USG ślinianek

Badanie USG ślinianek stanowi najłatwiej dostępną metodę obrazowania gruczołów ślinowych. Ślinianki odpowiedzialne są za wydzielanie śliny ułatwiającej spożywanie pokarmów. W badaniu USG ślinianek można uwidocznić zarówno wiele przejściowych schorzeń jak i bardzo groźnych stanów patologicznych, np. raka ślinianki. Badanie ultrasonograficzne ślinianek wymaga dostępności wysokiej jakości aparatury USG, co ma na celu zobrazowanie nawet niewielkich i dyskretnych zmian w strukturze gruczołu. Osoby skierowane na USG ślinianek często wymagają zbadania całej okolicy szyi i wykonania USG powiększonych węzłów chłonnych.

Wskazania do badania USG ślinianek

Do objawów mogących wskazywać na nieprawidłowości w obrębie ślinianek należą:

  • obrzęk twarzy, ból i uwypuklenie tkanek przed uszami z boku policzków lub pod żuchwą,
  • dolegliwości bólowe nasilające się podczas mówienia i jedzenia oraz poruszania żuchwą,
  • uczucie suchości w jamie ustnej,
  • nieprzyjemny posmak w ustach.

USG ślinianek – przygotowanie

USG ślinianek nie wymaga specjalnego przygotowania.

USG ślinianek - jak wygląda?

Wiele osób zastanawia się, gdzie znajdują się ślinianki i jak przebiega badanie USG ślinianek. Ślinianki są parzystymi narządami o symetrycznym ułożeniu. Podczas badania USG ślinianek lekarz przykłada do odpowiedniego miejsca na twarzy małą głowicę USG:

USG ślinianki przyusznej

Ślinianki przyuszne leżą przed uchem na tylno-bocznej części policzków. Aby uzyskać wygodny dostęp do ślinianek, lekarz może prosić osobę badaną o lekkie skręcenie głowy w prawo lub w lewo (w zależności od aktualnie badanej ślinianki).

USG ślinianki podżuchwowej, USG ślinianek podjęzykowych

Ślinianki podżuchwowe leżą w dolnej części podbródka w przestrzeni ograniczonej przez trójkąt żuchwy. Ślinianki podjęzykowe są usytuowane pod językiem pomiędzy mięśniami nadgnykowymi. Osoba badana, leżąc na plecach, odchyla głowę do tyłu, aby ułatwić lekarzowi dostęp do okolicy pod żuchwą.

Lekarz porównuje wielkość i kształt ślinianek po obu stronach, a następnie określa echogeniczność i obecność ewentualnych zmian na śliniankach. Opcja doppler badania USG pozwala na ocenę miąższowego przepływu krwi oraz stopnia unaczynienia podejrzanych zmian. Aby ocenić drożność przewodów odprowadzających ślinę, lekarz może wykonać niewielki ucisk w okolicy ujścia przewodów ślinowych w jamie ustnej, np. na wewnętrznej części policzka.

USG ślinianek – co wykrywa?

Najczęściej spotykane patologie dotyczą jednej z parzystych ślinianek – obserwuje się wtedy zmiany, które są nieobecne w śliniance po przeciwnej stronie. Zmiany występujące symetrycznie i/lub we wszystkich śliniankach często towarzyszą schorzeniom układowym, zaburzeniom metabolicznym lub chorobom autoimmunologicznym.

Wady wrodzone ślinianek

  • Hipoplazja (niepełne wykształcenie) ślinianki,
  • Dodatkowy gruczoł ślinowy.

Zapalenia ślinianek

  • Bakteryjne zapalenie ślinianek – zmiany przeważają w przewodach ślinowych, czasem stwierdza się obecność złogów i zwapnień w ich świetle,
  • Wirusowe zapalenie ślinianek – zmiany przeważają w miąższu ślinianek,
  • Zapalenie ślinianek jako wynik zaburzeń immunologicznych (np. w przebiegu choroby Sjögrena, choroby Mikulicza-Radeckiego) – zapalenie przebiega w okresach zaostrzeń i remisji, a obraz ślinianek widoczny w USG może się znacznie różnić w poszczególnych etapach choroby, dlatego bardzo ważne jest doświadczenie lekarza wykonującego USG ślinianek.

Sialozy

Sialozy to stany patologiczne gruczołów ślinowych, których etiologia nie została dotąd dokładnie wyjaśniona. W przebiegu sialoz obserwuje się powiększenie ślinianek oraz wzrost spoistości ich miąższu. Proponuje się, że zmiany na śliniankach mogą być związane z zaburzeniami hormonalnymi lub metabolicznymi oraz zaburzeniami funkcjonowania układu wegetatywnego.

Nowotwory łagodne ślinianek

Do guzów łagodnych ślinianek należą gruczolaki. Guzy te rosną wolno i długo mogą nie dawać specyficznych objawów z ucisku.

Nowotwory złośliwe ślinianek

Nowotwory złośliwe występują dużo rzadziej niż nowotwory łagodne. Do nowotworów złośliwych należą m.in. gruczolakoraki i raki płaskonabłonkowe. Podczas badania USG ślinianek lekarz może stwierdzić naciekanie struktur sąsiednich przez masy rakowe. Wczesne rozpoznanie jest bardzo ważne, ponieważ nowotwory złośliwe wykazują bardzo dużą dynamikę wzrostu i szybko mogą dawać przerzuty. Ostateczne rozpoznanie nowotworu ustala się na podstawie badania histopatologicznego wycinka, który zostaje pobrany podczas biopsji guza ślinianki.

Inne zmiany na śliniankach

  • Torbiele na śliniankach,
  • Zapalenie wewnątrzgruczołowych węzłów chłonnych ślinianek,
  • Tłuszczaki,
  • Malformacje naczyniowe (naczyniaki).

Stany pourazowe ślinianek

Uraz twarzy w okolicy ślinianek przyusznych lub podżuchwowych może prowadzić do powstania krwiaka w obrębie miąższu ślinianki lub krwiaka podtorebkowego. Groźnym powikłaniem jest przekształcenie się krwiaka w ropień ślinianki, którego leczenie jest dużo trudniejsze.

W Szpitalu Dworska w Krakowie badanie USG ślinianek wykonywane jest na nowoczesnych aparatach umożliwiających uzyskanie obrazu o wysokiej rozdzielczości. Lekarz może powiększyć obraz kilkukrotnie bez utraty jego jakości, dzięki czemu może ocenić nawet bardzo drobne zmiany widoczne na śliniankach.

Wykonujemy również badania USG ślinianek u dzieci. 

Źródła:

Zajkowski P , Ochal-Choińska A. Standardy badania ślinianek – aktualizacja. Journal of Ultrasonography 2016; 17: 175–190.

Najczęściej zadawane pytania o USG ślinianek:

Jakie są wskazania do USG ślinianek?

Wskazaniem do wykonania USG ślinianek jest bolesne obrzmienie okolicy policzków przed uszami lub dyskomfort odczuwany do tyłu od podbródka. Dolegliwości z reguły nasilają się podczas spożywania posiłków i mówienia. Częstym objawem wskazującym na patologie ślinianek jest także nieprzyjemny zapach z ust oraz przewlekłe uczucie suchości w ustach. W razie wystąpienia powyższych objawów należy zgłosić się do lekarza, który określi czy konieczne jest badanie USG ślinianek i/lub USG węzłów chłonnych szyi.

Co może wykryć USG ślinianek?

Najczęściej diagnozowanym schorzeniem w trakcie badania USG jest zapalenie ślinianek. Do pozostałych patologii należą: wady wrodzone (np. niepełne wykształcenie się ślinianki), zmiany na śliniankach towarzyszące chorobom układowym i metabolicznym oraz nowotwory łagodne i złośliwe ślinianek. Za pomocą USG można także stwierdzić obecność torbieli, ropnia lub krwiaka pourazowego ślinianki.

Jak wygląda USG ślinianek przyusznych?

Lekarz przykłada do powierzchni policzka przed uchem specjalną głowicę, która emituje fale ultradźwiękowe. Na ekranie monitora lekarz obserwuje obraz ślinianek i przyległych struktur szyi uzyskany dzięki odbiciu fal ultradźwiękowych od tkanek. Badanie jest nieinwazyjne i w pełni bezpieczne dla pacjenta. W trakcie badania USG ślinianki oceniane są po obu stronach twarzy.

Wybierz lekarza i umów wizytę

lek. med. Paweł Kwasek lek.med. Rafał Łuczyński

Cena

190 zł

Spis treści

Kontakt

ul. Dworska 1B, 30-314 Kraków
12-352-25-25
rejestracja@dworska.pl
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska