USG węzłów chłonnych dziecka

U wielu dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych, co często budzi niepokój rodziców. USG węzłów chłonnych stanowi podstawowe badanie diagnostyczne, które umożliwia szybką i dokładną ocenę wielkości, kształtu, morfologii i unaczynienia węzłów chłonnych. W badaniu USG możliwe jest wstępne określenie przyczyny powiększenia węzłów chłonnych oraz odróżnienie stanu fizjologicznego od patologicznego. USG pozwala na wykluczenie większości poważnych chorób układowych czy stanów nowotworowych. W razie wątpliwości USG dostarcza lekarzowi przydatnych informacji ułatwiających ukierunkowanie dalszej diagnostyki.

Przyczyny powiększonych węzłów chłonnych u dziecka

Węzły chłonne odgrywają ważną rolę w procesach odpornościowych organizmu. Przez węzły chłonne przepływa zebrana w naczyniach limfatycznych chłonka pochodząca z międzykomórkowych przestrzeni ciała. W węzłach chłonnych różne czynniki zakaźne ulegają neutralizacji. Węzły chłonne mogą ulec powiększeniu w wyniku proliferacji prawidłowych komórek biorących udział w procesach odpornościowych albo wskutek napływu i naciekania obcych lub zmienionych patologicznie komórek.

Noworodki mają z reguły niewyczuwalne węzły chłonne. Ekspozycja dziecka na różnego rodzaju antygeny powoduje naturalne powiększenie węzłów chłonnych związane z uaktywnieniem procesów odpornościowych. Objawem może być wyczuwalny guzek na szyi dziecka lub zwiększenie objętości tkanek miękkich pod żuchwą. Powiększone węzły chłonne są często palpacyjnie wyczuwalne w okresie zakażeń wirusowych i innych chorób wieku dziecięcego. Jeśli węzły chłonne u dziecka są miękkie i łatwo przesuwalne, to zmiana ma zwykle charakter łagodny. Średnica prawidłowych węzłów chłonnych szyjnych i pachowych mieści się w granicy 1 cm, a pachwinowych maksymalnie 1,5 cm.

Stan powiększonych węzłów chłonnych może występować w przebiegu różnych schorzeń. Najczęściej są to tzw. węzły odczynowe, które stanowią odpowiedź na zakażenie obecne w obszarze, z którego chłonka spływa do węzłów chłonnych. Przykładem może być powiększenie węzłów szyjnych w odpowiedzi na zapalenie gardła lub powiększenie węzłów pod pachami po zadrapaniu ręki dziecka przez kota („choroba kociego pazura”).

Schorzenia i patologie, w których dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych:

  1. Zakażenia:
    • bakteryjne, np. zapalenie gardła, choroby przyzębia, choroba kociego pazura, tularemia, błonica, dur brzuszny,
    • wirusowe, np. cytomegalia, opryszczka, zapalenie przyusznic (świnka), odra, różyczka,
    • grzybicze, np. toksoplasmoza,
    • inne, np. gruźlica, borelioza, kiła.
  2. Choroby immunologiczne, np. autoimmunizacyjny zespół limfoproliferacyjny, przewlekła choroba ziarniniakowa, toczeń rumieniowaty układowy.
  3. Zaburzenia hormonalne, np. choroba Addisona, niedoczynność tarczycy.
  4. Nowotwory:
    • białaczki,
    • chłoniaki,
    • przerzuty guzów litych.
  5. Inne: amyloidoza, sarkoidoza.

Wskazania do USG węzłów chłonnych u dzieci

Wykonanie USG pozwala na podjęcie szybkiej decyzji czy konieczne jest wykonanie biopsji węzła chłonnego. Wskazania do pilnego USG węzłów chłonnych u dzieci stanowią:

  • twarde, bolesne i nieprzesuwalne guzki,
  • zmiany guzowate na szyi o znacznych wymiarach (powyżej 2cm),
  • guzki występujące w skupiskach,
  • powiększone węzły chłonne okolicy nadobojczykowej,
  • brak objawów przemawiających za zakażeniem,
  • utrzymywanie się powiększonego guzka przez ponad 4 tygodnie.

Jak przebiega badanie USG węzłów chłonnych u dzieci?

Badanie USG poprzedza wywiad, w trakcie którego lekarz ustala:

  • początek pojawienia się powiększonego węzła chłonnego,
  • czy liczba powiększonych węzłów chłonnych zwiększa się,
  • objawy wskazujące na obecność zakażenia,
  • przyjmowane przez małe dziecko leki,
  • kontakt ze zwierzętami,
  • inne objawy, np. utrata masy ciała bez przyczyny.

Badanie USG węzłów chłonnych jest całkowicie bezpieczne i bezbolesne dla dzieci. W trakcie badania lekarz nakłada specjalny żel na badaną okolicę ciała, do której następnie przykłada głowicę USG. Najczęściej ocenianymi węzłami chłonnymi podczas badania USG są:

  • węzły chłonne szyi
  • węzły chłonne nadobojczykowe,
  • węzły chłonne pachowe,
  • węzły chłonne pachwinowe,
  • węzły chłonne jamy brzusznej.

Prawidłowy węzeł chłonny posiada owalny kształt, a jego powiększenie wynika z gromadzenia się namnożonych komórek biorących udział w procesach odpornościowych. Gdy w warunkach patologicznych dochodzi do niekontrolowanego podziału komórek nowotworowych, kształt węzła jest bardziej okrągły. Węzły zmienione odczynowo (powiększone fizjologicznie przy zakażeniu) ) zachowują prawidłową budowę strefową. Węzły zmienione nowotworowo mogą wykazywać zaburzenie układu komórek w ich wnętrzu, co przejawia się zmianami w obrazie usg. Lekarz podczas badania USG określa także stopień unaczynienia zmian oraz organizację naczyń krwionośnych. Patologiczny chaotyczny wzorzec unaczynienia może być typowy dla zmian nowotworowych. USG szyi u niemowląt pozwala ponadto zróżnicować powiększone węzły chłonne od wad rozwojowych, np. torbieli skrzelopochodnej czy torbieli przewodu tarczowo-językowego.

 

Źródła:

  1. Friedmann A. Diagnostyka i leczenie limfadenopatii u dzieci. Pediatria po Dyplomie (2010) 2: vol. 14 Nr 1.
  2. Batko T, Kosiak W. Zastosowanie badań ultrasonograficznych węzłów chłonnych u dzieci i młodzieży w gabinecie lekarza rodzinnego i pediatry – na podstawie doświadczeń własnych. Developmental Period Medicine, (2013),17, 213.

Najczęściej zadawane pytania o USG węzłów chłonnych dziecka:

Kiedy u dziecka warto wykonać USG węzłów chłonnych?

Rodzice nie powinni lekceważyć przewlekle powiększonych węzłów chłonnych połączonych z utratą masy ciała, obecności twardych i bolesnych guzków na szyi czy stałego powiększania się zauważonej zmiany. Ponadto niepokojące mogą być częste bóle brzucha i nadmierna męczliwość u dziecka. W przypadku stwierdzenia powyższych objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem pediatrą, który wykona badanie oraz zleci USG węzłów chłonnych.

Co może wykryć USG węzłów chłonnych u dzieci?

Badanie USG może wykryć nawet drobne zmiany na węzłach chłonnych, które mogą, ale nie muszą świadczyć o poważnej chorobie. U większości dzieci powiększone węzły chłonne związane są z infekcją, z którą walczy organizm dziecka. Badanie USG pozwala na odróżnienie fizjologicznego powiększenia węzłów chłonnych od obecności przewlekłej choroby układowej czy nacieku nowotworowego.

Czy USG węzłów chłonnych jest bolesne dla dziecka?

Badanie USG węzłów chłonnych jest całkowicie bezbolesne i bezpieczne dla dziecka. USG często stanowi formę badania przesiewowego pozwalającego na wczesne wykrycie patologicznych zmian. Nie należy zwlekać z wykonaniem zaleconego przez pediatrę badania USG, ponieważ może to opóźnić rozpoznanie choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia.

umów wizytę

lek. med. Paweł Kwasek

Cena

160 zł

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12-352-25-25
rejestracja@dworska.pl
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska