Rezonans magnetyczny kręgosłupa

Rezonans magnetyczny (MRI, Magnetic Resonance Imaging) jest „złotym standardem” w ocenie więzadeł, krążków międzykręgowych, kanału kręgowego, struktur układu nerwowego oraz innych tkanek miękkich otaczających kręgosłup. Badanie MRI stanowi najbardziej dokładną nieinwazyjną metodę diagnostyczną urazów oraz stanów chorobowych kręgosłupa niewidocznych w innych badaniach - zdjęciach rentgenowskich i tomografii komputerowej. Badanie MRI kręgosłupa powinien wykonywać doświadczony radiolog w konsultacji z neurochirurgiem lub ortopedą. Warto pamiętać, że w przypadku uogólnionych zmian zwyrodnieniowych obraz MRI patologicznych struktur kręgosłupa nie zawsze musi korelować z objawami klinicznymi. Dobry lekarz potrafi włączyć wynik rezonansu magnetycznego do całościowej analizy stanu pacjenta i na tej podstawie zaplanować odpowiednie leczenie. Istnieją również schorzenia, których wczesne stadium zaawansowania udaje się rozpoznać jedynie na podstawie badania MRI, co pozwala na szybkie wdrożenie postępowania nakierowanego na konkretną patologię.

Wskazania do rezonansu kręgosłupa

Patologie rdzenia kręgowego

Rezonans kręgosłupa, podobnie jak rezonans magnetyczny głowy pozwala na szczegółową analizę struktur układu nerwowego. Rezonans magnetyczny jest jedynym badaniem obrazowym, które daje możliwość oceny rdzenia kręgowego. Dzięki badaniu MRI można wcześnie wykryć zmiany demielinizacyjne (np. w stwardnieniu rozsianym), zmiany zapalne, malformacje naczyniowe i nacieki nowotworowe w obrębie rdzenia kręgowego.

Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa

Rezonans magnetyczny kręgosłupa umożliwia określenie przyczyny bólu pleców pod względem strukturalnym, gdy w wyniku badania klinicznego stwierdza się podejrzenie określonej patologii. Na podstawie obrazowania MRI można najdokładniej określić stopień zaawansowania zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, które dotyczą np. krążka międzykręgowego. Dzięki badaniu rezonansem możliwa jest precyzyjna lokalizacja ucisku korzenia nerwowego w przebiegu rwy barkowej, kulszowej lub udowej. Daje to dodatkową informację wymaganą do podjęcia decyzji o leczeniu zachowawczym lub operacyjnym. W razie wskazań do leczenia operacyjnego, obrazy MRI kręgosłupa znacznie ułatwiają zaplanowanie zabiegu oraz dobór odpowiedniej techniki operacyjnej.

Strukturalna ocena wyników leczenia operacyjnego kręgosłupa

W przypadku powrotu bólu kręgosłupa po zabiegu operacyjnym rezonans pomaga zróżnicować bliznę pooperacyjną od nawrotu wypukliny krążka międzykręgowego jako przyczyny ucisku nerwu.

Stany pourazowe kręgosłupa

Elementy kostne kręgosłupa są dobrze uwidocznione w badaniu tomografii komputerowej. Rezonans magnetyczny wykonuje się, gdy konieczna jest dokładna ocena uszkodzeń struktur kostnych w odniesieniu do urazów tkanek miękkich i innych powikłań związanych z uciskiem rdzenia, nerwów czy uszkodzeń naczyń krwionośnych.

Zmiany zapalne

Rezonans magnetyczny kręgosłupa pozwala na uwidocznienie stanu zapalnego w obrębie kanału kręgowego, stawów kręgosłupa i stawów krzyżowo-biodrowych. Zapalenie może mieć miejsce w chorobach reumatoidalnych układu ruchu lub chorobach infekcyjnych powikłanych zakażeniem stawów kręgosłupa.

Guzy kanału kręgowego, choroba nowotworowa

Guzy położone wewnątrz kanału kręgowego dzieli się na zewnątrzoponowe, wewnątrzoponowe oraz rdzeniowe. Dzięki badaniu MRI możliwa jest szybka diagnostyka guzów łagodnych (oponiaków, nerwiaków, kostniaków), pierwotnych zmian złośliwych (np. kostniakomięsaka) oraz przerzutów nowotworowych. Rezonans kręgosłupa z dożylnym podaniem kontrastu pozwala na ocenę złośliwych ognisk nowotworowych. Większość nowotworów złośliwych cechuje silna angiogeneza czyli tworzenie nowych naczyń krwionośnych w miejscu nacieku, stąd nowotwory na obrazach MRI uwidocznione są jako obszar ulegający wyraźnemu kontrastowemu wzmocnieniu sygnału.

Malformacje naczyniowe

Rezonans magnetyczny może być również przydatny w diagnostyce malformacji naczyniowych, np. naczyniaków trzonów kręgów lub zmian naczyniowych obecnych w kanale i rdzeniu kręgowym.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa szyjnego

Zmiany zwyrodnieniowe krążków międzykręgowych

Rezonans magnetyczny odcinka szyjnego kręgosłupa jest najbardziej skutecznym sposobem diagnostyki zwyrodnienia krążków międzykręgowych oraz powikłań związanych z wysunięciem jądra miażdżystego poza obręb pierścienia włóknistego.

rezonans kregoslupa szyjnego krakow

Rwa barkowa

Istota rwy barkowej polega na ucisku korzeni nerwowych przez patologiczne struktury związane ze zmianami zwyrodnieniowo-wytwórczymi kręgosłupa szyjnego. Typowym objawem rwy barkowej jest ból promieniujący do ramienia, przedramienia, a w zaawansowanych przypadkach schorzenia nawet do dłoni. Na obrazach rezonansu magnetycznego kręgosłupa można stwierdzić, jakie struktury mogą stanowić przyczynę ucisku korzenia nerwowego, co ułatwia podjęcie odpowiedniego leczenia.

Mielomalacja rdzenia kręgowego (mielopatia szyjna)

Terminem mielomalacja określa się patologiczne zmiany rdzenia kręgowego powstałe wskutek postępującej choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa. Przewlekłe mechaniczne drażnienie rdzenia kręgowego może skutkować powstawaniem mikrourazów, zastoju naczyniowego, obrzęku lub powstawaniu torbieli w obrębie rdzenia. Zmiany te są doskonale widoczne na obrazach MRI. Rezonans odcinka szyjnego kręgosłupa pozwala także zlokalizować prawdopodobną przyczynę konfliktu (np. obecność osteofitów czy patologicznych zwapnień).

Zmiany demielinizacyjne

Badanie rezonansu magnetycznego odcinka szyjnego kręgosłupa bardzo dobrze obrazuje zmiany demielinizacyjne rdzenia obserwowane w przebiegu stwardnienia rozsianego. W tym celu wykorzystuje się badanie MRI z podaniem kontrastu – głównie projekcje T1- i T2- zależne.

Uszkodzenia struktur miękkich towarzyszące złamaniom kręgosłupa szyjnego

Rezonans szyi nie jest metodą z wyboru jeśli chodzi o diagnostykę złamań kostnych, ale jego wykonanie jest wymagane w przypadku konieczności zobrazowania wtórnych uszkodzeń miękkotkankowych. Uszkodzenie więzadeł kręgosłupa może być widoczne jako niejednorodny sygnał w wybranych sekwencjach MRI. Ucisk odłamu kostnego na rdzeń kręgowy jest bardzo poważnym stanem wymagającym pilnego leczenia chirurgicznego. Rezonans magnetyczny pozwala ocenić zakres wtórnych uszkodzeń rdzenia i oszacować szanse na powrót jego funkcji po operacyjnym odbarczeniu.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego i piersiowego

Zmiany zwyrodnieniowe krążka międzykręgowego

Skutki zwyrodnienia krążka międzykręgowego stanowią jedną z najczęstszych przyczyn bólu odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Uszkodzenia dotyczą przeważnie krążka międzykręgowego („dysku”) położonego między czwartym a piątym kręgiem lędźwiowym („dyskopatia” L4/L5) oraz między piątym kręgiem lędźwiowym a pierwszym kręgiem krzyżowym („dyskopatia” L5/S1). Mechaniczne uszkodzenia krążka międzykręgowego wyzwalają reakcję zapalną oraz procesy gojenia, co może prowadzić do podrażnienia nerwu zaopatrującego zewnętrzną obwodową część pierścienia włóknistego. Taka sytuacja może wyzwalać u pacjenta dolegliwości bólowe. Na obrazach rezonansu magnetycznego można dokładnie ocenić stopień degeneracji, toczące się procesy zapalne oraz blizny po urazach mechanicznych krążka międzykręgowego.

Dzięki badaniu MRI kręgosłupa możliwe jest sprecyzowanie stopnia uszkodzenia krążka międzykręgowego:

  • Protruzja – uwypuklenie się jądra miażdżystego poza obwód krążka, ale z zachowaniem ciągłości włókien pierścienia włóknistego,
  • Ekstruzja – uwypuklenie jądra miażdżystego przez rozerwane włókna pierścienia włóknistego, jądro miażdżyste zachowuje jeszcze swoją spójność,
  • Sekwestracja – wysunięcie się jądra miażdżystego poza uszkodzony pierścień włóknisty, dochodzi do oddzielenia się jego fragmentu - jest to stan nieodwracalny, który można leczyć tylko operacyjnie.

W wyniku wysunięcia się jądra miażdżystego poza obręb pierścienia włóknistego krążka może dojść do ucisku korzenia nerwowego. Objawy wynikające z ucisku korzeni L5 lub S1 określa się mianem rwy kulszowej. Rezonans magnetyczny pozwala na precyzyjne uwidocznienie konfliktu wysuniętego jądra miażdżystego z korzeniem nerwowym i wybór skutecznej metody leczenia.

Stenoza kanału kręgowego

Stenoza to zwężenie światła kanału kręgowego, które może prowadzić do ucisku rdzenia oraz korzeni nerwowych. Stan taki może być wywołany przez zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze struktur kręgosłupa, zaburzenie wzajemnego ułożenia kręgów (np. przy kręgozmyku) lub wtórne pogrubienie więzadła żółtego. W badaniu metodą rezonansu magnetycznego można uwidocznić wzajemne relacje elementów kostnych i więzadłowych, obecność innych nietypowych patologii oraz struktur nerwowych celem określenia stopnia konfliktu.

Choroba Scheuermanna

Choroba Scheuermanna polega na martwicy trzonów kręgów bez obecności zakażenia. Prawdopodobnym mechanizmem schorzenia są zaburzenia ukrwienia tkanki kostnej. Dochodzi do zniekształceń kręgów – obniżenia wysokości i sklinowacenia oraz do powstawania przepuklin dotrzonowych. Charakterystycznym objawem choroby jest pogłębienie kifozy odcinka piersiowego kręgosłupa. Na obrazach MRI kręgosłupa widoczne są faliste blaszki graniczne trzonów kręgów, często z ich wtórnymi złamaniami. Rezonans magnetyczny kręgosłupa piersiowego oraz kręgosłupa lędźwiowego stanowi najbardziej dokładną metodę diagnostyczną choroby Scheuermanna oraz jej powikłań.

Zmiany reumatoidalne kręgosłupa

Rezonans wykonuje się przypadku podejrzenia zajęcia stanem zapalnym stawów międzykręgowych oraz stawów krzyżowo-biodrowych. Umożliwia to wczesną diagnostykę zmian typowych dla:

  • reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS),
  • zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK),
  • łuszczycowego zapalenia stawów,
  • artropatii enteropatycznych – gdy zmiany zapalne stawów towarzyszą chorobom zapalnym jelit, np. we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego czy chorobie Leśniowskiego-Crohna.

Rezonans magnetyczny stawów krzyżowo-biodrowych lub danego odcinka kręgosłupa wykonuje się z podaniem środka kontrastowego. Dzięki temu można stwierdzić miejscowe ogniska przekrwienia, obrzęk szpiku kostnego oraz inne objawy związane z toczącym się stanem zapalnym. Wyniku rezonansu magnetycznego są bardzo przydatne we wczesnym rozpoznaniu chorób zapalnych, co umożliwia podjęcie właściwego postępowania opartego głównie na podaniu leków biologicznych.

Zakażenia kręgosłupa

Zakażenie kręgosłupa może nastąpić w wyniku zarażenia gronkowcem złocistym, prątkiem gruźlicy lub w przebiegu infekcji grzybiczej. Do zakażenia kręgosłupa dochodzi najczęściej drogą krwiopochodną. Zmiany obejmują głównie trzony kręgów w miejscu ich bogatego ukrwienia przy płytkach granicznych. Następnie zakażanie może poszerzać się na krążki miedzykręgowe, więzadła i przylegające tkanki miękkie (np. w postaci „zimnego ropnia” w przebiegu gruźlicy). Powikłaniami toczącego się zapalenia jest destrukcja struktur kręgosłupa zwiększająca ryzyko ucisku korzeni nerwowych i rdzenia kręgowego. Rezonans kręgosłupa stanowi nieocenione uzupełnienie diagnostyki, gdy istnieje podejrzenie, że zakażenie doprowadziło do patologii układu nerwowego i tkanek miękkich.

Guzy kanału kręgowego, nowotwory

Silne bóle nocne odcinka lędźwiowego kręgosłupa niezależne od zmiany pozycji mogą również świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym. Widoczne na zdjęciach rentgenowskich zmiany kości o charakterze przebudowy litycznej lub sklerotycznej mogą sugerować patologiczny proces rozrostowy i stanowią pilne wskazanie do badania MRI kręgosłupa lędźwiowego z podaniem kontrastu.

Uszkodzenia struktur miękkich towarzyszące złamaniom kręgosłupa

Rezonans magnetyczny kręgosłupa ma największe znaczenie w przypadku niestabilnych złamań kręgosłupa, gdy dochodzi do rozerwania krążka międzykręgowego, uszkodzenia więzadeł i istnieje poważne ryzyko ucisku odłamów kostnych na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe. MRI kręgosłupa jest pomocny szczególnie w złamaniach ze zwichnięciem typu zgięciowo-rotacyjnego oraz w złamanaich wybuchowych trzonów kręgów.

Jak wygląda rezonans magnetyczny kręgosłupa?

Przygotowanie

  1. W przypadku planowanego rezonansu kręgosłupa z dożylnym podaniem kontrastu należy nie jeść przez 6 godzin przed badaniem oraz przygotować wynik poziomu kreatyniny we krwi,
  2. Warto zabrać ze sobą wyniki innych badań obrazowych – tomografii komputerowej, zdjęć rentgenowskich oraz poprzedniego wyniku MRI,
  3. Jeśli posiada się wszczepione ciała obce, np. implanty stawu, zespolenia kości, protezy zębów – należy przygotować zaświadczenie o możliwości ich przebywania w polu magnetycznym,
  4. Do pracowni rezonansu magnetycznego należy zgłosić się na pół godziny przed badaniem, by móc na spokojnie wypełnić kwestionariusz dotyczący stanu zdrowia oraz przeciwwskazań do wykonania badania MRI.
  5. Do pomieszczenia, w którym znajduje się urządzenie rezonansu nie wolno wnosić żadnych przedmiotów z metalowymi elementami. W szatni należy także pozostawić telefon i karty magnetyczne.
  6. W przypadku rezonansu odcinka szyjnego kręgosłupa panie powinny zrezygnować z makijażu oraz kosmetyków utrwalających włosy, ponieważ ich drobinki podatne na pole magnetyczne mogą zaburzać uzyskiwaną jakość obrazu MRI.

Przebieg badania MRI kręgosłupa

Rezonans magnetyczny jest bezbolesnym i bezpiecznym badaniem. Pacjent pozostaje w ubraniu, kładzie się na specjalnym stole, który następnie jest przysuwany do aparatu. Jest to rezonans otwarty, co oznacza, że wokół badanego pozostaje komfortowa przestrzeń. Badanie może trwać nawet ponad godzinę czasu – czas jest zależny od wskazań do wykonania rezonansu i rozległości ocenianych struktur. Podczas badania nie można się poruszać, ponieważ mogłoby to zaburzyć uzyskiwany obraz. Pacjent pozostaje w stałym kontakcie werbalnym z personelem pracowni.

Najczęściej zadawane pytanie o rezonans magnetyczny kręgosłupa:

Kiedy wykonuje się rezonans magnetyczny kręgosłupa szyjnego?

Rezonans magnetyczny odcinka szyjnego kręgosłupa wykonuje się w przypadku, gdy konieczna jest ocena krążków międzykręgowych, rdzenia kręgowego, korzeni nerwowych oraz innych tkanek miękkich otaczających kręgosłup. Badanie MRI jest przydatne w diagnostyce rwy barkowej, wykrywania chorób obejmujących rdzeń kręgowy oraz w stanach pourazowych kręgosłupa. Aby wykonać rezonans kręgosłupa szyjnego należy posiadać skierowanie uzyskane od ortopedy, neurologa, neurochirurga lub lekarza radiologa.

Ile trwa rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego?

Czas trwania badania MRI zależy od wskazań i rozległości ocenianych struktur. Badanie metodą rezonansu przeważnie trwa około 30-60 minut. 

Rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowego – z kontrastem czy bez?

Dożylne podanie środka kontrastowego jest konieczne, gdy wymagana jest szczegółowa ocena struktur bogato ukrwionych lub gdy celem diagnostyki jest dokładna lokalizacja stanów zapalnych i guzów nowotworowych.

Jak się przygotować do rezonansu kręgosłupa?

W przypadku rezonansu z kontrastem należy posiadać wynik poziomu kreatyniny we krwi oraz nic nie jeść w ciągu 6 godzin przed badaniem. Osoba badana powinna także zabrać ze sobą zaświadczenia o posiadanych elementach obcych w ciele oraz być przygotowana do udzielenia informacji na temat obecnego stanu zdrowia oraz chorób i zabiegów operacyjnych przeprowadzanych w przeszłości. Ponadto, ubiór powinien być pozbawiony metalowych elementów takich jak sprzączki, guziki, spinki.

Spis treści

Kontakt

Dworska 1B, 30-314 Kraków
12 352 25 25
rejestracja@dworska.pl

Godziny otwarcia

Poniedziałek:
7:30 - 20:30
Wtorek:
7:30 - 20:30
Sroda:
7:30 - 20:30
Czwartek:
7:30 - 20:30
Piątek:
7:30 - 20:30
Sobota:
7:30 - 14:00
Niedziela:
nieczynne
Cookies - Pliki Ciasteczka

Używamy plików cookies zwanych po polsku ciasteczkami.
Jeśli ich używanie przez nas jest Ci obojętne i się na to zgadzasz
to zamknij to okienko i po sprawie. 8)

Współczujemy Ci, że musisz to robić na każdej stronie i na naszej też.

Jeśli nie lubisz plików ciasteczek i nie zgadzasz się na ich wykorzystanie przez nas to opuść tą stronę. Innej możliwości przeglądania jej niestety nie ma. 8/

szpital Dworska