości podawania blokad decyduje lekarz.

Po zabiegu ostrzykiwania kręgosłupa sterydami mogą wystąpić skutki uboczne polegające na krótkotrwałym osłabieniu funkcji ruchowych kończyn dolnych, co jest związane ze znieczuleniem korzeni nerwowych. Ponadto, może dojść do przemijającego podwyższenia poziomu cukru we krwi, wzrostu ciśnienia tętniczego i przyspieszenia akcji serca. U zdrowych osób działania niepożądane nie wymagają leczenia, ale zaleca się, by przynajmniej jeden dzień po zabiegu pacjent prowadził spoczynkowy tryb życia.

Przeciwwskazania do blokady kręgosłupa

Przeciwwskazaniem do podania blokady sterydowej jest obecność schorzeń przewlekłych takich jak: ciężka choroba wrzodowa, nieuregulowane nadciśnienie tętnicze krwi oraz nieuregulowana cukrzyca. Jest to związane z faktem, że podczas ostrzyknięcia minimalna ilość kortykosteroidu może dostać się do krwiobiegu, wpływając na czynność układu sercowo-naczyniowego oraz regulację glikemii. W związku z tym, nie wykonuje się blokady kręgosłupa u osób uczulonych na jakikolwiek składnik leku. Zakażenia bakteryjne skóry w miejscu wkłucia również wykluczają pacjenta z leczenia blokadą, ponieważ mogłoby to grozić przedostaniem się zakażenia do okolice kręgosłupa i centralnego układu nerwowego. Ponadto, należy wziąć pod uwagę przeciwwskazania do naświetlania promieniami rentgenowskimi, np. ciążę.

Inne metody leczenia bólu kręgosłupa

Warto pamiętać, że blokada jest jedną z możliwości leczenia bólu kręgosłupa lędźwiowego oraz bólu krzyża. Zredukowanie dolegliwości bólowych nie zwalnia pacjenta z udziału w rehabilitacji, której celem będzie profilaktyka nawrotu bólu po ustaniu działania blokady. Fizjoterapeuta wykorzystuje w tym celu bezpieczne techniki terapii manualnej oraz uczy specjalnych ćwiczeń przeciwdziałającym bólom kręgosłupa. Przykładowo, ćwiczenia na ból kręgosłupa w przebiegu rwy kulszowej mają za zadanie poprawić aktywację mięśni odpowiedzialnych za czynną stabilizację kręgosłupa.

Do pozostałych metod leczenia bólu kręgosłupa lędźwiowego należą:

  • Blokady nerwów z wykorzystaniem niskiej temperatury (kriolezja) lub prądu wysokiej częstotliwości (termolezja) – są to nowoczesne małoinwazyjne metody zwalczania uporczywego bólu kręgosłupa bez konieczności stosowania środków farmakologicznych,
  • Zabieg operacyjny – operacja może polegać na stabilizacji kręgosłupa lub discectomii czyli wycięciu fragmentu krążka międzykręgowego pozostającego w konflikcie mechanicznym z korzeniem nerwowym. Leczenie operacyjne stanowi ostateczność, gdy inne próby leczenia bólu kręgosłupa pozostają nieskuteczne lub gdy doszło do nieodwracalnych uszkodzeń w obrębie kręgosłupa.

Najczęściej zadawane pytania o blokadę sterydową kręgosłupa:

Na czym polega blokada kręgosłupa?

Blokada kręgosłupa polega na ostrzyknięciu kręgosłupa silnym lekiem przeciwzapalnym - sterydem, dzięki czemu dochodzi do zredukowania lub usunięcia dolegliwości bólowych kręgosłupa. Zabieg przeprowadzany jest pod kontrolą fluoroskopii (podglądu rentgenowskiego) w warunkach ambulatoryjnych.

Jak długo działa blokada sterydowa kręgosłupa (Diprophos)?

Pierwszy efekt przeciwbólowy pojawiający się kilka godzin po zastrzyku jest efektem działania leku znieczulającego podawanego razem ze sterydem. Właściwe działanie przeciwbólowe Diprophosu rozpoczyna się w 3-7 dniu po podaniu zastrzyku i utrzymuje się przez kilka tygodni (najczęściej 4 tygodnie). Jeśli zachodzi taka potrzeba, blokadę można powtórzyć, jednak nie powinno się wykonywać więcej niż 3-5 ostrzykiwań kręgosłupa w ciągu roku. Niektórzy pacjenci po podaniu blokady funkcjonują bez bólu kręgosłupa przez dłuższy okres czasu, a nawet nie potrzebują wykonania dodatkowych ostrzykiwań.

Jakie zastrzyki przeciwbólowe pomogą na rwę kulszową?

Zabieg ostrzykiwania kręgosłupa zwany blokadą sterydową jest skuteczną metodą leczenia bólu w przebiegu rwy kulszowej. Składnikiem leku podawanego w formie zastrzyku jest steryd, którego działanie polega na hamowaniu reakcji zapalnej odpowiedzialnej za ból. Na rynku dostępnych jest wiele preparatów wykorzystywanych do ostrzykiwań kręgosłupa, np. Diprophos czy Depo-Medrol.

Jaki lekarz zajmuje się leczeniem bólu kręgosłupa?

Ból kręgosłupa może być leczony zarówno przez ortopedę specjalizującego się w leczeniu kręgosłupa jak i przez neurochirurga. Po zebraniu dokładanego wywiadu, badaniu kręgosłupa oraz analizie badań obrazowych, lekarz powinien zaproponować optymalne metody postępowania zachowawczego lub operacyjnego. Wybór leczenia jest uzależniony od stopnia zaawansowania schorzenia, poziomu nasilenia bólu kręgosłupa, dotychczas podjętych prób leczenia kręgosłupa oraz obecności chorób współistniejących u pacjenta. Leczenie zachowawcze może poprowadzić ortopeda z czynnym udziałem fizjoterapeuty. W przypadku konieczności wykonania zabiegu inwazyjnego (np. podania blokady do kręgosłupa) lub operacji, leczenie powinno być prowadzone przez doświadczonego neurochirurga.

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12 352 25 25
rejestracja@dworska.pl
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska